Кітапхана ісіндегі жаңа технологиялар туралы мақала

Кітапхана ісіндегі жаңа технологиялар «ХХІ ғасыр – мәдениеттің, ғылым мен білімнің ғасыры. Бар білімнің қайнар көзі-кітапхана»-демекші, оқу орнындағы оқыту, білім беру үрдісін ақпараттың орталығы – кітапханасыз елестету мүмкін емес.

Бүгінгі таңдағы қоғамдық өзгерістер, қоғамдық өркениеттік деңгейге көтерілу, ашық ақпараттық кеңістікке өтуі кітапханалардың жаңа бағытта жұмыс істеуін талап етеді. Колледж кітапханасы мәдениет, ақпарат және білім орталығы ретінде колледж өміріндегі оқиғалардан тыс қалмайды. Колледж құрылымы білім беру стандарттарына сәйкес оқу үрдісін қажетті ғылыми басылымдар, оқу- әдістемелік құралдар, электрондық оқулықтар, мерзімдік басылымдармен қамтамасыз етіледі. Кітапхананың жалпы қоры 15 мыңға жуық оқулық, әдістемелік әдебиеттен және 10 электрондық оқулықтан құралған.

Колледж әкімшілігі тарапынан кітапхананың дамуына баса назар аударылды, мысалы, 2009 оқу жылынан бастап түрлі мамандықтарға оқу-әдістемелік құралдар алынуда. Сонымен қатар баспасөзге жазылу барысында кітапханаға жазылған мерзімді басылымдардың қолдану аясына талдау жасалып, сұранысқа ие басылымдардың 23 түрін жаздырып алып отырамыз. Кітапхананың ең басты міндеттерінің бірі – оқырман жастардың оқуға құштарлығын арттыру арқылы мемлекетімізде оқу мен білімнің беделін көтеру, жас ұрпақты оқуға тарту. Осы міндетті жүзеге асыру мақсатында оқулықтар мен әдістемелер, әр түрлі саладағы мерзімді баспасөз басылымдары мен әдебиеттер саны толықтырылып отырылады.

Бүгінгі күні жас ұрпаққа берілер білім мен тәрбиенің өз мәнінде сапалы болуы бірінші кезекте тұрғаны анық. ХХІ ғасырда кітапхана саласын дамыту тек республика ішінде ғана емес, халықаралық ктіпханалармен байланыс орнату, пайдаланушыларға сапалы қызмет көрсету, жаңа технология, бағдарламаларды енгізу, кітапхана қорын насихаттау, ақпараттық ресурстарды құру мен сақтау – бұл жаңа бағытта жұмыс істеуді талап етеді. Кітапхана саласында қолданылып жатқан жаңа ақпараттық технологиялар, электрондық ресурстар, пайдаланушыларға қызмет көрсетудің жаңа формалары, кітапхана қорларын сақтау – бүгінгі күннің белгісі.

Библиографиялық қызмет көрсетудің өзінің қызмет аясы ретінде «библиографиялық ақпарат - пайдаланушы» жүйесі бар, мақсаты - библиографиялық ақпаратты оқырманға

тиімді жолмен жеткізетін жағдай жасау болып табылады. Оның нәтижесі ретінде құжаттар туралы мәліметтерді тарату мақсатында жүзеге асырылған «шаралар» жиынтығын атауға болады: орындалған библиографиялық тізімдер саны, әдебиеттер тізімі, Мамандар күндері, ұйымдастырылған көрмелер, әдебиеттер шолуы және т.б. Аталған барлық нәтиже көз жетерлік, есепке алуға жеңіл, және оған қарап библиографиялық жұмыс ауқымы мен сапасы анықталады. Осы процестер жиынтығы – библиографиялық ақпаратқа деген сұранысты қанағаттандыру міндеттерін жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Кітапханалық-ақпараттық қызметтің ортақ міндеті қоғам мүшелерінің ақпараттық қажеттігін қанағаттандыру болып табылады. Сондықтан ақпараттық қажеттіліктер ерекшелігін зерделеу кітапханалық-ақпараттық қызмет жүйесін жасаудың негізгі іспеттес. Ақпараттық қажеттіліктер туралы мәліметтер ақпарат қорын жасақтауды және сақтауды ұйымдастыруда, ақпараттық, ақпарат пайдаланушыларына кітапханалық – библиографиялық қызмет көрсету процестерінде және тағы басқа ақпараттық-кітапханалық қызмет жүйесінің маңызды кезеңдерінде пайдаланылады. Кітапхана ісінің негізгі бағыттары:

 Азаматтардың конституциялық құқы мен кітапхананы пайдалану нормаларына сәйкес ақпараттар алуына жағдай жасау;  Кітапхананың кітап қорын бүгінгі күн талабына лайық деп саналатын маңызды, құнды басылымдармен толықтыру;  Жаңа ғасырдағы жеке тұлғалардың қалыптасуына, адамзат баласының рухани дамуына, білімді ұрпақ тәрбиелеуге үлес қосу;  Кітапхана ісіндегі ақпараттық автоматтандыру процестерін жетілдіріп, ақпараттық ресурстар құру, дерек қорларды толықтыру;  Жаңа технологиялық қызмет көрсету, электронды құжаттар жеткізу қызметінің белсенділігін арттыру; Колледж кітапханасының міндеттері мен ережесі Колледж кітапханасы – оқу орнының құрамды бір бөлігі. Ол оқушылардың білім үйрену негіздеріне көмектеседі, бағыттайды.Оқу тәрбие жұмысына белсене араласуына ықпал жасайды. Оқушылардың кітапқа деген сүйіспеншілігін оятып, олардың оқуға деген талғамын қанағаттандырып отырады. Кітап оқуға құштарлығы бар оқушылардың жаңа ұжымын құрайды. Кітапханашы жан-жақты тәрбие жұмысын колледж

