Кім жүйрік биологиялық интеллектуалды сайыс

Баймұхашева Жансая Абатоллақызы

Батыс Қазақстан облысы Жаңақала ауданы

Жаңақала мектеп-гимназиясының биология пәні мұғалімі

Сыныптан тыс шара

Тақырыбы: Кім жүйрік?(интеллектуалды сайыс)

Мақсаты: Оқушылардың әр салада білімдерін кеңейту, білім деңгейін, шығармашылық ізденісін байқау. Оқушылардың жалпы білім беру пәндерінен алған білімдерін өмірде пайдалануға үйрету. Логикалық ой-өрісін, сөйлеу шеберлігін жетілдіру, таным белсенділіктерін арттыру. Өмірде өз мүмкіндігін дұрыс пайдалана алатын зерделі тұлғаны тәрбиелеу.

Қажетті құрал-жабдықтар: ойын үстелі, тапсырмалар, интерактивті тақта

Түрі: сайыс

Әдіс-тәсілдері: ойын, сұрақ-жауап, ой қозғау

Барысы:

1.Ұйымдастыру кезеңі: Құрметті ұстаздар, оқушылар және көрермендер! Бүгінгі өтетін «Кім жүйрік?» деп аталатын интеллектуалдық ойынға қош келдіңіздер! Ортаға қол соғып, қошеметтеп өз білімдерін паш етіп, бақ сынасар ойыншыларымызды шақырайық.

I тур «Тез ойлан» сайысы

II тур «Кім жылдам?»

III тур «Ойлан,тап» сайысы

IV тур «Конверттегі сұрақтар»

Vтур «Ыстық орындық» сайысы

Олай болса, құрметті ұстаздар мен көрермендер, екі топқа да сәттілік тілеп, қошемет көрсетейік!

I тур «Тез ойлан» сайысы

Тапсырма оқылғаннан кейін жауаптарыңыз дайын болса, дереу алдарыңыздағы жалаушаны көтеруге тиіссіздер. Егер жауап дұрыс болмаса, екінші топ өз жалаушасын көтеріп, жауапты түзетуіне болады.Бұл жағдайда ұпай дұрыс жауап берген топтың пайдасына шешіледі. Әрбір дұрыс жауап 1 ұпай.

1-топқа сұрақтар:

1.Сүйекті қаптайтын элемент. (кальций)

2.Екі дүние бөлігінен тұратын материк? (Еуразия)

3. Қарын сөліндегі күшті қышқыл. (тұз қышқылы)

4.Кремний қышқылының тұздары қалай аталады? (силикаттар)

5.Галогендерді ата. (фтор,хлор,бром,йод,астат)

6.Оттектің аллотропиясы. (озон)

7. «Зат жойылмайды, жоқтан пайда болмайды»- деген ұлы ғалым. (М.В.Ломоносов)

8.Ең ұзақ жасайтын ағаш? (емен)

9.Ежелгі біртұтас материк? (Пангея)

10. Оңтүстік Американың байырғы тұрғындары? (үндістер)

2-топқа сұрақтар:

1.География ғылымының атасы. (Эратосфен)

2.Электролиттік диссоциация теориясын кім ашты? (С.Аррениус)

3.Күкірт қышқылының тұздары қалай аталады? (сульфаттар)

4.Электр шамдарындағы сым қандай металдан жасалады? (вольфрам)

5.Сілтілік металдарды ата. (литий, натрий, калий, цезий, франций)6.Ең үлкен гүл. (Арнольд рафлезиясы)

7.Азия мен Еуропаны бөліп тұрған таулар. (Орал)

8.Ежелгі біртұтас мұхит? (Панталасса)9.Солтүстік Америка ертедегі қай материктің бөлігі? (Лавразия)

10.Іле, Қаратал, Бүйен, Ақсу, Лепсі,Басқан,Сарқант – бір сөзбен қалай аталады? (Жетісу)

II тур «Кім жылдам?»

-Ойын шартымен таныстырып өтуге рұхсат етіңіздер. Сіздерге 1 мин уақыт беріледі. Осы уақыт аралығында сіздер өзара келісіп сұрақтың жауабын айтасыздар да дұрыс жауапты тыңдайсыздар. Әрбір дұрыс жауап 2 ұпай.Егер жауап сәйкес келсе сіздердің ұтқандығыңыз. Ал сәйкес келмесе тапқан команданың есебіне шешіледі. Сонымен ойынымызға әзірсіздерғой,солай ма? Ендеше келесі бөлімді бастаймыз.

Ойыншыларға арналған сұрақтар: 1-топқа сұрақтар:

1.Кейде бұларға әдемі, поэтикалық аттар беріледі. Қоянның секірісі (Швеция), Жеті айдахар (Корея), Көгершінді (Қырғызстан), Қыз шашы, Сулы көмей (Кавказ). Бұл не? Жауап: Сарқырамалар

2.А.Макендонскийдің Үндістанға сапары кезінде оның әскерігдегі солдаттарға қарағанда офицерлер жұқпалы ішек ауруларымен сирек ауырған. Олардың тамақтары мен сусындары бірдей, тек ыдыстары әртүрлі болған.Офицерлердің ыдыстары қандай металдан жасалған? Жауабы:Күміс

3.Неліктен мас жүргізушілер көлікті шалт бұрады, тежегішті аяқ астынан басып қалады және оның нәтижесі неге әкелуі мүмкін? Жауабы: Адамның қимыл-қозғалысын реттейтін орталығы мишығына алкагольдік ішімдік әсер еткендіктен дәл қозғалыс жасай алмағандықтан мас жүргізушілердің басталған қимылы аяқталмай қалады немес басқа жаққа шалт бұрылады. Мұндай жағдайда жүргізуші жол-көлік апатының себепшісі болады.

4.Атақты американдық экономист А.Смит ол зат туралы былай деген екен: «Бұл заттың қажеттігі соншалықты, онсыз өмір сүру мүмкін емес және ол зат өте арзан. Ал өмірге ешқандай да пайда әкелмейтін алмаз өте қымбат бағаланады.» Бұл қандай зат? Жауабы: Су

5. Әрбір адамға өмірінде бұл зат екі рет беріледі, бірақ үшінші рет оны үлкен ақша төлеп алады. Бұл не? Жауабы: Тіс

6.Қандай омыртқасыздар ең ақылды болып есептеледі?Жауабы: Сегізаяқтар омыртқасыздардың арасындағы, тіпті кейәбір омыртқалы жануарлардың арасындағы ең ақылды жануарлар болып есептеледі. Мысалы, олар геометриялық фигураларды ажырата алады, оларды тамақтандыратын адамдарға үйреніп кетеді, тіпті қолға ұстауға да үйренеді.

7.Бұдан екі ғасыр бұрын Еуропа халықтары Орта Азқияның шөлдерінде «Оңтүстік қарағайы» өседі деп қате пікірде болған. Бірақ ботаник В.Леонтьев бұл пікірді теріске шығарды. «Оңтүстік қарағай» деп аталатын өсімдікті ата. Жауабы: Сексеуіл

8.Ашкөз адамдар біраз жылдар бойы осы нәрсеге ие болу үшін орасан үлкен қашықтықтарды жүріп өткен. 16 Ғасыр испан зерттеушілері осы үшін Орталық және Оңтүстік Америкадағы үндістерді қырып жойған. Ол нәрсе қазірдің өзінде Оңтүстік Африкада 3 мың метр тереңдегі шахталарда өндіріледі. Бұл не нәрсе? Жауабы: Алтын