Ғажайып бақ ертегісі бойынша 4-сынып ашық сабағы

Сарина Галия Асылбековна

«№4 ЖОББМ»КММ-нің

бастауыш сынып мұғалімі

Шалқар қаласы Ақтөбе облысы

Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Ғажайып бақ

Мақсаты

Күтілетін нәтиже

Күтілетін нәтиже:

Мәтіннің мазмұнын талдай отырып, өзіндік тұжырым жасауға үйрету. Шығармашылық қабілеттерін, ой белсенділігін, сөйлеу шеберлігін дамыту. Ортақ пікірге келуге баулу.

Ертегідегі оқиға желісінің байланысын, ертегідегі кездесетін оралымды сөз мағынасын ұғындыру арқылы ойлау қабілетін, байқағыштығын жетілдіру.

Оқушыларды өз еңбегінің жемісін шаттықпен тани алып, өзгелердің еңбегін орынды бағалай алуға тәрбиелеу

Оқушылар сыни тұрғыдан ойланады, топтасып жұмыс істейді, өзіндік тұжырым жасауға үйренеді, сөйлеу шеберлігі артады, ортақ шешімге келеді, ынтымақтастық атмосфера қалыптасады. Еңбекпен тапқан адал тиынның адамды зор бақытқа кенелтіп, өмірлік азық болатынына назар аудару қарастарылады. Мұғалім сүйіспеншілікпен қосылған екі жастың ата - анаға деген мейірімін алғысын олардың барша халық үшін орнатқан ғажайып бағынан көруге болатынын «Ғажайып бақ» мәтіні арқылы дәйектейді.

Қызығушылықты ояту

«Өзіммен өзім» жаттығуы

Мағынаны тану

Сендер отбасыларыңмен тау бөктеріне демалуға бардыңдар. Бәрің сондай қуаныштысыңдар, отбасы мүшелерінің барлығы мәз – мейрам. Әдемі түрлі – түсті гүлдер, көбелектер қалықтап жүр.Құстар әсем ән салуда. Сендер өз ата- аналарыңмен қуанып ойнап, шаттанып жүрсіңдер. Қуанышты көңілмен көзімізді ашып, қандай сезімде болғанымызды айталық.

Балалар тақтада тұрған суреттерге көңіл бөлейікші. Презентация

Ой қозғау - Суретте не бейнеленген?

- Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы не туралы деп ойлайсыздар?

-Бейнежазбаның мазмұны бойынша не айта аласыңдар?

-Бақтың мұндай дәрежеге жету себептері неде деп ойлайсыңдар?

-Бұл бейнежазбаға қандай тақырып қояр едің?

Тақырыпты ашу,мақсатпен таныстыру Мақсатқа идея қосады.

1.Ертегі мазмұнымен танысу Кезектестіріп оқыта отырып,

сұрақтар қойып отыру. Мәнерлеп оқу, сұрақтарға жауап беру. Оқулық

2. Сөздікпен жұмыс. Миуа, ділда, қызылшыл

3. «Жалғасын тап» ойыны. Мәтіннің мазмұны бойынша жоспарды толықтыру.

А)Асан мен Қасеннің алтын тауып алуы.

Ә)Қариядан ақыл сұрауы.

Б)....

В)....

4. «Сиқырлы қобдиша» әдісі. Мәтіннің мазмұнына сұрақ-жауап арқылы талдау жасау.

1.Ертегіден нақыл сөзді тауып,мағынасын түсіндір.

2. Асан мен Қасенге мінездеме бер

3.Асан мен Қасеннің адал достығын қандай істері мен әрекеттерінен байқауға

болады?

4. Қариялардың сыйлығын балалары неліктен қабылдамады? 5.Қария қандай адам?

6.Қария алғашқы үш шәкіртінің жауабын не себепті қабылдамады?

7. Қария ең кіші шәкіртіне неліктен риза болды?

8. Шәкірттердің орнында болсаң сен не істер едің?

9.Дана қарияға жүгініп келген кісілердің дауын қалай шешер едің?

10. Мәтінде қандай нақыл сөз айтылған? Кімге арнап айтылған? Мағынасын

түсіндіріп көр

11.Бұл ертегіден халықтың қандай арман- тілегін байқадың?

5. Сергіту сәті «Көңілді күн»

6. Топқа бөлу. Санау арқылы 1,2,3,4

І топ: Егер алтын тауып алсаң не істер едің?

ІІ топ: Ертегіні аяқта

Ой толғаныс

Бүгінгі өткен ертегі бойынша қандай ой түйдіңіздер?

Жақсы адам болу үшін қандай қасиеттер керек екен?

«Аяқталмаған сөйлем» жаттығуы

Менің бойымдағы құндылықтар..........................

Менің бойымдағы жағымсыз қасиеттер........................

Мен жағымсыз қасиеттерден арылуым керек, себебі........................

Үйге тапсырма

Берілген тапсырманы түсіндіру

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Жұлдызша арқылы

Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Смайликтер арқылы көңіл күйі

Баяғыда Асан мен Қасен деген екі дос болыпты. Екеуі де кедей екен. Асан ұлтарақтай жеріне егін егіп, Қасен өзінің аз ғана малын бағып күн көріпті. Екеуінің де әйелі қайтыс болады. Асанның бар жұбанышы — айдай сұлу қызы. Қасеннің үміті — қайраты тасып тұрған баласы.

