Киіз үй тарихына шолу, 9 сыныпқа ашық сабақ

«Ж.Сүлейменов атындағы №70 жалпы орта мектебі коммуналдық мемлекеттік мекемесі»

Киіз үй. Киіз үйдің тарихына шолу.

Ашық сабақ

Технология пәні мұғалімі:

Құдайқұл Н.

2018 – 2019 оқу жылы

Сабақтың тақырыбы: «Киіз үй. Киіз үйдің тарихына шолу»

Сабақтың мақсаты: Оқушылардың еңбекке, ұлттық қолөнер түрлеріне деген ой-өрісін , технологиялық шеберлігін , дағдысын , сабақ үстіндегі белсенділігін арттыру .

Қолданылатын әдіс – тәсілдер: топтық жұмыс, АКТ қолдану, сарамандық, ой қозғау

Пәнаралық байланыс: тарих, көркем еңбек, әдебиет, сызу

Оқушыларды екі топқа бөлеміз.

«Ұста»

«Қолөнер»

Сабақтың кезеңдері:

1-ші кезең-«Кім білімді»

2-ші тур- «Сәйкестігін тап»

3-ші кезең -«Кім өнерлі»

4-ші кезең -«Сергіту сәтті»

5-ші кезең -«Сөзжұмбақ»

6-ші кезең -«Мақал-мәтел»

Мұғалімнің кіріспе сөзі:

Киіз үй – «Атамыз – Алаш, керегеміз ағаш», «Киіз туырлықты, ағаш уықты қазақпыз» деп, аталы сөз айтып қалдырған ата - бабаларымыздың негізгі баспанасы. Киіз үй – қазақ халқының ұлттық мұрасы. Киіз үй тек қазақ халқының ғана емес, бүкіл түркі, тіпті оған көршілес елдердің де тұрақ - мекені. Біздің заманымызға дейінгі ғасырларда пайда болған киіз үйді біздің халық қасиетті, киелі шаңырағымыз деп дәріптейді. Өйткені киіз үй қазақтың тұрағы, құтты мекен - жайы, баспанасы, мүлкі, мақтанышы деп бағаланды. Тағы бір ерекше айта кететін жай: біздің киіз үйіміз тек баспана ғана емес, ол сәулет, құрылыс, сурет, қолөнер сияқты бірнеше өнердің басын құрайтын ғажайып туынды десек те болады.Киіз үйдің қазақы және қалмақы деп аталатын екі түрі бар. Қазақы үйлер толық күмбезді болады да, қалмақы түрінің төбесі шошақтау келеді. Қазақы үйлер пайдаланылуына қарай, сән - салтанатына қарай бірнеше түрлерге бөлінеді. Мысалы: қара үй, боз үй, ақ үй, ақ ала орда, ақ орда, ақ шаңқан, алтын үзік, алтын орда. Көшіп - қонуға, уақытша паналауға немесе шаруашылық жұмыс ретінде бейімделген үй түрлері болады. Олар: қос, абылайша, күрке, кепе, итарқа, жаппа, жолым үй, ас үй, қалқа деп аталады.

1-ші тур «Кім білімді?» әр топқа ортақ сұрақ беріледі, әрбір дұрыс жауап 1 ұпай.

1. Киіз үй негізі неше бөліктен тұрады? (киіз үйдің іші, киіздері, бау - шулары)2. Шаңырақ қандай мағынаны білдіреді? (үй, отбасы)3. Киіз үйдің сүйектерін ата. (шаңырақ, уық, кереге, сықырлауық)4. Сандықтың астына қоятын жиһаз. (жүкаяқ)5. Әбдіре дегеніміз не? (зат, бұйым, киім салып қоятын үлкен сандық)6. Киіз үйдің іші нешеге бөлінеді? (төртке: төр, оң жақ, сол жақ, от орны)7. Киіз үйдің…