Имандылық пен ізгілік негіздері тәрбие сағаты 8 сынып

№37 жалпы орта білім беретін мектеп

«Имандылық - ізгілік негізі »

Өткізген :Асанова А

2018 оқу жылы

Тәрбие сағатының мақсаты:Имандылық сөзінің нақты мағынасын түсіну. Оқушылардың білімдерін кеңейте отырып, ой – өрісін, қиялын, қызығушылығын, белсенділігін, құштарлығын, яғни, адами қасиеттерін қалыптастыру, ана тілін сүюге, ата – салтын, адамгершілік қасиеттерін қалыптастырып, бабалардан қалған ұлағатты, ғибрат сөздерді түсіндіріп, содан үлгі – өнеге алуға баулу. Оқушы бойына имандылық, адамгершілік, қасиеттерді қалыптастыру. Адамгершілік қасиетттерге бағыттай отырып, оқушының рухани білімін байыту, логикалық ойын дамыту. Имандылыққа, парасаттылыққа, біліктілікке, адалдыққа, қайырымдылыққа, мейірімділікке, ізгілікке, еңбекқорлыққа, достыққа, ерлікке, ізденімпаздыққа, іскерлікке, шеберлікке, ұқыптылыққа, дәлдікке ұлттық педагогика негізде тәрбиелеу.

Тәрбие сағатының түрі: ауызша журнал.

Тәрбие сағатының әдістері: Топтастыру, сыр-сұхбат,

Көрнекіліктер: Абайдың нақыл сөздері; Имандылық туралы нақыл сөздер, презентация, суреттер, буклет, шар.

Имандылық туралы

Жиғаныңа сенбе-иманыңа сен.

Иманды адам – арлы адам,

Имансыз адам- сорлы адам.

Үстіңнің кірін – сабын кетіреді,

Жаныңның кірін – иман кетіреді.

«Имандылық қастерлі қасиет»

«Имандылық – инабаттылық айнасы»

«Имандылық – ізгілік негізі»

Барысы: І Ұйымдастыру.

ІІ. Кіріспе

ІІІ. Негізгі бөлім.

ІV. Қорытынды.

Эпиграф:

” Әрбір ақылды адамға иман парыз, әрбір иманды адамға ғибадат парыз ” Абай

Кіріспе бөлім

Мұғалім сөзі:

Армысыздар, қадірлі қонақтар, ұстаздар, оқушылар!Бүгінгі сынып сағатымыздың тақырыбы «Имандылық – ізгілік негізі» деп аталады. Болашақ ұрпақты имандылық тәрбиеге баули отырып, халық дәстүрін жүрегіне ұялатып, санасына құю – бүгінгі білім мен тәрбиенің басты міндеті. Қазіргі кезде ата – анасын қарттар үйіне өткізген бала, балаларын тірі жетім етіп, жүрген алаяқтар, маскүнем, ұрылардың көбеюі біздің ұлттық тәрбиемізге сын. Сондықтан, мектепте имандылық тәрбиесінің берілуі оқушылар бойына ізгі қасиеттерін сіңіру үшін, өзін мұсылман деп тануға ұлтының озық дәстүрін, әдет – ғұрпын ұғынуға, ұлтжанды азамат болып өсіп жетілуіне өз үлесін қосады деген сенімдеміз.Тренинг: «Жүректен шыққан жылы сөз» оқушылар бір-біріне өздерінің жүректерінен шыққан жылы сөздерін айтады.

Түс таңдау: «Қызыл» «Жасыл»

Стол үстінде қызыл, жасыл түсті қағаз жатыр, сол түстерді таңдап екі топқа бөлінеміз.І топ: «Қызыл» ІІ топ: «Жасыл»

«Топтастыру» стратегиясы

І топ: «Имандылық» ІІ топ: «Достық»

Имандылық

Достық

Ақ қағаз бетіне адамның бойында кездесетін жақсы және жаман жақтарды жазу.

Журналдың екінші беті: «Имандылық – жүрекке ұяласа»

Мұғалім сөзі:Журналымыздың екінші беті «Имандылық – жүрекке ұяласа» деп аталады. Бүгінгі тақырыпқа сай өз оқушыларымыз діни бағытта қандай ұғымдарды біледі екен, оқушыларға сөз кезегін берейік.

