Физикалық шамалардың өлшем бірліктері және масса ақауы 9 сынып

Пәні: физика 9 сынып

Күні:

№ сабақ

Сабақтың тақырыбы

§56. Физикалық шамалардың ядролық физикадағы өлшем бірліктері.Масса ақауы

Сілтеме

Физика 9 сынып. Р.Башарұлы, Д.Қазақбаев, У.Тоқбергенова, Н.Бекбасар

Жалпы мақсаты

а) білімділігі: Физикалық шамалардың ядролық физикадағы өлшем бірліктері, масса ақауы туралы түсінік беру.

Оқушыларды өз бетімен ғылыми ой қорытындыларын жасай білуге жетелеу.

б) тәрбиелігі: оқушыларды адалдыққа, ұйымшылдыққа тәрбиелеу, тапсырмаларды деңгейлеп беру арқылы бәсекелестікпен жұмыс істеуге тәрбиелеу;

в) дамытушылығы: Жауапкершілікке, тиянақтылыққа, еңбекке баулу

Күтілетін нәтиже

- Оқушылар әңгіме барысында физикалық шамалардың ядролық физикадағы өлшем бірліктері туралы түсінік алады.

- Оқытудың жаңа тәсілдерін пайдалана отырып, мақсат қоя білуге, алған білімдерін өмірде пайдалана білуге үйренеді.

- АКТ-ны тиімді пайдалана отырып, тақырып бойынша танымдық қабілеттері артады.

Негізгі идеялар

1.Ядролық физикада ұзындық бірлігі ретінде фемтометр алынады:

1 фм=10-15 м

Атомдар, ядролар және элементар бөлшектр үшін массаның бірлігі ретінде массаның атомдық бірлігі (м.а.б) қолданылады:

1 м.а.б.=1,6605406·10-27 кг

Көміртегі-12 изотопы атомының массасының 1/12 бөлігі массаынң атомдық бірлігі ретінде алынады.

Атом физикасында энергияның бірлігі ретінде электрон-вольт (эВ) алынады .

Заряды бір элементар зарядқа (е=1,6·10-19Кл) тең электронның потенциалдар айырымы бір вольт болатын электр өрісінде алатын кинетикалық энергиясы электрон-вольт болады.

1эВ=1,6·10-19Дж

1кэВ=1,6·10-16Дж

1МэВ=1,6·10-13Дж

1ГэВ=1,6·10-10Дж

1905 ж. А. Эйнштейн:

Е0=mc2(Эйнштейн қатысы)

с≈3·108 м/с –вакуумдағы жарық жылдамдығы.

Мя<(Z·mp+N·mn)

Бұл формулада масса киограммен, ал жылдамдық м/с алынса, онда энергия джоульмен өлшенеді.

Ядролық тарту күшінің жұмыс есебінен нуклондардан атом ядросы түзілгенде пайда болатын массалар айырымын массалар ақауы деп атайды.

∆m=(Z·mp+N·mn)- Мя

Мя-ядро массасы,

mp-протон массасы

mn-нейтрон массасы

Z-протон саны

N- нейтрон саны

∆m=(Z·Мн+N·mn)- Ма

Мн-сутегі атомының тыныштық массасы

Ма-зерттейтін атомның тыныштық массасы

Массаның бір атомдық бірлігіне (1 м.а.б. шамасына) энергияның 931МэВ шамасы сәйкес келіп отыр:

1 м.а.б.=931,5МэВ=931МэВ

Негізгі дереккөздер

Физика 9 сынып

Тапсырмалар

Блум таксономиясы, сұрақ – жауап, «Айна» ойыны, “Кувёртка” әдісі

І.Ұйымдастыру

Сәлемдесу

Сынып оқушыларына жағымды ахуал туғызу

Түгелдеу

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау

Нуклондардың арасындағы гравитациялық күштер және электрлік күштердің арақатынасы қандай болады?