Физиканың тұрмыстағы және өмірдегі қолданысы

Тақырыбы:«Физика – тұрмыста,өмірде»

Мақсаты:а) Оқушылардың физика пәнінен білімдерін тексеру және ең үздігін, білімдісін анықтау

б) Шапшаң ойлау, логикалық сұрақтардың мағынасын тез түсіну, ой түю қасиеттерін шыңдау.

в) Шапшаңдыққа, алғырлыққа, қатар алды болуға, өз білімін көпшілік алдында дәлелдей білуге баулу.

Іс- шара түрі: Сайыс, топпен жарыс (өз білімін дәлелдеу)

Көрнекілік: Логикалық сұрақтар, физика ғалымдарының суреттері, слайдтар

Ж О С П А Р:

I-бөлім. Таныстыру, эмблема қорғау.

ІІ бөлім «Физика-ол менің үйімде»

ІІІ бөлім «Физика мақал мен мәтелде» Әр мақал 2 балдан

IV бөлім «Физика тілімен дәлелде!» Әр дұрыс жауап 5 балдан

V бөлім «Физика-жұмбақ пен әзілде» әр сұраққа 3 тілде жауап беру керек. Әр сұрақ 3 балдан

VІ бөлім «Физика-ақынның тілінде» 5 балдан “Ақын жанды болмаған адам физик те бола алмайды”

VІІ бөлім «Физика-музыка елінде» 5 балмен бағаланады.

Ө Т У Б А Р Ы С Ы:

Кіріспе: Жүргізуші:

Сәлеметсіздер ме, физикалық сайысқа қатысушы сайыскерлеріміз, аяулы ұстаздарымыз, мектеп оқушылары!!Бүгін 8-10 кластар аралығында физика пәнінен өткелі тұрған «Физика- тұрмыста,өмірде» атты сайысымызға қош келдіңіздер! Физика-ол менің үйімде,

Физика-музыка елінде.

Физика тілімен дәлелде!

Физика- есеппен әзілде,

Физика-ақынның тілінде

Физика-жерімде,көгімде

Осының бәрін сен дәлелде!

-дей отыра осы кешіміз де жоғарда айтылған өлең жолдарының бөлімдерімен аталады.Жүргізуші:Олай болса, құрметті оқушылар бүгінгі «Физика- тұрмыста,өмірде» атты сайысымызды бастай отырып, ең алғыр, білімі терең топты анықтайық. Алдымен сайыскерлерді ортаға шақырайық және білім көрсеткіштері мен жетістіктерді бағалауға әділқазы алқасын сайлап алайық..

Ойынға 2 топ қатысады.

«Паскаль» тобы

«Кулон» тобы

Жүргізуші:

Физика еді өмірдің,

Асыл бір үлкен саласы.

Жаңарды сол физикамен

Ғылым мен техника саласы – деп сайысқа түсушілерге сәттілік тілейміз.

I-бөлім. Таныстыру, эмблема қорғау. Таныстыру 5 балмен бағаланады

«Кулон» тобы өз топтарымен, эмблема, ұрандарымен таныстырып кетеді.

Үлгілі тәртіп, жақсы оқу,

Алға қойған мақсаты.

Шығып жүрген жақсы аты,

«Кулон» тобы ортада Ұран:«Қандай сынақ болса дағы беріспей, Әрқашанда үміткерміз жеңіске»

«Паскаль» тобы өз топтарымен, эмблема, ұрандарымен таныстырып кетеді.

Жиналған ылғи дарындар,

Жүректе от, көздерінде жалын бар.

«Паскаль» тобын халайық,

Қол соғып қарсы алайық.

Ұран: « Жарыс десе жанамыз, Бүгінгі күн жарыста алғырлықпен аламыз»

ІІ бөлім «Физика-ол менің үйімде» Әр мысал 1балдан бағаланады. Оқушылар үйден дайындап келген физикалық эксперименттерін көрсетеді

Мұғалім: «Тыңдамаса сөз жетім дегендей» біздің шешен де дана ата-бабаларымыз көптеген мақал-мәтелдер қалдырған екен біз де солардың бірнешеуін сіздерге түсіндіріп өтейік

ІІІ бөлім «Физика мақал мен мәтелде» Әр мақал 2 балдан

Оқушылар өздерінің дайындап келген мақал-мәтелдерін айтып,мағынасын ашып береді.

