Ғұндар тақырыбы бойынша ашық сабақ жоспары, 10 сынып

Қазақстан тарихы 10 сынып 12.11.2018ж

Сабақтың тақырыбы: Ғұндар

Сабақтың мақсаты:

Білімділігі:

Ғұн атауы, ғұндар тарихы қытай деректерінде, Мөде шаньюйдің билігі ғұн тайпаларының бірігуі, ғұн мемлекеттік бірлестігінің қалыптасу тарихы туралы білім беру.

Дамытушылық:

Мемлекеттердің қалыптасуының алғышартын, оның белгілерін анықтай білу, карталарды сабақта тиімді пайдалана білуге дағдыландыру.

Тәрбиелік:

Тарихи аңыз деректер негізінде балаларды ұлтжандылыққа тәрбиелеу, Орталық Азия тарихының жалғастығын көрсету, ірі саяси тұлғаны үлгі қылу.

Сабақтың типі: саяхат сабағы

Сабақтың түрі: жаңа білім беру

Сабақтың әдісі: сұрақ- жауап, топпен жұмыс, кубизм әдісі, «БҮҮ» әдісі, тест, Мюнстенберг әдісі, сәйкестендіру әдісі, терминдермен жұмыс

Сабақтың көрнекілігі: бейнематериал, карта, қима қағаздар, мультимедиялық компьютер, интерактивті тақта, слайд

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі:

Психологиялық дайындық Шаттық шеңбері «Сиқырлы қобдиша» ойыны

Қазір біз жақсы бір ойын ұйымдастырайық. Ойынды бастамас бұрын ең бірінші, өз-өзімізді айқындап алайық. «Сиқырлы қобдиша» тренингі.

Тапсырманы орындау үшін қобдиша керек. Оның ішінде домалақ айна болады. Қатысушылар көздерін жұмады.

Психолог: Қазір сіздер мына қобдишаны бір-біріңіздің қолдарыңызға бересіздер. Әр қатысушы қолына келген қобдишаны ашып, ішіне қарайды. Оның ішінде кішкентай сиқырлы өзеннен сіздер жан-жақты және қайталанбайтын бейнені көресіздер.оған күліп қарауларыңыз керек. Барлық қатысушылар қобдишаға қараған соң, мен сұрақтар қоямын:

Сіздер жан-жақты және қайталанбайтын деген сөзді қалай түсінесіздер? Жан-жақты, қайталанбайтын бейне кім болып шықты? Сіздер ол бейнеге күліп қарағанда, ол сіздерге қалай қарады? Біз жан-жақты және қайталанбайтын бейнеге қандай көзқараспен қараймыз?

Қорытын ой-түйін.

Әр адам жан-жақты және қайталанбайтын бейне екендігіне көз жеткіздік. Сондықтан өмірімізді дұрыс көзқараспен, сыйластықпен қарым-қатынас жасауымыз керек. Өзінің және басқалардың өмірін жоғары тұтып, өзін және басқаларды қабылдай білу, бір-бірімізге шыдамдылықпен, төзімділікпен қарау керек.

(2 мин)

Топқа бөлу: 1топ Мөде, 2топ Аттила

БҮҮ әдісі арқылы қима қағаздарды таратамын. (2 мин)

Білгенім

Үйренгім келеді?

Үйренгенім

ІІ. 1 саяхат «Қайталау- білім анасы» Үй тапсырмасын сұрау (2мин)

Дұрыс па, бұрыс па? ойыны ( кестеде сұрақтар беріледі. Оқушылар дұрыс болса, дұрыс екенін, бұрыс болса дұрыс жауабын жазып жауап береді) Қойылатын сұрақтар:

Қаңлылар б.з.б. 3- 2 ғасырлар-б.з. 5-ғасыры аралығында өмір сүрді (дұрыс)

«Вэсаканың ер жүрек ұлдары Канха қамалының алдында құрбандық берді деп жазған қытай тарихшысы Сыма Цянь( бұрыс. Ежелгі Ираннның б.з.б. 6 ғ жазылған «Авеста» қасиетті кітабы)

Қаңлылардың өмірі мен тұрмысы туралы қытай тарихшысы Сыма Цяньнің «Тарих жазбаларында», қытайдың «Цянь Ханьшу» атты тарихи деректерде жазылған (дұрыс)

Тарихшы ғалымдар қаңлы ескерткіштерін зерттей келе 4- ке бөлді: Қауыншы, Отырар- Қаратау, Жетіасар, Көк- Мардан ( бұрыс, 3-ке Қауыншы, Отырар-Қаратау, Жетіасар)

