Кілем тоқу тақырыбындағы 8 сынып ашық сабағы

Шарипбаева Мейрамкуль Налибаевна

Түркістан облысы, Ордабасы ауданы, Шұбарсу ауылы

Б.Нұрлыбеков атындағы жалпы орта мектебі КММ-нің көркем еңбек пәнінің мұғалімі

Кілем тоқу

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: оқушыларға кілем тоқу туралы жан-жақты мағлұмат беру, кілемнің жасалу жолдарын үйрете отырып эскиз бойынша кілем тоқуды орындау.

Дамытушылық: шығармашылық талғамдарын қалыптастыру, сұлулық пен үйлесімділікті үйлестіре білу білімдерін, әр білімгерді іскерлікке, шеберлікке икемділігін дамыту. Тұрмыста қолдану маңыздылығын жетік түсіндіру.

Тәрбиелік: қолөнердің эстетикалық мазмұнын өмірге қажеттілігі барысында кең көлемде білім бере отырып, шеберлік, әсемділік, сұлулыққа баулу, ұлттық өнерге деген танымын қалыптастыру.

Сабақтың типі: жаңа жағдайда білім, білік және дағдыны қолдану сабағы (білімді тәжірибеде қолдану).

Сабақтың түрі: бағдарланған, түсіндірмелі-суреті, оқу –танымдық қызметін ұйымдастыру.

Сабақтың әдісі: теориялық, тәжірибелік, дамыта оқыту технологиясы, ақпараттық технология элементтері (арнайы слайтдар), В.Ф. Шаталовтың тірек сызбалары, халықтық технология элементтері.

Сабақтың көрнекілігі: оқушылардың үздік шығамалары, сызбалар, кесте, слайд-шоу, сын тұрғысынан ойлау стратегиясының кестесі.

Пәнаралық байланыс: әдебиет, тарих, көркемсурет, математика.

Сабақтың барысы:

Ұйымдастыру кезеңі.

Өткен сабақтан алған білімдерін өзектілеу:

Түкті кілем дегеніміз не?

Түкті кілем тоқу үшін станокты дайындау әдісін атап бер.

2. Жаңа сабақ.

Сабақтың теориялық бөлімі.

Оқушыларға алдын ала сабақ тақырыбына сәйкес өнер, шебер, еңбекке байланысты мақал –мәтелдер дайындап келу тапсырмасы берілген. Осы тапсырма бойынша әр оқушы шығып мақал-мәтелдерін тақтаға іліп, айтып, мән-мағынасын түсіндіріп беруі қажет. Жалпы кілем туралы жан-жақты мағлұмат беру.

«Үй жасауы –кілем» деген халқымыз. Кілем жайсаң төсеніш, ілсең сән. Осындай ел аузына ілінген , асыл қасиетін әлі де сақтап келе жатқан бағалы зат. Кілем бетіндегі әр түрлі сәнді өрнектерге қарап отырсақ, тұнып тұрған халық өмірінің шежіресін көргендей боламыз. Бір кезде өмір сүрген халықтардың тұрмысы, көшпелі елдің ағаш үйі, мал қорасы, есік қорғандар осының бәрі кілем бетінде бейнелеген. Кілемдегі суреттер қаншама шартты түрде бейнеленгенмен ондағы өрнектерден өмір шындығын аңғару қиын емес.

«Ою-өрнекті қайдан, кімнен үйрендің» деген сауалға еліміздің атақты алғашқы суретшісі Әбілхан Қастеев:

«Таудың бұлағынан,

Қойдың құлағынан,

Апамның киізінен,

Ешкінің мүйізінен»,

-деп жауап берген екен. Суретші өнер, сұлулықтың қайнар көзін табиғаттан іздеу керек деген ойды меңзеп тұр.

1936 жылдан бері ұлттық үлгілерге жаңа мазмұн беруді көздеген «Алматы кілем» тоқу фабрикасы жұмыс істейді. Мұнда кілем қолмен, әрі арнаулы тігін машинасымен де тоқылады. Фабрика әр түрлі мерекелерге арналған ұлы адамдардың, қоғам қайраткерлерінің, мүшелі той иелерінің суреті салынған кілемдер де шығарады. Мысалы: ою-өрнекпен өрнектелген кілемнің оюына көңіл бөлсек, оюдың өзіндік бір…