Климаттың адам өмірі мен шаруашылыққа әсері 8 сынып

География пәнінен ашық сабақ

Сынып: 8

Күні: 10.12.2015 ж

Сабақтың тақырыбы :Климаттың адам өмірі мен шаруашылық әрекетіне тигізетін әсері

Сабақтың мақсаты : Климаттың адам өмірі мен шаруашылық әрекеттеріне тигізетін әсері туралы түсінік қалыптастыру . Алған білімдерін өмірде қолдана алуына көмектесу. Картамен жұмыс істеу шеберлігін арттыру . Өз бетімен оқуын ұйымдастыру.

Сабақтың көрнекілігі : видеоролик , Қазақстанның картасы , суреттер .

Сабақтың барысы :

1 Ұйымдастыру кезеңі (2 мин)

А) Сабаққа оқушылардың қатысуын тексеру .

Ә) Көңіл – күйлерін анықтау .

II Үй тапсырмасын тексеру. ( 5 мин)

1) Қазақстан аумағында ауа температурасының таралуына қандай факторлар әсер етеді?

2) Қазақстан аумағында орташа жылдық температураның таралуы, оның себептері.

3) Суық және ең жылы айлардағы ауа температурасының таралу заңдылығын қалай анықтауға болады?

III Жаңа сабақ

Тақырыпты меңгеру келесі жоспар бойынша жүргізіледі: (10 мин)

Қазақстан аумағында жауын-шашынның таралу ерекшеліктері. Жауын-шашынның жыл маусымдарына байланысты таралуы.

Қар жамылғысы.

Климаттың адам баласының шаруашылық әрекетіне әсерлері.

Қазақстандағы атмосфералық құбылыстар.

Оқушылардың оқу іс-әрекеттері:

1. Мыналарды анықтап, жазып алады: Қазақстанда жауын-шашынның орташа жылдық мөлшері 130-1600 мм. Оның ең аз мөлшері Арал-Балқаш маңында 100-130 мм, ең көп мөлшері Батыс Алтайда 1600 мм.

Мыналарды біліп есте сақтайды: республиканың жазық және аласа таулы бөлігінде ж-ш солтүстіктен оңтүстікке қарай және батыстан шығысқа қарай кемиді. Ж-ш солтүстікте орта есеппен 400 мм, орталығында 275 мм, оңтүстікте 130 мм, батыстағы Оралда 374 мм, шығыста Жайсан қазаншұңқырында 200 мм. Биік тауларда 800-1000 мм және одан да көп түседі.

2. Мыналарды анықтап жазып алады: Қазақстанның солтүстігінде жылдық ж-ш-ның 70-80%-ы жылдың жылы мезгілінде түседі, 20-30%-ы қыста түседі. Қазақстанның оңтүстігінде жылдық ж-ш-ның 50-40%-ы жылдың жылы мезгілінде түседі, 50-60%-ы қыста түседі

Мынаны еске сақтап қалады: Құрғақ жаңбыр – жаңбыр тамшылры жер бетіне жетпей ауада буға айналып кетеді.

3. Мыналарды анықтап жазып алады: Қар жамылғысының қалыңдығы орта есеппен солтүстікте 20-30 см, ол 125-165 күн жатады, ал оңтүстікте 10-15 см, ол 40-60 күн ерімей жатады.

Мыналарды еске сақтайды: алғашқы қардың түсуінің ең ерте кезі солтүстікте қыркүйектің аяғы – қазанның басы, оңтүстікте қазан айының аяғы. Шөл зонасында алғашқы қар желтоқсанның аяғында түседі. Таулы аудандарда қардың қалыңдығы мен жату ұзақтығы биіктікке байланысты болады.

5. Мыналарды анықтап еске сақтайды: Республиканың солтүстік және орталық аудандарындағы климат егін шаруашылығымен айналысуға мүмкіндік береді. Жалпы Қазақстанда қолайсыз атмосфералық құбылыстарына қуаңшылық, аңызақ, үсік, көтайғақ, шаңды дауылдар жатады.

6. Мыналарды жазып алады: Аңызақ желді күндердің ұзақытығы табиғат зоналарына байланысты болады: дала зонасында жылына 5-10 күн, шөлейт зонасында – 40 күн, Қызылқұмда – 100 күн.

Сергету сәті (2 мин) Кім жылдам жұмбақ шешеді?

Қанаты жоқ – ұшады, Аяғы жоқ – қашады. (Жел)

Айдаһар аузын ашса, арс етеді. Гауһары жерге түссе, жарқ етеді. ( найзағай)

Көктен түседі, Жер ішеді. (Жаңбыр)

Таңмен көзін ашады, Әлемге нұрын шашады. (Күн)

1 «Менің мұны білгенім жөн» (10 мин)