Халық ауыз әдебиеті арқылы отансүйгіштікке тәрбиелеу

Тақырыбы:“Халық ауыз әдебиеті ары Отанға деген сүйішпеншілік сезімін қалыптастыру”

«Бала біздің болашағымыз» десек, осы балалардың болашақта өз орындарын таба алатын берік кірпіш болып қалауына балабақшадан басталатын тәрбие ата-ана тәрбиесімен бірлесе ұштасып жату керек.

-Менің негізгі мақсатым осы сәбилердің денсаулығын сақтай отырып, көкіректері ашық, жүректері жұмсақ жан-жақты тәрбиеленген, өз Отанын сүйетін ,шыныққан денсаулығы мықты, ой өрісі кең танымдық қабілеті зор балалар тәрбиелеу.

-Мысалы, мен коммуникация саласы бойынша халық ауыз әдебиетін пайдаландым.

-Халық ауыз әдебиеті, талай ғасырлардан келе жатқан мұра, сарқылмас бай асыл қазына. Онан халқымыздың өткенін білеміз, сол арқылы бүгінгі заманымыздың ұлылығын танимыз. Балабақшада бүлдіршіндерді ауыз әдебиеті үлгілерімен таныстырып олардың рухани өмірін байта түсу балабақша тәрбиешілердің міндеті болып табылады.

-Балаларға арналған халық ауыз әдебиеті тақырып мазмұн және түр жағынан алуан түрлі болып келеді. Олардың қатарына бесік жыры, тұсау кесер жырлары, санамақтар, табиғат және жануарлар туралы төрт түлік жөніндегі жырлар, жаңылпаштар, жұмбақтар, мақалдар мен мәтелдер және ертегілер жатады. Бұлардың бәрі де балабақшада кеңінен пайдаланатын дүниелер. Бұларбалаларды елін сүюге, батылдыққа , адамгершілікке үйретеді.

-«Бесік жырын» алатын болсақ мұнда жас нәрестені жақсы көрген анасы баласын ең жақсы нәрселерге (жанып тұрған шыраққа, көлге біткен құраққа, маңдайдағы құндызға ) теңейді.

-Осы қасиетті де қымбатты заттар мен бірге кейін туған халықтың тілін, елдің мұңын, елдің-сыры барлығы ананың ақ сүті, жұмсақ үні, әсем жырымен бірге жас нәрестенің құлағына құйылып ой санасына сіңе береді.

-Мен өз тобымда балаларды айналдыра отырғызып қуыршақты бесікке бөлеп көрсеттім. Оларға бесік жайында мағлұматтар бердім. Балаларға «Бесік жырын» үйреттім.

«Бесік жыры»

Әлди-әлди ақ бөпем,

Ақ бесікке жат бөпем.

Айналайын шырағым

Көлге біткен құрағым.

Маңдайдағы құндызым

Аспандағы жұлдызым.

Әлди, әлди ,әлди-ай

Әлди бөпем ұйықта жәй.

Балаларға бесікті тербеткізе отырып, бесік жырын айтқыздым.Мұндағы мақсатым, баланы мейірімділікке , бауырмашылыққы тәрбиелеу.

Халық ауыз әдебиетінде «Санамақ» та ерекше орын алады.

Санамақта сан, цифр жеке айтылмайды. Кейде айтылуы ұқсас екінші бір затпен қосақталып айтылады. Мұның бәрі санды тез жаттап алуға қолайлы болуын көздеген.

Мен сөйлеуді дамыта оқу –қызметінеде осы ауыз әдебиетіндегі санамақты пайдаландым.Топтағы балаларға санамақ жаттаттым.

«Санамақ»

Бір дегенім- білеу,

Екі дегенім-егеу,

Үш дегенім- үскі

Төрт дегенім- төсек

Бес дегенім- бесік

Алты дегенім- асық

Жеті дегенім- желке

Сегіз дегенім- серке

Тоғыз дегенім – торқа

Он дегенім- оймақ

Он бір – қара жұмбақ.

Санамақ айту арқылы баланы санауға, сөз байланыстырып сөйлеуге, сөздік қорын молайтуға, есте сақтау қабілетін дамытуға ықпал етеміз.

Баланың ой-өрісін кеңететін дүниені, қоршаған ортаны танытатын халық ауыз әдебиеті үлгілерінің бірі табиғат құбылыстары, жыл мезгілдері болып табылады.

Мен де көркем әдебиет оқу қызметінде тотағы балаларға жарқырап жаздың шуағын, сұрғылттанып күздің келуін, немесе қыстың қаһарына мінуін, сондай-ақ күннің күркіреп, найзағайдың жарқылдауын мына өлең жолдары арқылы түсіндірдім.

Күз

Алтын , сары, қызыл , көк

Алуан-алуан жапырақ.

Күзгі бақта күлімдеп,