Физика табиғат туралы ғылым сабақ жоспары 7 сынып

ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ ЖОСПАР

7-сынып

Қатысқандар:20

Қатыспағандар: -

Физика

1-бөлім, 1-тақырып

Тақырыбы: Физика – табиғат туралы ғылым

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

7.1.1.1.-Физикалық құбылыстарға мысалдар келтіру

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар орындай алады: Оқулықта берілген және қосымша тапсырмаларды орындайды. Жазба жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді.Физикалық құбылыстарға мысалдар келтіре алады.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады: Топтық жұмысты бірлесе орындайды.Өз бетінше жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді. Қосымша үлестірме ресурстармен жұмыс жасайды. Фиизикалық ұғымдармен таныстыру олардың мағынасын ашу.

Ғылыми-техникалық жетістіктерінің ерекшеліктеріне тоқталады.

Кейбір оқушылар орындай алады: Оқулықтан тыс берілген қосымша тапсырмалады орындайды, тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіре алады. Жеке, топтық тапсырмаларды орындай алады. Сабақ барысында

тыңдаушының назарын өзіне аудара алады.

Тілдік мақсат

Түсініктерін ауызша айтып бере алады. Термин сөздерді меңгереді.Тақырып бойынша өз көзқарасын дәлелдейді.

Алдынғы оқу:

Жаратылыстану пәні бойынша түсінігі бар.

Құндылықтарды дарыту

Оқушыларға халқымыздың өмір тәжірибесінен алынған мақал-мәтелдердің ерекшелік қасиеттерін таныту, ұлттық құндылықтарымызды білу, тану арқылы оларды құрметтеу сезімдеріне тәрбиелеу.

Пәнаралық байланыстар

АКТ қолдану дағдылары

Астрономия пәнімен байланыс, қазақ әдебиеті, ауыз әдебиеті

Презентация АКТ көмегімен ұсыну, интернет ресурстарын пайдалану

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

2 минут

Ұйымдастыру кезеңі:

1.Оқушыларды топтарға қима суреттер арқылы бөлемін. («Күн», «Жер», «Ай» - топ атаулары)

1-топ: Күн 2-топ: Жер 3-топ: Ай

2. Инсерт кестесін таратамын.

Күн, Жер, ай,

суреттері

кестелер

Сабақтың

ортасы

2 минут

15 минут

2 минут

4 минут

4минут

1.Галерия әдісі (жер, су,табиғат, планета, күннің тұтылуы,жанартау т.б. суреттер) бүгінгі тақырыпты ашу

1-тапсырма Мәтінді оқиды,«Ортадағы қаламсап» әдісі арқылы түсінгендерін топ мүшелері айтады.

1-топ «Күн» 1-2 бөлім Физика нені зерттейді?

2-топ «Жер» 3-4 бөлім Физика – табиғат туралы ғылым.

3-топ «Ай» 5-6 бөлім Физиканың басты міндеті

Физика нені зерттейді? Бұл оқулық “Физика“ деп аталады. Жаңа ғылымды сендер мектепті бітіргенше оқып игересіңдер. Физикамен таныстық мектепте аяқталмайды. Ғалым-физиктерді дайындайтын арнайы институттар бар. Бірақ физика тек ғалымдарға ғана емес, ол барлығымызға: жұмысшыларға, дәрігерлерге, инженерлерге, конструкторларға да керек. Физика ілімі адамды аса ақылды және күшті етеді, ол табиғат апатының алдында әлсіз болмауға үйретеді, өзің өмір сүріп отырған әлемді таныта бастайды. Тек физиканы біле отырып, үйлерді, зауыттарды, машиналарды, электр станцияларын жобалауға болады. Радиоқабылдағышты, автомобильді, ғарыштық аппараттарды, тіпті киімдер мен қоректік азық-түлікті дайындау үшін де физиканы білу керек. Мысалы, физиктер жарықтың ауа мен шыныда қалай тарайтынын оқып үйренгендіктен ғана көзәйнектер, телескоптар, фотоаппараттар мен бейнекамераларды жасау мүмкін болды. Кемелерді, ұшақтарды, ауа шарларын құрастыру мен жасау сұйықтықтар мен газдарды және оларда қозғалатын денелер бағынатын заңдылықтарды білуге негізделген. Физика ілімінсіз сағатты да, телефонды да, шаңсорғышты да, теледидарды да жасауға болмас еді, сондай-ақ асты дайындауға және сақтауға, бөлмені тазалауға, әуенді тыңд

Физика нені зерттейді?

Физика – табиғат туралы ғылым. Бірақ табиғатта көптеген алуан түрлі өзгерістер немесе құбылыстар болады. Физика олардың қайсысын зерттейді? Физикалық құбылыстарға жататындар:

1) механикалық құбылыстар (мысалы, ұшақтар мен автомобильдердің қозғалысы, маятниктердің тербелісі мен құбыр бойынша сұйықтықтардың ағысы, Жердің Күн айналасында және орбиталық станциялардың Жер айналасында айналуы);

2) электрлік құбылыстар (мысалы, электрленген денелердің тартылуы мен тебілуі, электр тогы және т.б.);

3) магниттік құбылыстар (мысалы, магниттердің темірге әсері, токтардың магниттік өзара әрекеті, Жердің компас тіліне әсері және т.б.);

4) оптикалық құбылыстар (жарықтың әр түрлі орталарда таралуы, айналардан жарықтың шағылуы, әр түрлі жарық көздерінің жарық шығаруы және т.б.);

5) жылу құбылыстары (мұздың еруі, судың қайнауы, қардың түзілуі, металдардың жылулық ұлғаюы, электрлік жылытқыш аспаптардың әрекеті және т.б.);

6) атомдық құбылыстар (мысалы, атом бомбаларының жарылысы мен жұлдыздардың қойнауындағы болатын процестер және т.б.)

Барлық осы құбылыстар өлі табиғатқа тән. Бірақ олардың көпшілігі тірі организмдердің ішінде де болады. Мысалы, ылғал өсімдіктің сабағы арқылы жерден оның масағына көтеріледі, қан адам мен жануардың денесіндегі тамырлар арқылы ағады, нерв талшықтары арқылы мидан сигнал беріледі. Қалайша бір ғана ғылым – физика – осыншалық көп құбылыстарды талдайды? Оның себебі ғылымның ғажайып қасиеттеріне байланысты – яғни қарапайым құбылыстарды зерттеу негізінде жалпы заңдылықтардың ашылуы. Мысалы, әр түрлі биіктіктен мөлшері әр түрлі шариктердің еркін құлап түсуін зерттеу арқылы басқа денелердің құлап түсуі кезінде орындалатын заңдарды тағайындауға болады. Осы кітап бойынша сендер осындай қарапайым құбылыстарды оқып үйренуді бастайсыңдар және олардағы маңызды заңдылықтарды анықтауды біртіндеп үйренесіңдер.

Физиканың басты міндеті – табиғатта болатын алуан түрлі құбылыстарды өзара байланыстыратын заңдарды ашу, құбылыстардың байланысы мен себептерін табу. Мысалы, Күн жүйесі центрінің айналасында планеталардың дөңгелек бойынша айналу себебі оларды Күннің өзіне тартуынан болады; күн мен түннің алмасу себебі күн сәулесімен жарықталынатын Жердің өз өсінен айналуынан болады (1-сурет); желдің пайда болу себептерінің бірі ауаның бірқалыпты жылынбауынан болады және т.б.