Химиядан практикалық жұмыстар жинағы 10-сынып

10 - сынып Химия пәні

Практикалық жұмыстар

жмб

1-практикалық жұмыс

«Негізгі топша металдары»тақырыбына эксперименттік есептер шығару.

1-есеп.Индикаторларды қолданып магний нитраты,натрий карбонаты,натрий хлориді ерітінділерін анықтаңдар.

2-есеп.Сендерге берілген тұздың натрий карбоаты екенін дәлелдеңдер.

3-есеп.Сендерге берілген тұздың натрий сульфаты екенін дәлелдеңдер.

4-есеп.Нөмірленген үш сынауықта натрий карбонаты,натрийсульфаты,натрий

хлориді бар.Күміс нитраты ерітіндісін қолданбай.әрбір затты анықтаңдар.

5-есеп.Кальций карбонатының сапалық құрамын дәлелдеңдер.

6-есеп.Магний хлоридінің сапалық құрамын дәлелдеңдер.

7-есеп.Сендерге берілген судың карбонаты кермектігін анықтаңдар.

8-есеп.Сендерге берілген кермек суда кальций сульфатының болатынын дәлелдеңдер.

9-есеп.Сендерге берілген натрий гидроксидінің ерітіндісін ашық банкада сақтағанда біртіндеп натрий карбонатына айналғанын анықтаңдар.

10-есеп.Сендерге берілген магний нитраты ерітіндісі гидролизге ұшырағанын

дәлелдеңдер.

Ерітіндіде қышқылдық немесе сілтілік орта түзіле ме?

11-есеп.Басқа реактивтерге жүгінбей,сынауықтардың қайсысында күкірт қышқылы,калий гидроксиді,магний карбонаты болатынын анықтаңдар.

12-есеп.Сынауықтардың қайсысында кальций тұзы,литий тұзы,натрий тұзы болатынын анықтаңдар.

2-практикалық жұмыс

«Қосымша топша металдары»тақырыбы бойынша эксперименттік

есептер шығару.

1-есеп.Темірден темір(III)гидроксидін алыңдар.

2-есеп.Ерітінділер құйылған сынауықтардың қайсысында темір(III)хлориді,мыс(II)хлориді,хром(III)хлоридіболатынын анықтаңдар.

3-есеп.Ерітінділер құйылған сынауықтардың қайсысында темір(III)сульфаты,мыс сульфаты,мырыш сульфаты болатынын анықтаңдар.

4-есеп.Темір(III)сульфатының сапалық құрамын дәлелдеңдер.

5-есеп.Сендерге берілген темір(II)сульфатының құрамында темір(III) сульфатының қоспасы болатынын дәлелдеңдер.

3-практикалық жұмыс

Аммиактың алынуы,аммиактың сулы ерітіндісінің және аммоний тұздарының қасиетт ерін зерттеу

1-тәжірибе.Аммиактың алынуы және оның суда еруі.

Қағазға немесе шыны ыдысқа 1қасық кальций гидроксидін және 2 қасық құрғақ аммоний хлоридін салып араластырыңдар.Алынған қоспаны тұрғыға бекітілген құрғақ сынауыққа салыңдар және сынауықты газөткізгіш түтігі бар тығынмен жауып,жанарғымен қыздырыңдыар.

Түзілген газды төңкерілген сынауыққа жинаңдар.Жиналған аммиакты өзіне тән өткір иісінен оңай білуге болады.Аммиак жиналған сынауықты газөткізгіш түтіктен абайлап төмен қаратып босатыңдар.Тез арада сынауықтың аузын бос бармақпен жауып,суы бар ыдысқа төңкеріп салың-дар.Судың тез жоғары көтерілетініне назар аударыңдар.

Судың астында сынауықтың аузын саусақпен жауып,кірген сумен бірге шығарып алып,фенолфталеинмен сынаңдар.

Неге тәжірибе жүргізгенде барлық ыдыс құрғақ болуы керек?

Неге жинағыш сынауықтың аузын төмен қаратып ұстау керек?

Аммиактың алыну және және еру реакцияларының теңдецлерін жазыңдар.

Фенолфталеин қандай түске боялады? Неліктен қышқыл қосқан кезде түсі өзгерегді? Неге сынауықтағы судың деңгейі көтеріледі? Сендерге белгілі өткір иісті газды айтыңдар.Аммиак ерітіндісінде лакмустың түсі қандай болуы керек?

1бет

9-сынып

Химия пәні

Практикалық жұмыстар

1-практикалық жұмыс

«Электролиттік диссоциациялану және электролиттердің қасиеттері»тақырыбы бойынша эксперименттік есептерді шешу

Қажетті құралдар мен реактивтер;сынауығы бар тұрғы,сынауықты қыздыруға қажетті аспап немесе спиртшам,сүзуге қажетті қондырғы.Тұз және күкірт қышықылының ерітінділері,натрий гидроксидінің,калий карбонатының,күміс нитратының,мыс(II)сульфатының,кальций хлоридінің,темір(III)хлоридінің ерітінділері,кальций карбонаты(бор,мәрмәр түйіршіктері)лакмус және фенолфталеин ерітіндісі.

