Графикалық ақпаратты өңдеу технологиясы, 11 сынып

САБАҚ ЖОСПАРЫ

Сабақ №11

Сабақ өтілу күні:

Сабақтың тақырыбы: Графикалық ақпаратты өңдеу технологиясы

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Оқушылардың өткен тарау бойынша білімдерін нығайту, бір

жүйеге келтіріп қорыту, теориялық білімін практикамен

ұштастыру. Графикалық редактормен жұмыс істеу кезіндегі

практикалық біліктіліктері мен дағдыларын қалыптастыруды

жалғастыру; Редактордың құрал –саймандарын дұрыс

пайдалана білу және командаларды орындай алу қызметін

меңгерту

Дамытушылық: Студенттерді жақсы маман болуға баулу,

білімдерін арттыру, ой-өрісін дамыту

Тәрбиелік: Студенттерді жұмыс жасау кезінде ұқыпты

жұмыс жасауға тәрбиелеу.

Сабақтың материалдық-техникалық жабдықтары: Интерактивті тақта, слайдтар, макеттер, пошта пакеттері, нұсқау карталары

Сабақта қолдалынатын әдіс-тәсілдер: Өндірістік оқыту сабағы

Ұйымдастыру кезеңі.

а) Студенттермен сәлемдесу

ә) ҚР Әнұранын орындау

б) Студенттердің өндірістік оқыту сабағына дайындығын тексеру

(арнайы жұмыс киімінің, оқу құралдарының, жұмысқа қажетті

құрал жабдықтардың болуын қадағалау)

Кіріспе нұсқау

а) студенттерді сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру

ә) студенттерге сабақтағы жұмыс тәртібін түсіндіру

в) жаңа тақырыпты түсіндіру

ГРАФИКАЛЫҚ АҚПАРАТ (Графическая информация; image(pattern) information) — схемалар, эскиздер, диаграммалар, графиктер пішіндегі фигуралар немесе бейнелер (көрнекті символдар) түрінде берілетін ақпарат.

Гафикалық ақпаратты өңдеу технологиялары мен жабдықтары.

Компьютерлік графика күрделі кешен, оны шартты түрде бірнеше бағытқа бөлуге болады:

- екі өлшемді графика;

- полиграфия;

- web-дизайн;

- мультимедиа;

- 3D-графика және компьютерлік анимация;

- бейнемонтаж;

- АпСЖ және іс графикасы.

Компьютерлік графиканы қолдану саласы әртүрлі.

Екі өлшемді цифрлық көріністерді редакциялауға арналған программалық қамтаманы әрекет ету принципі және функционалдық белгіленуі бойынша үш топқа жіктеуге болады: растрлық графика, векторлық графика,фрактальды графика.

Ақпараттық жабдықтарға негізінен жатады:

- бейнелеудің графикалық режимін қолдайтын монитор және бейнекарта;

- бейнеадаптерлер (бейнежылдамдатқыштар);

- 3D-акселераторлар;

- манипуляторлар, тышқан;

- сканерлер;

- дигитайзерлер;

- баспа құрылғылары және графтұрғызғыштар (плоттерлер);

Программалық жабдықтарға қатыстылар:

- екі өлшемді комьютерлік көріністер программалары – графикалық редакторлар, жазық (екіөлшемді) статикалық көріністер құруға және өңдеуге арналған (Painter, Adobe PhotoShop, Picture Man және т.б);

- іс графикасы жабдықтары;

- полиграфияға арналған компьютерлік графика пакеттері – мәтінді түрлі форматты көріністермен толықтыруға,парақ дизайнын құруға, полиграфиялық өнімді жоғары сапалы баспаға шығаруға мүмкіндік береді;

- презентациялық пакеттер, баяндама, жарнамалық акциялар, сөз сөйлеулерді қолдау үшін түрлі слайдтар құру жабдықтары ретінде қолданылады;

- динамикалық көріністер мен кинода арнайы әсерлер құруда қолданылатын екі өлшемді анимация программалары (Animator Pro, PowerAnimator және т.б);

- дизайнерлік және инженерлік әзірлемелер үшін қолданылатын, екі және үш өлшемді енделдеу программалары (AutoCAD, Sketch!, Ray Dream Designer, AutoStudio және т.б);

- жарнамалық және музыкалық клиптер және кинофильмдер құруда қолданылатын үш өлшемді анимация пакеттері (3D Studio, Power Animator, Truespace және т.б);

- ғылыми визуализация үшін программалар (Surfer, Grapher, PV-Wave, Data Visualizer және т.б).

ЕКІ ӨЛШЕМДІ ГРАФИКА

Растрлық графика

Растрлық кескін дегеніміз – түрлі түсті нүктелердің (пиксельдердің) жиынтығы. Олардың саны бейненің өлшемі мен шешімі арқылы анықталады.

