Функция және оның графигі ашық сабағы 7 сынып

Мұғалім туралы мәлімет

Аты – жөні: Туремуратова Ардак Мырзакеновна

Пәні: Математика пәні мұғалімі

Санаты: І

Еңбек өтілі: 30

Мекен - жайы: БҚО, Ақжайық ауданы, Қабыршақты ауылы

7.2А Функция. Функция графигі

Мектеп: «Бітік мектеп-бөбекжай кешені» КММ

Күні:08.11.2018 ж

Сынып: 7

Қатысқандар саны:13

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Функция. Функция графигі

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

7.5.1.1функция және функцияның графигі ұғымдарын біледі;

7.5.1.2функцияның берілу тәсілдерін біледі;

7.5.1.3функцияның анықталу облысы және мәндер жиынын анықтайды.

Сабақ мақсаттары

Оқушы:

функция және функцияның графигі ұғымдарын білу;

функцияның берілу тәсілдерін білу;

функционалды және функционалды емес тәуелділіктерді танып білу;

функцияның анықталу облысы және мәндер жиынын анықтай алу.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар:

– функция, функцияның анықталу облысы, функцияның мәндер жиыны ұғымдарын біледі;

– функцияның берілу тәсілдерін біледі;

Оқушылар:

– функционалдық және функционалдық емес тәуелділіктердің арасындағы айырмашылықты түсінеді;

– функцияның анықталу облысын, мәндер жиынын табуды түсіндіре алады;

– функция (аргумент) мәні белгілі болғанда аргумент (функция) мәнін табу алгоритмін жазады;

Пәнге тән лексика мен терминология:

– тәуелділік;

– функция, тәуелді айнымалы;

– аргумент, тәуелсіз айнымалы;

– функцияның мәні;

– функцияның анықталу облысы;

– функцияның мәндер жиыны;

- функцияның берілу тәсілдері,

– функция графигі;

Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер:

– қандай да бір Х жиынының әрбір х элементіне У жиынынан алынған тек бір ғана у элементі сәйкес қойылады;

– аргументтің әрбір мәніне функцияның (тәуелді айнымалының) бір ғана мәні сәйкес келеді;

– тәуелділік функционалдықболады (болмайды), егер ... ;

– график бойынша аргументтің (функцияның) сәйкес мәнінде функцияның (аргументтің) мәнін табу;

– аргументтің (функцияның) сәйкес мәнінде функцияның (аргументтің) мәнін табу; – берілген функция (формуламен, кестемен, графикпен, сипаттаумен)... берілген;

– берілген функцияның графигі ... координаталық ширектерде орналасқан;

– функцияның графигі... (координаталар басы нүктесі және т.б) арқылы өтеді;

– функциялар графиктерінің қиылысу нүктесі(лері);

– график абсциссалар осін ... нүктесінде қияды;

– график ординаталар осін... нүктесінде қияды;

– парабола тармақтары (жоғары, төмен) бағытталған, өйткені ... ;

– функцияның графигі ... симметриялы;

– егер сызықтық функциялардың бұрыштық коэффициенттері тең болса, онда олардың графиктері ... .

Қазақ тілінде

Орыс тілінде

Ағылшын тілінде

функцияаргументі

aргумент функции

argumentof a function

тәуелсіз айнымалы

независимая переменная

independent

variable

бұрыштық коэффициент формуласы

формула углового коэффициента

slopeformula

кемімелі функция

убывающая функция

decreasingfunction

декарттық координата жүйесі

декартова система координат

cartesiancoordinatesystem

координатаосі

координатная ось

coordinateaxis

координата басы

начало {координат}

origin{ofcoordinates}

xOyжазықтығы

плоскость xOy

xy-plane

х осі

ось х

х-axis

абсцисса

abscissa

y осі

ось y

y-axis

ордината

ordinate

Құндылықтарды дарыту

-оқушы мен мұғалімнің әрбір мәселеде өз көзқарастарын білдіріп отыруы;

- мұғалімнің әр жеке оқушының ерекшелігін дамытуы, қоғам алдындағы жауапкершілігінің болуы;

- өзіндік бақылау мен бағалауды, шешім қабылдауды үйрену және оны дамыту;

- әр түрлі пікірлерді қабылдай алу, бір-бірінің пікірлері мен ерекшеліктерін құрметтеу, қабылдау.

Пән аралық байланыстар

Функция тақырыбы алгебра курсын өтуде ғана емес, сонымен қатар физикалық есептерді шығару барысында да қолданылады. Қозғалысқа берілген есептерді шығару барысында формулаларды қолданумен қатар, әртүрлі графиктермен жұмыс жасайды.

Сонымен бірге тарихтағы ғалымдар және олардың еңбектері жайлы қосымша ақпараттар ала алады.