1-есеп.Мына заттар ерітінділері арасында жүретін реакцияны тәжірибе жүзінде іске асырып қадағалаңдар:

а)калий карбонаты және тұз қышқылы

ә)темір(III)хлориді және калий гидроксиді

б)натрий гидроксиді және күкірт қышқылы

Реакция теңдеулерін толық және қысқартылған иондық түрде жазыңдар.

2-есеп.Мынадай айналымдарды тәжірибе жүзінде іске асырыңдар:мыс(II)сульфаты→мыс(II)гидроксиді→мыс(II)оксиді→мыс(II) хлориді.

Реакцияның молекулалық және иондық теңдеулерін жазып,оныұң жүру жағдайын түсіндіріңдер.

3-есеп. Лакмус немесе фенолфталеин қатысында бейтараптану реакцияла-рын жүргізіңдер.Мысалы,натрий гидроксиді тұз қышқылы ерітінділері ара-сында жүретін химиялық реакциялардың толық және қысқартылған иондық теңдеулерін жазыңдар.Байқағандарыңды қорытындылап түсіндіріңдер.

4-есеп.Үстел үстіндегі реактивтерді пайдалана отырып,мына заттарды алың-дар:а)темір(III)гидроксиді,ә)мыс (II)гидроксиді,б)барий сульфаты.

2-практикалық жұмыс

Бейметалдар тақырыбына арналған зксперименттік есептер

Құралдар мен реактивтер.Ерітінділер:тұз қышқылы,натрий гидроксиді,нат-рий карбонаты,аммоний сульфаты,барийнитраты,лакмус,фенолфталеин қатты калий карбонаты,аммоний нитраты,натрий фосфаты.

1-есеп.Бар реактивтерді пайдаланып төмендегі айналымдарды іс жүзіне асырыңдар:

CuSO4→Cu(OH)2 →CuCL2

Реакция не себепті аяғына дейін жүретінін түсіндіріңдер.

2-есеп.Үш сынауықта:натрий сульфаты,натрий,калий карбонаты,аммоний хлоридтерінің ерітінділері бар.Тиісті реактивтерді пайдаланып әр сынауық-тағы заттарды анықтаудың жоспарын құрып,тәжірибе жасаңдар.

3-есеп.Аммоний сульфатының(NH4)2 SO 4 құрамын дәлелдейтін сапалық реакцияны іске асырыңдар.

4-есеп.Қажет реактивтерді пайдаланып төменде берілген реакцияны жүзеге асыратын тәжірибені орындаңдар:

1)CO3 +2H=H 2O + CO 2 ↑

2)Ca + CO 3 = CaCO 3 ↓

Реакция теңдеулерін молекулалық толық және қысқартылған иондық тұрғы да жазыңдар.

3-практикалық жұмыс

Металдар тақырыбына эксперименттік есептер шығару

Құралдар мен реактивтер.Сынауықтар,тұрғы және есептің әр нұсқасына сәйкес реактивтер.

I-нұсқа

1.Темір(III)хлориді,алюминий хлориді,кальций хлориді ерітінділерінің әрқайсысы қай сынауықта екенін анықтаңдар.

Темір (II)сульфаты,натрий сульфаты,алюминий сульфаты ерітінділерінің әрқай сысы қай сынауықта екенін анықтаңдар.

3.Мына сызбанұсқа бойынша

CaO → Ca(OH)2→ CaCL 2

Кальций оксидінен кальций хлоридін алыңдар

II-нұсқа

1.Темір(II)хлориді,калий хлориді,алюминий хлоридтері ерітінділерін бір реактивпен анықтаңдар.

2.Темір(III)хлориді,натрий сульфаты,алюминий сульфаты ерітінділерін бір реактивпен анықтаңдар.

3.Төмендегі айналымдарды тәжірибе жүзінде іске асырып,химиялық реакция теңдеулерін жазыңдар:

Ca(OH) 2 →CaCO 3 → Ca (HCO 3)2 →CaCO3

2-тәжірибе.Аммоний тұздарының қасиеттерін зерттеу.

1.Аммоний хлоридін сублимациялау.Сынауққа құрғақ аммоний хлоридінің аз мөлшерін салыңдар.Сынауықтың шетіне дымқыл фенолфталеин қағазын қой ыңдар.Аммонтй хлоридін тездетіп қыздырыңдар.Фенолфталеиннің түсінің өзгеріп,қайтадан оның жойылуына назар аударыңдар.

Сынауық қабырғасында пайда болған ақ дақ бар ма және сынауық түбінде салынған тұз қалдыма? Қараңдар.

Неге басында фенолфталеиннің түсі өзгеріп,одан кейін жоғалды?Сынауық қабырғасындағы ақ дақтың құрамы қандай?Сынауық түбіндегі тұз неге жо ғалды?

Сынауықта химиялық реакция жүрдіме?Егер жүрсе реакция теңдеуін жазыңдар.Аммоний хлоридін және иодидін сублимациялаудың айырмашылығы мен ұқсастығы неде?