Растрлық графикада кескіндер түрлі-түсті нүктелердің жиынтығынан тұрады. Растрлық кескінді құрайтын әрбір пиксельдің өз орны мен түсі болады және әр пиксельге

компьютер жадында бір ұяшық қажет.

Растрлық кескіннің сапасы сол кескіннің өлшеміне (тігінен және көлденең орналасқан пиксельдердің саны) және әр пиксельді бояуға қажетті түстердің санына тәуелді болады .

Өңдеу редакторлары: Adobe Photoshop, Corel PhotoPaint

Векторлық графика

Векторлық кескіндер, бұл - сызық, доға, шеңбер және тікбұрыш сияқты геометриялық объектілер жинағынан тұратын кескіндер. Бұл жерде вектор дегеніміз - осы объектілерді сипаттайтын мәліметтер жиынтығы.

Векторлық графиканың басты артықшылығы оған кескін сапасын жоғалтпай өзгеріс енгізуге, оңай кішірейтуге және үлкейтуге болатындығы. Векторлық кескіндер

СorelDRAW, Adobe illustrator секілді

векторлық графикалық редакторларда жасалады.

Фракталдық графика

Фракталды графиканың жасалу әдісі сурет салуға немесе безендіруге емес,програмалауға негізделеді. Егер растрлық графикада растр (пиксель), ал векторлық графикада сызық базалық элемент болып табылса, фракталдық графикада математикалық формуланың өзі базалық элемент болып табылады, бұл компьютердің жадында ешқандай объект сақталмайды, кескін тек қана теңдік бойынша салынады деген сөз .

Полиграфия (поли… және …графия)— мәтіндік және графикалық материалдарды басып шығаруға арналған техникалық құралдар жиынтығы; техника саласы. Полиграфияның негізі 1440 ж. неміс өнер тапқышы И.Гутенбергтің (1406 — 1468) кітап басуды ойлап табуынан бастап қаланды. Полиграфия технологиясы негізінен 3 өндірістік процестен (пішінге келтіру, баспалық және өңдеу) құралады.

Пішінге келтіру процесіне теру және иллюстрация баспа пішінін дайындау енеді. Мәтіндік пішін қолмен не теру машиналарымен терілетін баспаханалық шрифтіден алынады. Қазір автоматты теру әдісі кең тараған. Иллюстрация баспа қалыбын қолмен дайындауда шығыңқы баспада ағаш гравюрасы, ксилограф. не линогравюра; ойыңқы баспада металл гравюрасы, акватинта, офорт; жайпақ баспада литография пайдаланылады. Сондай-ақ иллюстрац. пішін фотомех. тәсілдермен (автотипия, фотоцинкография, фотолитография, фототипия, т.б.) және электронды бедерлеу машиналарының көмегімен де алынады.

Web-бет дизайн

Интеренетте материалды жариялау тиімді болу үшін ол Web-дизайн ережелеріне сәйкес болу керек. Демек, Web-дизайн негіздерін білу кез келген мамандықта қажет болады, өткені Web-бет дизайны – бұл ақпараттық дизайн. Жұмыс екі бөлімнен тұрады, біріншісі теориялық: мәтінді форматтау, графиканы қолдану, тізім жасау, кесте құру. Ал екіншісі практикалық, бұл бөлімде дайын сайт жасап шығарылады.

Мультимедиа

Мультимедиа (Multimedia) - компьютерде дыбысты, ақпаратты, тұрақты және қозғалыстағы бейнелерді біріктіріп көрсету үшін жинақталған компьютерлік технология. Ол ақпаратты кешенді түрде бейнелеуді — мәліметтерді мәтіндік, графикалық, бейне-, аудио- және мультипликациялық түрде шығаруды — жүзеге асырады. Мәтін, түрлі-түсті графика, дыбыс, сөз бен кескін синтезін жасап, ақпараттың өте көлемді мөлшерін жадында сақтап, диалогтық түрде жұмыс істейді. Мультимедиа элементтерімен еркін интерактивті түрде қатынас құруға, дыбыспен сүйемелденетін бейнекөріністерді компьютер экранында көрсетуге, тыңдауға толық мүмкіндік бар. Мультимедиалық программалар сөйлейтін энциклопедиядан бастап, бейнеклиптік мәліметтер базасын жасау жұмыстарын толық қамти алады.

Adobe Photoshop - суреттерді, мәтіндерді өзгертуге, түрлендіруге, сақтауға арналған ең танымалы графикалық бағдарлама болып табылады. Adobe Photoshop графикалық бағдарламасы түстер палитрасымен жұмыс істеуге, суреттерді еңгізуге және шығаруға, контурларын ерекшелеуге, түс тандауға, сурет фильтрін тандауға, өлшемі мен кеңейтілімін өзгертуге, суреттерді түстендіруге және басып шығаруға мүмкіндік береді. Adobe Photoshop…