Имандылық Мешіт

Дін Құран

Ислам діні Иман

Мұхаммед Пайғамбар Құрбан айт

Мұсылман Хадис

Бес парыз Ғибадат

Намаз Әулие

Ораза Адам ата

Зекет Хауа ана

Қажылық

оқушы:Амина .

Имандылық – адамның қоғамдағы, күнделікті өмірдегі іс-әрекеттерін белгілі-бір қалыпқа түсіретін ішкі рухани реттеуіш қадір-қасиет, адам бойындағы адамгершілік, ізгілік, кісілік белгісі. Дәстүрлі қазақ қоғамында адамның имандылығына – мінез-құлық жүйесіндегі ерекшеліктеріне көп көңіл бөлінген. Адамның жарық дүниеге келуі, өсуі, ержетуі, тіршілік етуі, қартаюы, ата мен баланың қарым-қатынасы, үлкендік пен кішілік, сыйластық, әдептілік пен арлылық, инабаттылық тәрізді маңызды мәселелер имандылықтың маңызды құрамдас бөлігі ретінде ешқашан да назардан тыс қалмаған. Жастардың үлкендерге құрмет көрсетуі, үлкендердің кішілерге ізет білдіруі өмір сүру салтына айналған. Қоғамда берік қалыптасқан осындай көргенділікпен өмір кешу дағдылары жинала келіп, барша адамгершілік қағидалардың, имандылықтың жазылмаған кодекстерінің қалыптасуына негіз болған. Бойына адамгершілік асыл қасиеттерді жинап өскен жасты “көргенді” деп, жүрегінен нұр, өңінен жылу кетпейтін, әрдайым жақсылық жолын ойлайтын, әр істе әділдік көрсететін адамдарды “иманды” деп атаған. Мұсылмандық дүниетаным бойынша, имандылық иманнан пайда болады. Ал иман – жүректегі нұр, нұрдың сыртқы болмысы, яғни имандылық – Алла тағалаға иман ет

оқушы: Нұрдаулет

Имандылықтың шынайы төріне төрт нәрсе арқылы жетуге болады.

1.Аланың жазуына шүкіршілік;

Алла тағалаға шын пейілмен сенушілік;

Барлық істе де Аллаға жүгінушілік;

4.Сана сезіміңе кереғар нәрсеге шыдамдылық

3 оқушы: Айдана . Иманды адам деп кімді айтамыз? Біріншіден, мінезі сыйымды; Екіншіден, әйелдерге ізет-құрметпен қараған адамды айтамыз.Аллаға иман келтіргеннен кейінгі істің ең абзалы – адамдармен достасу. Алла тағаланың алдындағы қадірлі саналатын іс – жасы үлкен кісіні сыйлау, шын ықыласпен оқылған Құранды тыңдау, әділдікпен, жақсылықпен айқын жол көрсеткен сұлтандарды, халифаларды құрметтеу. Кімде-кім өзінің, не біреудің жетім балаларын ес біліп, етек жиып, өз күнін өзі көретіндей жасқа келгенше бағып-қағып тәрбиелесе, оған пейіштің есігі ашық. Қарапайым киінудің өзі де иманға қатысты әдет. Жақсы мінез-құлықтар туралы ден қойып, әбден ойлану керек. Шариғаттың ақ жолымен жүрмеген ғалымдар да, кәрілер де, жастар да көргенсіз қылықтарға душар болады. Бәрі де өркендеуге емес, халықтың бетімен кетуіне апарып соғады. Теріс қылықтарға қарсы күресудің өзі әділетті іс. Абай атамыз айтқан сияқты ақылды адам екен. Сондықтан кім Аллахты таныса ол ақылды адам. Аллахқа құлшылық етуді имандылық деп айтады. Имандылықтың тармақтары өте көп солардың ең үлкені ” Лә Илаһа Илла Аллаһ ” – кәлимасы. Ең төмені жолда жатқан тасты адамдарға кедергі болмасын деп алып тастау. Ата-анаңа көмектесуің иманнан

Мұғалім сөзі:

«Бүгінде бейбітшілік белдеуіне айналған Қазақстанда ислам діні кеңінен қанат жайып келеді» деп ел басымыз атап өткен болатын.

