Халқым менің қонақжай тәрбие сағаты 3 сынып

Сынып сағатының тақырыбы«Халқым менің- қонақжай» Мақсаты:қазақ халқының қонақжайлылық,көргенділік,сыйластық, ізеттілік сияқты қасиеттері жайлы білдіру;ежелгі ата-бабамыздың салт-дістүрлерін жас ұрпаққа жеткізу;өздігін бағалай білуге баулу;

Сабақтың барысы: Кіріспе: – Сәлеметсіздер ме, құрметті оқушылар! «Халқым менің-қонақжай» атты сынып сағатымызға қош келдіңіздер! Қазақ халқы -өте қонақжай .Қонақжайлық қазақ халқының салт-дәстүрінің бірі.Ежелден қазақ халқы қонақ десе ішкен асын жерге қоятын халық.Сондықтан қазақта мынандай мақалдар бар «Қонақты қусаң- құт,ырыс қашады»,соған қарасақ халқымыз қонақты қарсы алу, шығарып салуға ерекше мән берген.

Қонақ келсе дастарқан жайылып,дәмді тағамдар дайындалып,қазанда бауырсақ пісіп,ет асып жатады.Үй иесі әңгіме-дүкен құрып, қонақпен бірге отырады. Реті келсе, ауылдағы әнші, күйшілерді шақыртып, әңгіме арасында қонақтардың көңілін көтереді. Үй иесінің балалары да аяғынан тік тұрып қонақтарға қызмет көрсетеді.

Осының бәрі үй иесінің адамгершілігін,имандығын,сыйластығын көрсетеді Қазақ халқының қонақ-жайлылық қасиетін саяхатшылар мен ғалымдарды қатты таң қалдырғаны тарихта жазылып қалған.

Қонақасы

(аңыз)

Ертеде Алаш деген данышпан қарт өмір сүріпті.Оның Ақарыс,Бекарыс,Жанарыс деген үш ұлы болыпты.Ұлдары қайырымды болып өсіпті.Бір күні қарт үш ұлын шақырып:-Балаларым дәм-тұзым таусылатын шақ таяп қалды.Көзімнің тірісінде сендерге қалдыратын еншімді бөліп берейін,-депті.

Қалай ойлайсындар ,данышпан қарт өзінің еншісін нешеге бөледі?

-Менің мал мүлкімді теңдей төрт бөлікке бөліндер,өз еншілерінде алып әке ісін әрі қарай жалғастырындар.Ынтымақ бірлікте өмір сүріндер.Балалары әкелеріне қалдырған еншісі үшін рақметтерін айтып,әке алдында бастарын иіп тағызым етеді де,былай дейді:-әке біз сізді түсінбей қалдық.Біз үшеумізғой,еншіңізді неге төрт бөлікке бөлдіңіз?

Балалар қалай ойлайсыңдар,қарт төртінші бөлігін кімге қалдырады?

Әкесі былай деп жауап береді: «мал –мүлкімнің төртінші бөлігін сендердің қонақтарына қалдырамын.Шаршап шалдығып келген қонақтың еншісі-қонақысы болсыңЕгер сендердің қонақтарын дәмнен бас тартса,олардың өз «сыбағалары»екенің айтасыңдар»,-депті.

Сыбаға деген сөзді қалай түсінесіңдер?

«Сыбаға»-құрметті қонақ немесе өздерінің жақындарынаарнап сақтаған кәделі тағамдары.

Ғасырлар өтіп жатты.Адамдар көбейіп,далаға тарап кетті.Үлкен ұлдың ұрпақтары үлкен орданы –ұлы жүзді,ортаншы ұлдың ұрпақтары орта орданы –орта жүзді,кенже ұлдың ұрпақтары кіші орданы-кіші жүзді басқарды.Содан бері өмірде көп өзгеріс болды.Бірақ барлық уақытта –ғасырлар,жылдар,күндерде қырдағы қонақжайлылық әдет әрдайым берік болып келеді.Қазақтың үйіне күдіз немесе түнде кірсе де,әрқайсысын жылы қабақпен…