2.Аммоний карбонатының термиялық айырылуы.

Сынауыққа құрғақ аммоний карбонатының аз мөлшерін салып,жанарғы жалынында 2-3 минут сынауықтағы тұздың барлығы жоғалғанша қыздырыңдар.

Тұз неге жоқ болды?Жүрген реакцияның өнімі қандай?Оның теңдеуін жазыңдар.

3.Аммоний тұздарының гидролизі.Көк лакмус қағазына аммоний хлориді ерітіндісінің тамшысын тамызыңдар.Ерітінді ортасының реакциясы қандай? Неге? Жауаптарыңды реакция теңдеуімен түсіндіріңдер.

2бет

4-практикалық жұмыс

Сапалық реакция көмегімен ерітіндідегі иондарды анықтау.

1.Хлорид-ионға сапалық реакция

Төрт сынауыққа 5-7 тамшыдан мынадай:бірінші сынауыққа кальций хлориді,екіншісіне барий хлориді,үшіншісіне калий хлориді,төртіншісіне натрий хлориді ерітінділерін құйыңдар.

Әр сынауыққа 2 тамшыдан күміс нитратының ерітіндісін қосыңдар.Барлық сынауықтағы нәтижнлерді салыстырыңдар.

Ұқсатығы байқала ма?Оны немен түсіндіруге болады?Барлық жүрген реакциялардың молекулалық және иондық түрде теңдеулерін жазыңдар.Барлық иондық теңдеулерді өзара салыстырыңдар.

Әр сынауыққа 1 тамшы концентрлі азот қышқылын қосыңдар.Өзгеріс байқала ма?Күміс хлоридінің қышқылдық ортадағы жай-күйі туралы не айту ға болады? Хлор анионына Cl қандай ион реактив болатынына қорытынды жасаңдар.

2.Сульфат- ионына сапалық реакция

Бір сынауыққа сұйылтылған күкіртқышқылын,екіншісіненатрийсульфатын құйыңдар және әрқайсысына барий хлориді немесе нитратты ерітіндісін қосыңдар.

Түзілген тұнбаның құрамы қандай?Реакцияның молекулалық,толық және қысқартылған иондық теңдеулерін жазыңдар.

SO 4 ионына қандай ион реактив болып табылады?

3.Нитрат- ионына сапалық реакция

Сынауыққа 0,5 натрий нитратын (басқа нитрат) салып, тұзды толығымен жабатындай етіп концентрлі күкірт қышқылының ерітіндісін құйыңдар,содан кейін біраз мыс ұнтағын қосып қыздырыңдар.Қандай газ бөлінеді?Сынауық тағы ерітінді неге көгереді?Реакция теңдеуін жазып,электронды баланс әдісімен коэфиценттерін қойыңдар.Тотықтырғыш пен тотықсыздандырғыш ты көрсетіңдер.

1бет

4.Фосфат-ионға сапалық реакция

Сынауыққа 1-2мл ортофосфор қышқылының ерітіндісін құйып,осындай мөлшерде күміс нитратының ерітіндісін қосыңдар.Не байқалады?Реакция теңдеуін жазыңдар.

5.Карбонат-ионға сапалық реакция

Сынауыққа 1мл натрий карбонаты ерітіндісін және осындай көлемде барий хлориді ерітіндісін құйыңдар.Не байқалады?Реакцияның толық және қысқартылған иондық теңдеулерін жазыңдар.

Сынауыққа 1мл натрий карбонаты ерітіндісін құйып,бірнеше тамшы күміс нитратын қосыңдар.Не байқалады?Реакцияның толық және қысқартылған иондық теңдеулерін жазыңдар.

Түзілген тұнбаға 0,5 мл сұйылтылған азот қышқылының ерітіндісін қосыңдар. Не байқалды?Реакцияның толық және қысқартылған иондық теңдеулерін жа зыңдар.

6.Аммоний ионына сапалық реакция

Сынауыққа 5-7 тамшы аммоний сульфаты ерітіндісін құйып,1-2 тамшы конце нтрлі сілті ерітіндісін қосыңдар.Дымқыл лакмус немесе фенолфталеин қағаз ын дайындаңдар.Сынауықтың қабырғасына тигізбей шетіне индикатор қағазын ұстап тұрып,сынауықтағы қоспаны қыздырыңдыар.

Индикатордың түсі өзгерді ме? Неге? Аммоний ионына қандай реакция сапалық болып табылатыны туралы қорытынды жасаңдар.

1мл еритіналюминий тұзы ерітіндісіне 1 тамшы сілті ерітіндісін қосыңдар.Не байқалды? Содан кеиін тағы да бірнеше тамшы сілті ерітіндісін қосыңдар.

Жүрген реакцияның теңдеуін жазыңдар.Аммоний тұздарын танып білу туралы қорытынды жасаңдар.

2бет

11-сынып

Химия пәні

Практикалық

жұмыс

жмб.

1-практикалық жұмыс

1.Органикалық заттың сапалық құрамын анықтау

1тәсіл.Органикалық зат құрамындағы көміртекті күйдегі айналдыру арқылы анықтау.