4 оқушы:Гаухар

Дін дегеніміз сенім-нанымның ұйымдасқан түрдегі жүйесі әрі рухани дәстүр, Сонымен қатар ол жаратушы жайында қалыптасқан жоғары деңгейдегі киелі ұғым. Адамдар арасында өзінің жеке ұғымын, өмір сүру тәсілін, дүниетанымын дін ретінде түсіндірушілерде кездеседі. Алайда ортақ бір мәселе бар: дінге сенетін барлық пенде өзіне әсер ететін белгілі бір құпия күштің бар екендігіне сенеді. Дін — адам пайымының бүкіл әлем мен болмысқа, қоршаған дүниеге, табиғатқа, өзі өмір сүретін ортаға және өзінің ақыл-ойы мен сана-сезімінен тысқары тылсым дүниеге қатынасы, адамзат танымының дүние мен жаратылысқа деген көзқарасты айқындайтын мифология, философия және ғылымнан ерекше өзіндік бір тұрпаты; адамзат қоғамындағы аса күрделі де маңызды әлеуметтік-мәдени институт, ерекше қоғамдық сана және әлеум. құбылыс. Діннің басты белгісі — адамның ақыл-ойы, сезім мүшелері қабылдай алмайтын болмыс түріне сену және оны мойындау. Діни тұрғыдан, дін — бүкіл болмыстың түпкі себебі барын, дүние-болмыстың жаратылу мақсатын, оның сыр-сипатын түсіндіріп, танып-білуге және адамның рухани жетілуіне мүмкіндік жасайтын әдіс-әрекеттер мен бүкіл дүниетанымды, болмысты толық қамтитын өте кең, ауқымды ұғым. Діннің шығуы қазіргі

5 оқушы: Інжу .Ислам — адам өмірін сақтаушы, денсаулықтың қорғаны, адамның өзін-өзі құртып, бітіруіне тосқауыл болатын ғажайып нәтижелер жиынтығы.Ислам мемлекеттерінде тұрмыс жағдайы төмен болса да, қылмыс деңгейі мен ажырасу саны ең аз, рухани бақыт көрсеткіші мен денсаулық деңгейі әжептәуір жоғары. Дамыған елдерден қанша төмен тұрса да жоғары деңгейдегі мораль мен тәртіп сақталған.Ислам – өмірдегі ең ұсақ құбылыс бөлшегін түсіндіретін жетілген қоғамдық құрылым жүйесі. Ислам – қайрымдылық пен зұлымдықтың не екенін нақты түсіндіре алады, қалай дұрыс өмір сүру, қалай дұрыс тамақтану, қалай бала тәрбиелеу, әйелді қалай қастерлеу, қалай киіну, қоғамдық өмірдегі қатынас сияқты т.б. маңызды сұрақтарға жауап бере алады.Исламда, мемлекетті басқару ұйымы үшін, қалай салық жинау, салық мөлшерін белгілеу, қаржыны реттеу, қоғамдық тәртіпті белгілеу және қадағалау, халық қажеттілігін қамтамасыз ету, ресурстарды адамдар арасында әділ бөлу сияқты т.б. нұсқаулар бар. Яғни, Ислам — «басынан аяғына» дейін құрылымы жетілген нағыз керемет Дін. Біздің мойындайтын дініміз – Ислам діні. Ислам сөзінің мағынасы мойынсыну, бағыну, амандықты бейбітшілікте болу, яғни бір ауыз сөзбен айтқанда тұтастай бейбіт