педагогикалық ұжымымен біріге отырып оқырмандардың қоғамдық белсенділігін, творчествалық дербестігін қалыптастырып отыруға міндетті. Кітапхана оқушылардың қоғамдық істеріне көмектесіп отырады. Кітапханада әр оқушының жеке кітап оқуы мен ынтасы мен ерекшелігі зерттеліп, қабілетіне қарай әдебиет ұсынылады, библиографиялық шолу, ауызша әңгіме айту тағы басқа да библиографиялық жұмыстар жүргізіледі. Оқырмандарды кітапхана қызметімен, тіршілігімен таныстырады. Кітап арқылы оқушылардың жан-жақты білім алып ғылыми, кәсіби және саяси санасын қалыптастырып, білім дәрежесін дамуына әсер ету, оқушыларға кітап таңдап алуға және онымен жұмыс жасай білуге көмектесу. Сондай-ақ оған түсініксіз мәселелерді, фактілерді табыуна жетекшілік ету. Олардың бойында жоғары адамгершілік қасиеттерін қалыптастыру болып табылады. Творчествалық ізденісті, белсенділікті, зерттеушілік қасиетті қалыптастыру. Сонымен қатар оқырмандардың талап тілектерін қанағаттандырып, оқу мәдениетін тәрбиелеу. Қажет болған жағдайда тиісті шешім тілектерін қанағаттандырып, оқу мәдениетін тәрбиелеу. Қажет болған жағдайда тиісті шешім қабылдай білуге үйрету. Тәрбиенің міндетін, оқырманның ерекшелігін кітапхана қорын ғана біліп қою кі

Кітапхана мақсаты: 1. Егеменді еліміздің болашағы-жастар. Саналы, білімді, мәдениетті болу үшін көркем әдебиеттерді оқуға насихаттау.

2. Оқушыларды отансүйгіштікке, достыққа, мейірімділікке, ұстамдылыққа басқа ұлттардың тарихын, салт-дәстүрін, мәдениетін сыйлауға, адамгершілікке тәрбиелеу.

3. Мәнерлеп оқуға насихаттау. Бүгінгі таңда кітапхана – халыққа білім нұрын себетін ең күрделі ақпарат орындарының бірі. ХХІ – ғасыр мәдениеттің, ғылым мен білімнің ғасыры. Тек кітап қана алға жылжуды, адамдық шыңына шығуды үйретеді. Кітапхана қорын толықтыру стратегиясы – Қазақстанның бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін аса маңызды бағыттардың кейінгі кезде кітапханада оқырмандармен өткізілетін мәдени шаралар түрі жыл санап молайып келе жатыр. Олай болуы да тиіс. Өйткені қазіргі

жаңа технология мүмкіншіліктерін пайдалана отырып, өткізер шараны түрлендіруге жағдай жасалған. Дегенмен әлі де болса өз мәнін жоғалтпаған дәстүрлі шаралардың негізгісі – оқырман конференциясы кейінгі уақытта қағажау қалып, оның орнын кітап тұсаукесерлері, пікіралмасулар басып келеді. Сондықтан да оқырман конференциясы жайлы әріптестеріме ой тастап, жас мамандарға өз жұмысында пайдалану үшін әдістеме ретінде ұсынуды жөн көрдім.

Оқырман конференциясы – оқырмандармен жүргізілетін белсенді жұмыс түрінің бірі. Оқырман конференциясының мәні оның өткізілуінде ғана емес, әр оқырманның сол кітап жайлы өз көзқарасын, пікірін тыңдау, дәлелдеу және өзге пікірлермен де санасу болып табылады. Конференция пікір алмасу түрінде өткендіктен, оның негізіне оқығанды талдау жатады. Оқырман конференциясының түрлері: мазмұны бойынша – көркем шығармалар және арнайы әдебиеттер болып бөлінеді.

Көбінесе, оқырмандар конференциясы көркем әдебиеттерді талқылауға арналады, олар бір немесе тақырып топтастырылған бірнеше кітапты, жеке авторлардың шығармашылығына арналуы мүмкін.

Оқырмандар конференциясының келесі түрі – автордың қатыстырылуы арқылы өтетін оқырман конференциясы. Конференцияның бұл түрі шығарма авторымен дидарласуға мүмкіндік береді. Кітапханашыларға көбірек ізденіспен дайындалуына жағдай туғызады. Өйткені конференцияға келген оқырмандарды тек жазушының жеке өмірі ғана қызықтырып қоймайтыны белгілі, оның шығармашылығы туралы келген оқырмандар айтса, ол әсерлі болады.

Конференцияның келесі түрі – көрермен-оқырман конференциясы. Бұл конференция негізіне оқырмандық қызығушылық пен көрермендік қызығушылық қатар жүреді. Мұндай шараны өткізетін кітапханашылар әдебиет мәселелерінен жақы хабардар болулары тиіс, сонымен қатар кино өнерінің де ерекшеліктерін білулері қажет.

Оқырман конференциясын өткізу және дайындау барысындағы сатылар:

Кітапты таңдау. Конференцияға мәселе көтере алатын, пікірталасуға лайықты, оқырмандар мен сыншыларды тарта алатын жақсы кітап таңдалып алынуы тиіс.

Оқырман тобын таңдау. Біркелкі топтағы аудиториямен өткізілу ұсынылады, мұндай жағдайда олар өздерін еркін сезінеді.