Географтар сайысы сыныптан тыс іс-шарасы, 9 сынып

«Білгір географтар» сайысы

Сайыстың мақсаты: Оқушылардың географиядан алған білімдерін ортаға салып, дүниетанымдарын кеңейту, тез ойлана білуге үйрету, топпен, ұжыммен жұмыс істеуге тәрбиелеу. І кезең. Сұрақ-жауап кезеңі «Экватор» тобына сұрақтар:

1. Солтүстік және Оңтүстік Американың арасындағы

аралдарды ашқан және оларға Вест-Индия деп ат берген саяхатшы (Христафор Колумб) 2. Дүниежүзілік мұхиттың біртұтастығын және Жердің шар

тәріздес екендігін дәлелдеген саяхатшы (Ф.Магеллан) 3. Солтүстік бағыт пен жердегі заттың арасындағы бұрыш

қалай аталады? (Азимут) 4. Еуразия аумағында орналасқан ең биік жанартау (Ключи

шоқысы) 5. Фонтан сияқты атқылайтын ыстық бұлақ (Гейзер) 6. Жер сілкінудің нәтижесінде пайда болатын ірі

толқындар (Цунами) 7. Өзеннің су ағатын орнын қалай атайды? (арна) 8. Дүниежүзілік мұхит көлемі жер беті көлемінің қанша

пайызын құрайды? (71%) 9. Мына теңіздердің қайсысы ішкі теңізге жатады? (Қара

теңіз) 10. Беринг бұғазы қандай мұхиттарды қосып жатыр? (Солтүстік және Тынық) «Меридиан» тобына сұрақтар:

1. Ең соңғы ашылған материк (Антарктида) 2. Жер бетіндегі экваторға параллель шартты жүргізілетін

сызықтар қалай аталады? (параллель) 3. Экватор қай ендікте орналасқан? (экваторда 00 ендік

болмайды) 4. Жер сілкіну ошағы дүмпуінің жер бетіне шығатын жері

(эпицентр) 5. Орташа таулардың биіктігі (1000-2000м) 6. Дүние жүзіндегі ең биік шың қай тауда? (Гималай

тауларында) 7. Қатпарлы таулар (Кавказ) 8. Ішкі теңіздер (Қара, Балтық, Мәрмәр, Азов) 9. Қар шегі (сызығы) деп нені айтамыз? (Қар жиналып,

мұздыққа айналуы мүмкін болатын жоғарғы шекара) 10. Өзен суы деңгейінің молығуы кезінде суға толатын өзен аңғары қалай аталады? (жайылма)

«Параллель» тобына сұрақтар:

1. Географиялық ендік деп нені айтады? (нүктенің

экватордан градус есебімен алынған қашықтығы) 2. Алматы қаласы қай бойлықта орналасқан? (шыңғыс) 3. 00 ендікте және 00 бойлық координаталарында не

орналасқан? (Атлант мұхиты) 4. Мантияның қалыңдығы (2900км) 5. Жердің толық ішкі құрылысы (литосфера, мантия, және

ядро) 6. Қандай биіктіктегі жазық қырат жазық деп аталады?

(200-500м аралығындағы) 7. Қазіргі кездегі бұрғылау қондырғылары Жер шары

қыртысының қандай бөлігіне дейін жетеді? (15км-ге дейін) 8. Төменде берілген объектілердің ішінен бұғазды белгіле

(Беринг) 9. Гибралтар бұғазы қандай материктерді бөліп тұр?

(Африка мен Еуразияны) 10. Судың қандай қасиеті 1л судағы заттың грамм мөлшерін көрсетеді? (тұздылығы) ІІ «Бейнені тап!» кезеңі «Экватор» тобына сұрақтар:

1. Бұл саяхатшы 1497-1498 жылдары Африканы айналып

өтіп, Үндістанға баратын теңіз жолын ашты, ол қай саяхатшы? (Васко да Гамма) 2. Неміс картографы ХV ғасырда алғаш глобусты жасап

шығарды. Ол қай ғалым? (Мартин Бехайм) 3. Жер бетіндегі аумағы жағынан ең үлкен арал?

(Гренландия) 4. Арал Африканың оңтүстік-батысында орналасқан.

Аумағы жөнінен дүние жүзінде 4-орнында. Бұл қай арал? (Мадагаскар) 5. Бұл теңіз ішкі теңіздер қатарына жатады. Еуропа мен

Азияның түйіскен жерінде орналасқан. Жағалауында Ресей, Украина, Болгария, Румыния, Түркия, Грузия мемлекеттері орналасқан. Бұл қай теңіз? (Қара теңіз) «Меридиан» тобына сұрақтар:

1. Бұл саяхатшы Америка құрлығына 4 рет сапар шегіп, өзі

ашқан жерлерін Үндістан жағалаулары деп есептеді. Ол қай саяхатшы? (Х.Колумб) 2. 1519-1522 жылдары Испаиядан шыққан экспедиция

тұңғыш рет дүние жүзін айнала жүзді. Экспедицияны басқарған кім? (Ф.Магеллан)