Эволюциялық ілімнің негіздері бойынша биология презентациясы

Эволюциялық идеяның

даму тарихы

• "Эволюция" деген сөз латынша " evolutio " — " тарихи даму, өзгеру , өрлеу " деген мағынаны білдіреді . Қазіргі кезде эволюция терминін көптеген ғылым салаларында геология, география, астрономия , т.б . кеңінен қолданады.Эволюция ұғымы——уақықытың өтуіне байланысты дамудың бастапқы қалпынан бірте-бірте күрделене түсуі деген ойды білдіреді .

ЭВОЛЮЦИЯ ҰҒЫМЫ

Эволюция терминін алғаш М.Хейл қолданды (1677). Кейін швейцарлық ғалым Ш.Бонне (1720 – 93) эмбриологияға арналған еңбектерінде пайдаланды Эволюция құбылысы тіршілік деңгейлерінің барлық сатыларында байқалып , үнемі құрылысы мен атқаратын қызметтерінде бұрын болмаған жаңа құрылымдар мен олардың жаңа қызметімен ерекшеленеді . Эволюцияның ең қарапайым деңгейі – мутациялық өзгерістер болып есептелінеді . Табиғи сұрыпталу кезінде мутация арқылы пайда болған жаңа белгілер мен қасиеттер организмдердің жаңа орта жағдайларына бейімделуіне жағдай жасайды . Ең алғашқы Эволюциялық процестер тіршіліктің популяция деңгейінде пайда болады .

Эволюция ұғымы ,

оның бағыттары .

Биологиялық эволюцияның мынадай бірнеше анықтамалары бар:

1.Тірі ағзалардың тарихи дамуының қайталанбайтын үдерісі .

2. Биологиялық жүйелердін ; біртіндеп , азды - көпті бағытта жоғары сатыға көтерілу үдерісі .

3. Тірі ағзалардың қарапайым формадан күрделірек ( жетілген ) формаға баяу өзгерген үдерісі .

4. Тірі зерзаттардын , ұзақ мерзімінде жоғары сатыға көтерілуі

Жан-Батист Ламарк (1744-1829)

Органикалық дүниенің эволюциясы туралы алғашқы ілім ХІХ ғасырдың басында жарық көрді.Оның негізін қалаушы Ж.Б.Ламарк.Оның айтуынша,тірі организмдердің қарапайым құрылыстан күрделігіне қарай жоғарылауы тарихи дамудың нәтижесі болып табылады

Ламарк;” Жоғары сатыдағы жануарлардың кейбір мүшелері жұмыс істеп,жаттыға келе дамып жетіледі,ал басқалары жаттықпай,керсінше біртіндеп жойылады ” ,- деді.Бұған мына мысалды келтіруге болады :” Шөбі жоқ,құрғақ далалы жерлерде мекендейтін жираф үнемі мойнын созып,ағаш жапырақтарын үзіп жеп қоректенеді.Осылай биіктегі жапырақтарға ұмтылып дағдыланғандықтан,біртіндеп олардың алдыңғы аяқтары мен мойны ұзарған ” , деген .