Қаңлылардың негізгі қонысы Әмудария өзенінің орта ағысы, қазіргі Бішкек жерінен Қаратау жеріне дейінгі аралықты алып жатыр ( бұрыс,Сырдария өзенінің орта, төменгі ағысы, қазіргі Өзбекстанның астанасы Ташкент қаласы, Қаратау бөктерінен Талас өзеніне дейінгі аралықты алып жатыр)

Қаңлы елінің билеушісі- хан, Астанасы- Битянь қаласы (дұрыс)

Алтын-асар, Көк-мардан, Пұшық-мардан деген қалалары болды? ( дұрыс)

Қаңлылардың халық саны – 600 мың (дұрыс)

Қаңлылардың әскер саны – 188880 (бұрыс)

Жаңа тақырып- ғұндар туралы видео көрсетіліп,бүгінгі сабақтың тақырыбын ашамын. Ғұндар тарихы . Ғұн мемлекетінің қалыптасуы. Мақсатын айту(30 сек). (4 мин)

Тірек сөздер топтарға беріледі. Постер қорғау (6 мин) қорғау (3мин)

1-топқа. Ежелгі ғұндар тарихы қытай деректерінде Мөде шаньюй- Ғұн мемлекетінің негізін салушы,

2-топқа. ғұндардың мемлекеттік құрылысы, Ғұн тайпаларының бірігуі

2 саяхат «Ізденіс» стратегиясы (4мин)

1 топқа терминдермен жұмыс 5термин

1 топқа терминдермен жұмыс

шаньюй

патша

түменбасы

Битянь

Ши цзы

2 топқа Венн диаграммасы

Қаңлы мемлекеті

Ғұндар мемлекеті

1-2 топқа Мюнстенберг әдісі 3 сөз

Амлкроаолррмөдеапрравпшаньюйипорвампва

паоилормұлытимипочаирчатиллаамрсчрмлов

3 саяхат «Арманы биіктің шыңы биік» сандар сыры (3 мин)

1.Б.з.б.3 ғ. Қытай деректерінде кездеседі.

2.Б.з.б 209 ж- Мөде басқарған ғұн державасы пайда болды. Л.Н.Гумилев

3.б.з.б 188 Хань әулетінің негізін қалаушы Лю Банды жеңді

4. 300 – халық саны 300 мыңға жетті

5. 24- Ғұндар 24 руды басқарған.

6. 5000 Қытай қорғанының ұзындығы

4 саяхат «Білім шыңы» тест турбосайт арқылы

Тест (6 мин)

Қытай деректерінде "ғұн" атауының пайда болған кезі

А) б.з.б. ІУ ғ .В) б.з.б. У ғ. Ортасы С) б.з. І ғ. D) б.з.б. І ғ. Басы Е) б.з.б. ІІІ ғ. аяғы

2. Қытай деректеріндегі ғұн басшысы лауазымы:

А) "Гуньмо В) "Күнби" С) "Хан" D) "Патша" Е) "Шаньюи"

3. Ғұндар туралы дерек беретін

А) парсы жазбалары В) иран жазбалары С)рим жылнамалары D)византия деректері

Е)қытай деректері

4. Ғұн державасының негізін қалаған

А)Мөде В)Мұқан С)Аттила D)Бумын Е)Чжи-Чжи

5. "Жер дегеніміз - мемлекеттің негізі, оны қалай береміз" деген ғұн басшысы

А)Чжи – Чжи В)Мұқан С)Аттила D)Бумын Е)Мөде

6. Шығыстанушы Л.Н.Гумилевтің мәлімдеуінше ғұн державасының пайда болған мерзімі

А)б.з.б. 306 ж. В)б.з.б. 420 ж. С)б.з.б. 509 ж. D)б.з.б. 109 ж. Е)б.з.б. 209 ж.

7. Енисей жағалаулары мен Алтайды мекендеген ежелгі тайпа

А)сақтар В)қаңлылар С)ғұндар D)сарматтар Е)үйсіндер

8. Ғұндар мемлекеті әскери жүйе бойынша

А) 2 қанатқа бөлінген В) бөлінбеген С) 3 қанатқа бөлінген

D) 5 қанатқа бөлінген Е) 4 қанатқа бөлінген

9. Ғұн шаньюйінің жақын туыстары иеленген лауазым

А)"Тархан" В)"Сұлтан" С)"Түменбасы" D)"Жабғу" Е)"Уәзір"

10. Ғұн мемлекетіндегі ру саны

А) 14 В) 9 С) 7 D) 12 Е) 24

Жауаптары

Е

А

Е

С

Е

Бағалау (5 мин)

Үй тапсырмасы. (1 мин)

Рефлексия (1 мин)

Білгенім

Үйренгім келеді?

Үйренгенім

Сұрақтар

дұрыс

бұрыс

1.Қаңлылар б.з.б. 3- 2 ғасырлар-б.з. 5-ғасыры аралығында өмір сүрді