Керейлер мемлекеті туралы көрнекі материал, 20 бет

Тарихи уақыты

Х – ХІІІ ғасырлар

Территори ясы

Шығыс Монғолия

Астанасы Хантәңірі тауының шығысы – Битөбе,кейін Орхан өзені бойындағы – Қарақорым Тайпалары Керей, Жиркиы, Қоңқай, Сақай, Тұтау, Тұңхай,

Албат,Қыркүн т.б Ең жоғарғы билеушісі хан Қоғамдық құрылысы

Саяси жағдайы

Х – ХІІ ғ. Маркус, Құршақұз хандар кезі.Мемлекеттің шарықтау шегі ХІІ ғ. Аят, Керейлер мемлекеті болып 2- Ге бөлінді. 1202-1203жж. Монғолдар шапқыншылығынан кейін Керей мемлекеті құлады, Мемлекет бірнеше тармаққа тарады Моңғол мемлекетінің құрамына енді Солтүстік Қазақстан мен Жетісуға көшті Батыс Сібірге жылжып, Ертіс,Есіл,Тобыл өзендері бойында мемлекеттік бірлестік құрды Моңғол шапқыншылығынан кейін, Керейлер Жошы ұлысының құрамына кіріп, қазақтардың Орта жүз тармағына енді. Әлсіреу себептері

Билікке Талас – тартыс, Бірліктің болмауы Моңғол – татар шапқыншылығы

Керейлер мемлекеті

Қарақытайлар мемлекеті Тарихи уақыты

1128 – 1213 жылдар

Территория сы

Енисей – Талас аралығы, Жетісу жері

Астанасы Ордасы - Баласағұн Тайпалары Қидандар Қоғамдық құрылысы

Ең жоғарғы билеуші – Гурхан (хандардың ханы)

Саяси жағдайы

1125ж.Ляо мемлекеті құлады Қаңлыларды бағындырып,Шығыс Түркістанды қосып алып,Елюй Даши Жетісуға Басып кіреді 1137ж.Мауераннахр билеушісі Махмудты жеңді ХІІғ. 40ж. Қарахан мемлекетінің Орталық Азиядағы жерін басып ала бастады 1141 ж.Селжұқ Қарахан әскерін жеңіп, нәтижесінде Орталық Мауреннахарды,Бұхарды бағындырды Хорезм Шахты 3 мың алтын динар салық төлеуге міндеттенді 1169ж.Ялуй Чжилугу тұсында әр аймақ билеушілері тәуелсіз саясат жүргізе бастады 1198 – 1204 жж.Ауғаныстан жеріндегі Гурид Тайпаларымен соғысты 1211ж. Наймандар Жетісудағы билікті тартып алып, Қарақытайлар Мемлекеті құлайды Шаруашыл Көшпелі мал шаруашылығы

ығы Әлсіреу себептері

Найман ханы Күшіліктің қысымы Хорезм шахының шапқыншылығы

Қыпшақ мемлекеті

Тарихи уақыты

ХІғғ. Басы – 1219ж.

Территория сы

Алтайдан Еділге дейінгі аралық «Қыпшақтар даласы» /Дешті Қыпшақ/ ХІ ғ. Екі – ші ширегі. Еділден өтіп,1054ж. Орыс даласын, одан әрі Дунай өзеніне дейінгі жерге жетті Астанасы Оң қанат – Сарайшық /Жайық өзені бойы/ Сол қанат - Сығанақ /Сырдария өзені бойы/ Тайпалары Елбөрілі, Тоқсоба, Иетиоба, Қарлұқ-қимақ, Оғыз, Құман, Башқұрт, Жігіл т.б. Қоғамдық құрылысы

Ең жоғарғы билеушісі-хан

Саяси жағдайы

Қыпшақтар – Оғыз, Селжұқ, Хорезмшах,Қарахандықтармен соғысты 1096ж.Хорезм мемлекетіне қарсы жорыққа шығады 1195ж.Хорезм билеушісі Текеш – Сығанақты басқарушы Қадыр Бөке ханға қарсы жорық жасайды ХІІ ғ.б.Сыр бойы қалалары үшін Хорезм шахымен шайқасты

1219ж.Моңғол шапқыншылығнан соң, оның жері моңғол ұластарының құрамына енеді Қыпшақтардың бір бөлігі Шам мен Мысырға құл ретінде сатылып, әскери жасақ құрамына алынды.Мамлүктер (ақ құлдар) Мысырдағы өкімет билігін басып алды. Әлсіреу себептері

Хорезм шах билеушілерімен күрес Моңғол шапқыншылығы

Ұлы Жібек жолы

Ең алғашқы қатынас

Б.з.б. ІІІ –ІІ мыңжылдықтар

Тұрақты қатынас

Б.з.б. ІІ ғ. ортасы

Ең алғашқы жібек мата

Б.з.б. VІ – Vғ.ғ. Қытай жібегі басқа елдерге шығарыла бастады

Жолдары

«Лазурит» - Бадахшан тауынан,Иран мен Месопатамияға, Мысыр мен Сирияға, І мыңжылдықтың ортасында Қытайға жетті «Нефрит» - Жәркендариядан ,Шығыс Түркістан мен Қытайға дейін «Дала» - б.з.б. І мыңжылдық ортасында Қара теңіз жағалауынан Донға дейін, Оралдың Оңтүстігіне,Ертіске,Алтай мен Қытайға

дейін жетті

Бағыттары

Батыстан – Шығысқа Іле,Жетісу,Оңтүстік Қазақстан Еуропа Орталық және Шығыс Қазақстан Орта Азия

Маңызы

Сауда – саттықтың дамуы Қалалар санының артуы Сыртқы байланыстың өріс алуы Отырықшы және көшпелі мәдениетінің қарым – қатынасы Тоқталу уақыты

ХІV – ХV ғасырлар

Тоқталу себебі

Қалалық мәдениеттің күйреуі Теңіз жолының пайда болуы

Қазақстанда тың және тыңайған жерлерді игеру

Басталған жылы

1954 жылғы қаңтар – наурыз КОКП Орталық Комитетінің Пленумы «Елімізде астық өндіруді одан әрі арттыру, тың және тыңайған жерлерді игеру туралы» қаулы. Одақ бойынша тың жерлерді игеретін аймақтар

Қазақстан,Сібір, Орал, Солтүстік Кавказ, Еділ бойы.

Одақ бойынша тың жерлрді игеретін облыстар

Қостанай,Ақмола,Солтүстік Қазақстан,Көкшетау,Торғай,Павлодар облыстары

Тың жерлерге

 Дүние – мүлкімен тегін көшірілді  Әр отбасы басшысына 500- 1000 сом,әр отбасы мүшелеріне – 150-200 сом мөлшерінде бір реттік көмек көрсетіледі