6 оқушы: Расул

Мұсылман дінінің негізін салған Мұхаммед пайғамбар. Ұлты араб. Меккеде туған. Мұхаммед ойдан шығарылған емес, тарихи тұлға. Оны тарихта Мұхаммед пайғамбар деп те атайды.Мұхаммед Пайғамбар біздің заманымыздың 570 жылында Аравия жарты аралығында дүниеге келді. Мұхаммед , сонымен қоса қазақ тілінде Мұхамет, Мухаммад атаулары да қолданылады (05710422) — арабтың бір құдайлықты уағыздаушысы және ислам пайғамбары, осы діннің (бір құдайдан соң) негізгі қайраткері; ислам ілімі бойынша Құдай өзінің қасиетті кітабы Құранды Мұхаммедке жіберген. Сонымен қоса Мұхаммед саяси қайраткер және мұсылман қауымы — үмметтің негізін қалаушысы мен басшысы болған. Соның нәтижесінде ол Арабия түбегінде жер көлемі бойынша ірі мемлекет құрған. Исламда есімге үлкен, сакралды түрде мән беріледі. «Мұхаммед» деген ат «Қайта-қайта мадақталған», «Мақтауға лайық» деген мағынаны береді. Құранда ол өз атымен тек бес-ақ рет аталған, бірақ одан бөлек ол пайғамбар (ән-Нәби), хабаршы (Расул), Құдайдың құлы (Абд), хабаршы (Башир), ескертуші (Назыр), еске салушы (Музаккир), куәгер (Шаһид), Құдайға шақырушы (Да’и) және т.б. есімдерімен аталады. Мұсылман дәстүрі бойынша Мұхаммед пайғамбардың аты аталғанда немесе жазылғанда, әр

7 оқушы: Ілияс. Ислам дінін ұстанатын адамдарды мұсылман деп атайды.Мұсылмандар (арабша «мойынсұнушы», «көнуші») — Ислам дінін қабылдаған, Аллаһқа мойынсұнған адам. Мұсылман болу – ынта-ықыласымен Аллаһқа берілу, Хазіреті Мұхаммед Пайғамбардың айтқандарына толық илану, шариғат үкімдеріне мойынсыну және Исламды дін ретінде толық қабылдау деген мағына береді. Шынайы мұсылман иман шарттарына шек келтірмеу Ислам қағидаларын орындауы қажет Муслим» – Исламды мойындаушы деген мағына берсе, «мумин» – иман келтіруші деген ұғымды білдіреді. Құран Кәрімде айтылғандай иман мен Ислам ұғымдары бірін-бірі толықтырады, яғни Мұсылман мен мумин сөздері өзара мағыналас. Әйтсе де иман – иман негіздерге жүрекпен иланып, іштей сену болса, Ислам – сол сенімді жария ету және Жаратқанның әмірлеріне толық мойынсұнып, амал ету болып табылады. Құран Кәрімде муслим сөзі бірнеше рет кездеседі. Сонымен қатар мумин жайлы айтылатын аяттар және «Муминун» атты арнайы сүре бар. «Муминдер» деген мағына беретін «Муминун» сүресінде муминдердің намаздарын терең тебіреніспен беріле оқып, тиым салынған нәрселерден бойларын аулақ ұстайтыны, зекет беріп, аманатқа адалдықтанытатыны және сөздеріне берік екендіктері айтылады. «

8 оқушы: Назерке .Бес парыз.

Иманды-баға жетпес нұрға бала,

Ақылды адам одан құр қала ма?

Дүниені әркімдерге берген Раббым,

Дінді берер тек сұйген қүлға ғана.

Ендеше дін тірегі -намаз дейді,

Намаз бен Пенде Алладан пана іздейді.

Қүлшыньш,құлшылығын артгырғандар,

Құраннан ешқашанда ара үзбейді.

Тұтпаса уағы мен оразаны,

Адамның тәні толып,жаны азады.

Тұрмаса тізгінделіп тіл мен нәпсі,

Тозақгың сенде дей бер бар азабы.

Парызды сонан соңғы-Зекет дейді,

Қолыңнан нелер келіп, не кетпейді?

Бергенің береке боп Ақіретте,

Жұмақгың биігіне жетектейді.

Алланың түссе саған назары асыл,

Сүймейсің бос мақган мен сөз асылын.

Ин ша Алла қабыл болса Қажылығың,

Анаңнан туылғандай тазарасың.

Жаратқан «бай, кедей»деп жіктемейді,

Жалқаулық сараңдыққ қүп демейді.

Қиын жоқ бес парыздабіздерге Алла,

Келместі қолымыздан жүктемейді.