Кәмелетке толмағандар қылмысының психопрофилактикасы

Максим Горький атындағы орта мектеп

педагог- психологі

Луговой ауылы,Т.Рысқұлов ауданы,Жамбыл облысы

Шайлаева Ару Базарбаевна

Тақырыбы: Кәмелеттік жасқа толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтың алдын-алудың психопрофилактикасы.

Бүгінде Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың «Қазақстан-2050» стратегиясы қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдаушы шеңберінде тұжырымдалған құқық қорғау жүйесін одан әрі жаңғырту мақсатында іс-шараларды жүзеге асыру негізінде ана мен балаға бағытталған қылмыс үшін жазаны күшейту туралы міндеттемелерді жүктеуі заңды құбылыс.

Кәмелетке толмағандар құқық бұзушылығының алдын алуды тікелей,не жанама көздейтін құқықтық актілердің көп болуы қоғамдық қатынастардың кез келген саласында кәмелетке толмағандар тұлғасының дамуын қамтамасыз ететін қолдау жүйесінің даму бағытын айқындайды. Әсіресе бұл қауіпті жағдайда тұрған және ерекше қорғау мен қолдауға мұқтаж жасөспірімдерге қажет. Балалар мен жасөспірімдерді тәрбиелеу мен оқытуда отбасының маңызы зор.

Бүгінгі күнгі қоғамның алдында тұрған басты міндеттердің бірі - балалар мен жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтың алдын-алу, кәмелетке толмағандар арасындағы қылмыстың өсуіне жол бермеу. Бұл мәселе қазіргі таңда көкейтесті мәселелердің біріне айналып отыр, себебі өмірлік қиын жағдайға душар болған жасөспірімдердің саны азаяр емес.

«Ел болам десең, бесігіңді түзе» деп атамыз қазақ айтқандай, бүгінігі жастар еліміздің болашағы. Жастар қоғамымыздың жүрек дүрсілі, өзегі. Есігінен енді аттап отырған жаңа ғасырда ұлтымыздың өсуі де, өшуі де жастарға тікелей байланысты. Сондықтан да білім алушы жастар Отанға деген сүйіспеншілік патриотизм, танымының заңдылықтарын игеру тиіс.

Жасөспірімдер арасында қылмыстық істердің көбею себептері:

Отбасындағы ақау тәрбие;

Отбасындағы материалдық әл - ауқаты;

Жұмыссыздық;

Баланың бос уақытының шамадан тыс мол болуы;

Ата-ана тарапынан бақылаусыз қалуы;

Мінез-құлқының ауытқушылығы;

Рухани құлазуы;

Кәмелеттік жасқа толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтың пайда болуына себепті факторлар:

1)Отбасы тәрбиесінің дұрыс ұйымдастырылмауы, яғни ұрыс- талас, дау-жанжал баланың психологиялық ерекшеліктерін ескермеу, маскүнемдік, ата-ананың біреуінің болмауы;

2)Мектептегі оқу- тәрбие жұмыстарын ұйымдастыруда кеткен кемшіліктер, яғни жекелеген оқушылардың мінез-құлық ерекшеліктерін, ынта-ықыласын, қызығушылығы мен талап тілегін ескермеу;

3)Жұртшылықтың тәрбие процесіне толық көңіл аудармауынан, яғни балалардың тұратын аудандарында әр түрлі үйірме жұмыстары мен спорт секцияларына тиянақты тартылмауы, бос уақыттарын дұрыс ұйымдастырмау салдары да негіз болған.

Қазіргі кезеңде әрбір психолог алдына қойып отырған басты міндеттерінің бірі- психологиялық әдіс-тәсілдерін үнемі жетілдіріп отыру және жаңа психологиялық технологияны меңгеру. Осы жұмыста мынандай технологияларды басшылыққа аламын.

Ақпараттық технология;

Өзін-өзі жетілдіру технологиясы;