Бір жылы көктемде Асан егін салуға қамданып жатқанда, Қасен жұтқа ұшырайды. Қыс аяғы қатты болып аз ғана малы қырылып қалады. Көзінің жасы көл болып, Асан досына жылап келеді.

— Сенімен қоштасуға келдім. Малым қырылып қалды. Енді аштан өлместің қамын жасап, бір әрекет табу үшін қаңғып кетейін деп тұрмын.

Бұл сөзді естігенде Асанның да көңілі босайды. Көзіне жас алады. Досын құшақтап тұрып:

— Екеуіміз жан жолдас едік қой,— дейді елжіреп.— Мал-жанымыз ортақ емес пе? Менің егіндік жерімнің жартысы сенікі болсын. Көңіліңді тоғайтып, қолыңа кетпен ұста. Тырбанып тіршілік қыл!

Сол күннен бастап, Қасен де егін салып, соны күтіп-баптауға кіріседі. Күн артынан ай өтеді. Сол әрекетпен біраз жыл сырғиды. Бір күні Қасен арық қазып жүріп, кетпеннің кашырлап темірге тигенін байқайды да, таң қалады. «Бұл не ғажап» деп, сол жерді терендете қазады. Шұңқырдан бір қазанның шеті көрінеді. Қасен қазанды құлағынан ұстап, сыртқа сүйреп шығарады. Қазанның іші толған алтын. Қасен қуанышы қойнына сыймай, досының үйіне қарай жүгіреді.

— Сүйінші, Асан!— деп айқайлайды алып-ұша жетіп келіп — Сүйінші, қазыналы бай болдың, үлкен олжаға баттың. Мен сенің жеріңнен алтын толтырылған қазан таптым. Енді жоқшылықтан құтылдың.

Асан да қуана қарсы алады.

— Сенің адалдығыңды білем ғой, Қасен... Ол алтын менікі емес, тапқан сенікі. Оны сен өзіңе тиесілі жерден қазып алдың.

— Мен де сенің кең пейіл, мейірімді екенінді білемін,— дейді Қасен де оның сөзіне илікпей.— Сен маған жеріңді бөліп бергеніңмен, астында жатқан қазынаны берген жоқсың ғой.

— Ардақты досым, жердің асты мен үстіндегі қазынаның бәрі сол жерге мандай терін төгіп, еңбек еткен адамдікі болуға тиіс.

Алтынды жеке иеленгісі келмей, бұл екеуі ұзақ таласады. Ақыры Асан бір байламға келеді.

— Қасен, таласты қоялық. Сенің ержеткен ұлың бар, менің бойжеткен қызым бар. Балалардың көңілдері жарасып жүр ғой, сол екеуінің басын қосайық та, алтынды соларға берейік. Сөйтіп, балаларымыз кіріптарлық көрмесін.

Әкелері осы тоқтамдарын айтқанда, балаларының қуанышы қойнына сыймайды шаттанып. Сөйтіп той жасап, ұл мен қызды қосады. Жас жігіт жаңа түскен келіншегімен отау тігіп, жеке шығады да, Қасен тұрған үйге кіреді. Қасен құрдасының үйіне көшеді.

Келесі күні жас жұбайлар алтын толы қазанды көтеріп, аталарының үйіне келеді. Қабақтарында кірбің барын көрген Қасен мен Асан:

— Не боп қалды, балалар? Ертелеп жүрулеріңнің себебі не?— деп сүрайды. Жас жұбайлар шынын айтады.

— Аталары берген тегін қазынаны балалары иелене салған жарамас. Біз алтынсыз да байимыз. Жарасып қосылған көңілдерден артык қазына бар ма бұл дүниеде.

Сөйтіп, қазанды үйдің ортасына қояды да, екі жас кетіп қалады. Енді алтын толы қазанға кім ие болуы керек? Талас қайта басталады? Ақыры елден аулақ, қулық-сұмдықты білмейтін, көпті көрген бір қарт кісіні тауып, соған жүгінбек болады.

Бірталай күн жол үріп бұлар елсіз таудың етегінде отырған қараша үйлі қарияға келеді. Қария төрге төселген тозығы жеткен жұлым-жұлым киіздің үстінде отыр екен. Оң мен солында екі- екіден төрт шәкірт. Қарт жолаушылардың аман-сәлемін тындайды.

— Жүгініп, ақиқатқа көз жеткізу үшін алыстан арнайы келген екенсіндер, шаруаларынды айтындар.

Жолаушылар қартқа өздерінің бітісе алмаған таластарының жай-жапсарын баяндайды. Бұлардың сөзін тындап алып, қария ойға шомып ұзақ отырады. Сонан соң өзінің жасы үлкен шәкіртіне мойын бұрады.

— Сен менің орнымда болсаң, мына кісілердің таласын қалай шешер едің?— деп сұрайды. Шәкірті ойланбастан жауап береді.

— Жер дүниедегі қазынаның қожасы — хан. Мен ханның қазынасына құйғызар едім.

— Ал, менің орнымда болсаң, сен қалай шешер едің?— деп, қарт екінші шәкіртінен сұрайды. Ол да өз шешімін айтады.

— Бұлар таласқан мүліктің иесі жоқ болғандықтан билікті болуға тиіс. Сондықтан алтынды билік айтқан соң, өзім алар едім.

Қария іштей ренжіп, қабағы кіртиеді, жүзі сұрлана сұстанса да, сыр білдірмейді. Сонан кейін үшінші шәкіртінен сұрайды:

— Енді сен айтшы, қандай шешім қабылдар едің?