Көмірсулар тақырыбы бойынша биология презентациясы

Көмірсулар – жартылай функционалды қосылыстар . Бұлар молекула құрамында көміртек , сутек және оттек атомдарының қатынасы дәл сумолекуласындагыдай болып келетін органикалық заттар .

Жалпы формуласы : C m (H 2 O) n

«Көмірсу» деген терминді ғылымға 1844 жылы орыс ғалымы К.Шмид енгізген.

Триозаның өкілдеріне сүт қышқылы мен пирожүзім қышқылы жатады.

Тетрозаның өкілі — эритроза организмде жүріп жатқан зат алмасу процестеріне, яғни фотосинтез процестерінің аралық заты ретінде қатысады және көмірсу молекуласының сақиналы формасының түзілуінде де маңызы зор.

Пентозаның өсімдіктер мен жануарлар жасушасында кеңінен таралған түрлері — рибоза жене дезоксирибоза . Олар нуклеин (ДНҚ) мен (РНК) молекулаларының ж-е (АТФ) құрамына кіреді. Нуклеин қышқылдарының дезоксирибонуклеин және рибонуклеин қышқылдары деп аталуының өзі осы пентозаның түрлеріне байланысты.

Табиғатта гексоза кеңінен таралған. Оларға: глюкоза, фруктоза ж/е галактоза жатады. Гексозаның жалпы формуласы: С6Н12О6. Гексоза тобына жататын моносахаридтердің ішіндегі ең көп таралғаны — глюкоза. Жүзім қанты — глюкоза бос күйінде өсімдіктің жемісінде (әсіресе жүзім шырынында), гүлінде және т.б. мүшелерінде, қанда, ми ұлпасында жөне т.б. болады. Ол организмдегі энергияның негізгі көзі болып есептеледі. Глюкоза — қан плазмасының тұрақты заты, оның мөлшерінің кеміп не артып кетуінен организм кауіпті ауруларға ұшырайды. Глюкоза жүйке жүйесі мен ішкі секреция бездерінің жұмысын реттеуге де қатысады.

Фруктоза да табиғатта көп таралған. Ол жеміс шырынында, балда жөне қант қызылшасының құрамында көп мөлшерде болады.

Галактоза — глюкозаның изомері. Ол сүт қантының — лактозаның ж/е кейбір полисахаридтердің құрамына кіреді. Галактоза бауыр және кейбір мүшелерде ферменттердің әсерінен глюкозаға айналады.

Моносахаридтер —суда жақсы еритін, тәтті дәмі бар, түссіз заттар. Олардың мономер бунақтары артқан сайын ерігіштігі нашарлап, тәттілігі кемиді.

Күрделі көмірсулар. Сахароза ( қ ызылша немесе қант қамысы ) — дисахаридтердін ішіндегі ең маңыздысы, оның жалпы формуласы: С12Н22О6. Сахароза табиғатта өте кең таралған. Ол өсімдіктердің тұқымында, жемісінде, тамырында көп мөлшерде болады. Сонымен катар адам мен жануардың қоректік заттарының кұрамында көп кездеседі, суда жақсы ериді. Тамақ өнеркәсібінде сахарозаны қант қызылшасынан ж/е қант…