АКТ қолдану дағдылары

Интербелсенді тақталар мен компьютерлерді (ноутбуктерді, планшеттерді) қолдану.

Бастапқы білім

Сызықтық теңдеулер мен теңсіздіктерді шеше алу; шамалар арасындағы тәуелділіктерді білу; тура және кері пропорционалдық ұғымдарын білу; тура пропорционалдық тәуелділіктің графигін сала алу. Айнымалылары бар өрнектерді түрлендірулерді орындай алу. Формулалармен жұмыс істей алу.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

4 минут

Ұйымдастыру кезеңі

Оқушыларда түгендеу, сабаққа жұмылдыру.

Қызығушылықтарын оятып, жағымды орта тудыру.

Үй тапсырмаларын көршісімен бірлесе отырып тексереді. Егер қандай да бір сұрақтар туындап жатса мұғалімнен немесе басқа сыныптастарынан көмек сұрайды.

Сабақтың тақырыбымен, мақсаттарымен таныстыру

Activity

Жұптық жұмыс. Оқушылар қолдарына берілген тапсырманы бірлесе отырып орындап, дұрыс жауапты тексереді.

«Функция мәндерінің лабиринті» ойыны

Ойынның шарты: Бір оске бекітілген радиустары әртүрлі екі дөңгелек берілген. Ішкі дөңгелекте функцияның аргументі берілсе, сыртқы дөңгелекте соған сәйкес фукцияның мәнін тауып бір радиустың бойына келтіру керек.

Қосымша 1

Сабақтыңортасы

2 минут

7 минут

2 минут

7минут

7 минут

Оқушыларға «Функция» терминін математикаға тұңғыш енгізген ғалым туралы қысқаша тарихи мағұлмат беру (немесе – өздерінің іздеп табуларына жағдай жасау).

Готфрид Вильгельм Лейбниц (немісше Gottfried Wilhelm Leibniz (1646-1716)) – неміс философы және ғалымы,математигі, физигі әрі өнертапқыш тарихшысы.

Топтық жұмыс

Оқушыларға карточкада жазылған терминологияларды таратып беріп, оларды сәйкестендіру арқылы топтарға бөлу. (қазақша сөздер тобы «1-топ», орысша сөздер тобы «2-топ», ағылшынша сөздер тобы «3-топ»)

Топтарға төмендегідей тапсырмалар беріліді. Тапсырмалар орындалып болған соң тапсырманың дұрыс орындалуы сыныпта талданып, талқыланады.

Қазақ тілінде

Орыс тілінде

Ағылшын тілінде

1-топ

функцияаргументі

aргумент функции

argumentof a function

2-топ

тәуелсіз айнымалы

независимая переменная

independentvariable

3-топ

абсцисса

abscissa

4-топ

ордината

ordinate

1-топ

Тапсырма

Квадраттың қабырғасы a см. Оның периметрін (Р) табыңыздар. Мұндағы а=2; 3; 4.

2-топ

Тапсырма

Машина 70 км/сағ жылдамдықпен қозғалып келеді.Машинаның t сағатта қанша жол жүретінін табыңыздар. Мұндағы t = 1; 1,5; 3.

3-топ

Тапсырма

Берілген гарафик бойынша ауа температурасының тәуліктік уақытқа тәуелділігін көрсетіңіздер.

4-топ

Тәуелді айнымалы(y) тәуелсіз айнымалының(x-тің) квадратына тең – деген сөйлемді математикалықтеңдеу түрінде қалай жазуға болады?

Тапсырмаларды орындап болған соң топтар тақтадағы жауаптармен өз жауаптарын тексере отырып, тәуелсіз айнымалының әрбір мәніне тәуелді айнымалының тек бір мәні сәйкес келетінін тұжырымдаулары керек.

Анықтама

Тәуелсіз айнымалының әрбір мәніне тәуелі айнымалының тек бір ғана мәні сәйкес келетін тәуелділікті функционалдық тәуелділік немесе функция деп атайды.

Графикті пайдаланып, аргументтің берілген мәніндегі функцияның мәнін табуға болады.

f: A → R , мұндағы А R-дың ішкі жиыны болсын. А-дағы х – тың әрбір мәні f(x) -тың нақты бір мәнімен байланысты. Бұл байланыс, координата жазықтығының бір ғана нүктесінде (х, f (x)) бейнеленеді.

Топтарға бастапқыда берілген тапсырмаларға сүйене отырып,функционалдық тәуелділіктің берілу тәсілдерін өздері айта алуларына мүмкіндік беру.Топта талдап, жауап беру.

Функционалдық тәуелділіктің берілу тәсілдері

Функцияның формуламен (аналитикалық түрде) берілуі

Графикпен берілуі

Кестемен берілуі