Ғылым, математика және тұлғааралық түсінік мақаласы

Ғылым мен адамзат: математика және тұлғааралық түсінік тоғысында

Қазіргі қоғамда ғылым мен технологияның дамуы тек техникалық жаңалықтармен шектелмейді. Заман талабына сай, кез келген салада адами фактор, тұлғалық даму мен өзара түсіністік – табыстың негізгі көрсеткіштерінің бірі болып отыр. Осы тұрғыдан қарағанда, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде математика мамандығы бойынша білім ала отырып, біз тек формулалар мен теоремаларды ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік қарым-қатынас пен тұлғааралық байланыстардың терең психологиялық мәнін ұғына аламыз.

Математика – логика мен дәлдік әлемі. Ол болмысты жүйелі ойлауға, күрделі мәселелерді шешуге үйретеді. Алайда математиканың өзі де, ғылым ретінде, адамдар арасындағы бірлесе әрекет етуді қажет етеді. Ғылыми жобалар, зерттеу топтары, оқыту процесі – мұның барлығы ұжымдық өзара әрекетке негізделген. Осы жерде басқару психологиясы, соның ішінде тұлғааралық қабылдау психологиясы ерекше рөл атқарады.

Ұйым ішіндегі тұлғааралық қабылдау – бұл әрбір адамның басқа адамдарды қалай қабылдап, олардың мінез-құлқын, қабілетін, ниетін түсінуі. Бұл құбылыс ұжымдағы сенім деңгейіне, ынтымақтастыққа және ортақ нәтижеге тікелей әсер етеді. Егер ұжым мүшелері бір-біріне оң көзқараспен қарап, әріптесінің потенциалын дұрыс бағалай білсе, жұмыс тиімділігі артады. Біз мұны университет қабырғасында нақты тәжірибеден көре аламыз.

Университеттік орта – түрлі көзқарастар мен темпераменттердің тоғысатын мекені. Мұнда біз тек білім алып қана қоймай, тұлғааралық қатынастың психологиялық ерекшеліктерін де меңгереміз. Студент пен оқытушы, студент пен студент арасындағы өзара қабылдау – оқу процесінің өнімді өтуінің кепілі. Осы тұста біз тұлғааралық қабылдау эффектілерінің (ореол, жаңашылық, алғашқылық, шеткі әсерлер) ұжымішілік динамикаға қалай ықпал ететінін түсінеміз. Бұл құбылыстардың маңызын білу бізге өзара сенім мен құрметке негізделген орта құруға көмектеседі.

Басқару психологиясында тұлғааралық қабылдау ұжым ішіндегі ахуалды реттеудің негізі болып саналады. Бұл үдеріс әсіресе жас мамандар үшін маңызды, себебі олар еңбек нарығына енген кезде жаңа ортаға бейімделуге тырысады. Мұндай жағдайда қабылдаудың дұрыс ұйымдастырылуы олардың кәсіби әлеуетін ашуға, жұмысқа деген мотивациясын арттыруға әсер етеді. Біз университет қабырғасында жүріп-ақ, мұндай бейімделу механизмдерін зерттей аламыз және болашақ кәсіби өмірімізге дайындық жасаймыз.