Ғафу Қайырбеков туралы ғылыми жұмыс

Ғылыми жоба

Тақырыбы: “Ғафудың сыршыл әлемі”

Орындаған: Садман Аружан

Сыныбы: 7

Жұмыстың мақсаты.

Өз бойындағы қуатын халық мақсаты үшін аямай жұмсаған адал жанды азамат, ғұмырын публицистика жанрына арнаған Ғафу атамыздың өміріне, шығармашылық жолына және ғылыми жетістікеріне шолу жасау.

Жұмыстың міндеттері.

Қойылған мақсаттан шыға отырып, келесідей міндеттер қойылды:

Ғафу Қайырбековтың өмірбаяны мен қызметін қарастыру;

ғылыми зерттеу салаларын анықтау;

шығармалары мен аудармаларын зерттеу ;

Жұмыстың өзектілігі.

Ғафу Қайырбеков - нағыз халықшыл жазушы, өмір шындығын озық идея тұрғысынан таныта білген кемеңгер суреткер, публицист, аса қажырлы қоғам қайраткері, заманының ең маңызды мәселесін көтеріп, жыр төккен азамат ақын, жаңашыл жазушы, сол жаңаның тынымсыз жаршысы. Өз бойындағы қуатын халық мақсаты үшін аямай жұмсаған адал жанды азамат. Ғафу Қайырбеков – сан қырлы санаткер. Ол – ақын, қаламгер, публицист, журналист, сыншы, аудармашы, домбырашы, әнші. Ақынның бүгінгі таңда публицистика саласына қосқан үлесі зерттелмей келе жатыр. Публицист қаламгердің «Ақжелкен», «Жел қайық» атты публицистикалық жинақтары – публицистика саласындағы классикалық қорға енген мұралар. Бүгінгі жас тілшілер, журналистика мен филология факультетінде білім алып жатқан студенттерге үлкен әдістемелік оқу құралы, көмекші құрал болары ақиқат.

Мазмұны:

Қаламгердің қызметі

Ғафу Қайырбеков ақын, жазушы

Қорытынды

Ғафу Қайырбеков өмірінің ерекше белестері

Қазақтың көрнекті ақиық ақыны, публицист, ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, Қазақстанның халық жазушысы Ғафу Қайырбеков 1928 жылы 15 тамызда Торғай топырағында дүниеге келген. Ақын Ғафу Қайырбековтің туған жері осы Шұбалаңға қарасты Батпақсуат деген жерде.

Ғафу Қайырбеков Баймырза әулиенің ұрпағы. Алматы педагогикалық институтының қазақ филологиясы факультетін аяқтаған.

Торғайдағы Ыбырай Алтынсарин атындағы мектепте оқыған болашақ ақынның жастық шағы жетімдікпен, жоқтықпен өткенін мына жолдардан көруге болады:

Он үшке кесір тиіп келмей жатып,

Кеткенім кер бейнетке белден батып…

Тағдырдың қисық әрпін жаспен жазып,

Сорайған бар әулетте жалғыз қазық.

Ұлы Отан соғысы аяқталған соң, 1946 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің дайындық курсына түседі біраз уақыт білімін жетілдірген ол елге барып, бірер жыл ауылда мұғалім болып істейді де, 1948 жылы Абай атындағы Алматы педагогикалық институтының қазақ филологиясы факультетіне оқуға түседі. Осы жылдардан бастап әдебиетке белсене араласа бастайды.1954 жылы оның «Құрдастар» атты тырнақалды жинағы жарық көрді. Содан бері қырықтан астам кітабы шықты. «Дала қоңырауы» (1956) поэмасы, «Жер астындағы жұлдыз дар» (1965), «Қанатты жылдар» (1973) сияқты жинақтарын, «Беласар» атты қос томдығын оқырман қауым ілтипатпен қабылдады. «Жұлдызды тағдырлар» атты өлеңдер жинағы үшін ақынға 1980 жылы Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығы берілді.

Ғафу Қайырбеков өмірінің ерекше белестері

Белгілі ақын, Қазақстанның халық жазушысы Ғафу Қайырбековті білмейтін қазақ кемде-кем. Ол әдебиеттің барлық жанрында қалам тербеді. Қазақтың қыз-жігіттеріне қамқоршы болып, олардың ақын-жазушы болып қалыптасуына өлшеусіз үлес қосты. Ғафу Қайырбеков -ардақты әке, сүйікті жар, сыйлы ата, адал дос та бола білді. Осы атамызбен 42 жыл қос аққудай жараса өмір сүрген оның сүйікті жары Бәдеш Хамзақызы да – ұлтымыздың барлық асыл қасиеттерін бойына сіңірген ардақты апаларымыздың бірі. Қазақ мемлекеттік баспасында поэзия редакциясын басқарды, «Қазақ әдебиеті» газеті бас редакторының орынбасары, «Жазушы» баспасында поэзия редакциясының меңгерушісі болды. 1968—1973 жылдары ҚазақстанЖазушылародағында поэзия секциясында жетекшілік етті. 1973—1989 жылдары «Жұлдыз» журналы бас редакторының орынбасары қызметін атқарды. Өмірінің соңына дейін Қазақстан Жазушылар одағының ақындар қауымдастығының президенті болды. Рудакидің, Байронның, Пушкиннің, Лермонтовтың, Некрасовтың, Шевченконың, Мақтымқұлының, Л.Толстойдың, Куприннің,Короленконың, Буниннің, Есениннің, Ғамзатовтың және басқа да сөз зергерлерінің туындыларын аударды. Көптеген әндердің өлеңін жазған.

Жазушының атқарған қызметі

Ғ. Қайырбековтың жұбайы – Бәдеш Хамзақызы

Ғ. Қайырбеков қаламдастарымен бірге

Ұлы – Бақыт

Ғ. Қайырбеков көптеген өлеңдерді жазған, ақын жан жүрегімен, қиялымен, арманы биік сүйіспеншілігімен туған жерін, туған елін сүйеді және барлық адамзатты туған елін сүюге шақырады. Ақын шығармаларының соңғы түйіні – туған елді сүю, туған жерді құрметтеу! Ғ.Қайырбеков қазақ поэзиясының жыр маржаны атанған, қазақ халқының ағартушысы Ыбырай Алтынсарин туралы жазылған «Дала қоңырауы» атты дастан жазды. Оқырмандардың ыстық ықыласына бөленген повестері «Ақ желкен», «Үш қиян» және проза жинақтары «Қарқаралы басында», «Бір кеменің үстінде» деген атпен сын жинақтары және басқа шығармалары. Ғ.Қайырбеков көрнекті публицист болған.…