1. Отты үрлеген жағады, шындықты іздеген табады. /энергияның сақталу заңы/2. Терек қисайған жағына жығылады. /ішкі энергия/3. Жұпарды жасырғанмен исі білінеді. /диффузия құбылысы/4. Қазан отпен, адам әрекетпен қызады. /ішкі энергияның өзгеруі/5. Ит жүгіріп тазы болмас. / жылдамдық/6. Білекті бірді жығар, білімді мыңды жығар. /Күш/7. Таң атпайын десе де, күн қоймайды. /Жердің өз осінен айналуы/

ІІ топ

1. Көктеректің жапырағы, желсіз де сыбдырлайды. /Конвекция/2. Қол жұмылмай — жылынбайды. /Жылу берілу/3. Ас — адамның арқауы. /Энергия/

4. Көсеу ұзын болса, қол күймейді. (Жылу өткізгіштік)

5. Қол жұмылмай, жылынбайды. (Жылу берілу)

6.Тасты тауға сүйрейді, ал төмен ол өзі құлайды (Үйкеліс күші)

7.Түзу жолда, қисық жүрме (қозғалыс).

Мұғалім:Мықты болсаң- алдағыны басып оз,

Мықты болсаң-арттағыны жеткізбе!

Мықты болсаң-шоқалаққа сүрінбе,

Мықты болсаң- тайғанама көк мұзда,

Мықты болсаң-бөгеттерді бұзып өт!

Мықты болсаң-заманыңды көктеп өт! дей келе келесі бөлімге өтейік

IV бөлім «Физика тілімен дәлелде!» Әр дұрыс жауап 5 балдан

Тапсырма:Топ мүшелеріне сұрақ қойылады. Оқушылар физикалық заңдылықтарға сүйене отырып жауап береді. 1-топ

Сұрақ: Шөпті басып, жапырып кетіп едіңдер, ол қайта көтеріліп кетіпті, неге?Жауап: Серпімділік құбылысы2.Сұрақ: Судан шыққанда жануарлар сілкінеді. Олардың судан сілкініп құрғатылуы физиканың қандай заңына негізделгенЖауап: Инерция заңы3.Сұрақ: Неге судан шыққан балықты қолда ұстау қиын?Жауап: Өйткені балықтың денесі үйкелісті азайтатын сілекейлі қабықшамен қапталған. Сыртқы шырыш қабығы үйкелісті азайтады да, балықты қолға ұстап тұру қиын болады4. Cұрақ: «Басқан жерде із қаларАйтқан жерде сөз қалар»-деген мақал физикалық тұрғыдан қандай заңға негізделген?Жауап: Қысым заңдылығы5. Сұрақ: Адамның шашын, қасын мұртын қырау шалатыны неліктен?Жауап: Тыныс алғанда шыққан бу суық нәрсемен кездескенде конденсаяцияланады.

2-топ

6. Сұрақ: Сорпа ыстық екен, ағаш қасықтарының бар ма, ауыз күймеуге сол жақсы, неге?Жауап: Ағаш жылуды нашар өткізеді.

7.Сұрақ: Балалар, жазды күні далада серуендеп келесіңдер, айнала жайқалған гүлдер, гүлден –гүлге қонған көбелек, ызылдаған ара, масалар ұшып жүр. Гүлдердің жұпар иісі аңқып тұр.Бұл не құбылыс?Жауап: Диффузия.8. Сұрақ:Саусақ бірікпей, ине бірікпейдіЖауап: Үйкеліс құбылысы9.Сұрақ: Терлеп, ыстықтап кетіп едім, суу үшін қолымды бетімен желпіп едім, суынып қалдым ғой, неге?Жауап: Бетімізді желпігенде ауаның қозғалысы терді кептіру процесін жылдамдатады да кебу үшін энергия бет терісінен алынатындықтан, беттің ішкі энергиясы азайып суынады.