Копинг-тест әдістемесі бойынша материал

КОПИНГ-ТЕСТ (Р.Лазарус)

Әдістеме копинг-механизмдерді, психикалық іс-әрекеттің түрлі сфераларындағы қиындықтарды өткерудің тәсілдерін, копинг-стратегияларды анықтауға арналған. Берілген сауалнама копингті өлшеу саласындағы алғашқы стандартталған әдістеме болып саналады. Әдістемені Р.Лазарус пен С.Фолкман 1988 жылы жасап шығарды, ал 2004 жылы Т.Л.Крюкова, Е.В.Куфтяк және М.С.Замышляева оны адаптациялады.

Жүргізупроцедурасы: Зерттелушіге оның қиын өмірлік жағдайдағы мінез-құлқына қатысты 50 тұжырымдама ұсынылады. Зерттелуші мінез-құлықтың берілген нұсқалары оның бойында қаншалықты жиі кездесетіндігін бағалауы тиіс.

Нұсқаулық: Сізге бұл сауалнамада сіздің қиын өмірлік жағдайлардағы мінез-құлқыңызға байланысты 50 тұжырымдама ұсынылған. Әр тұжырымды мұқият оқып шығып, ол сіздің өміріңізде қаншалықты жиі кездескенін төменде көрсетілген баллдар бойынша бағалаңыз:

ешқашан – 0 балл;

сирек – 1 балл;

кейде – 2 балла;

жиі – 3 балл.

Сауалнама мәтіні:

Қиын жағдайға тап болғанда, мен ...

1. ... ары қарай істеуім керек нәрсеге – келесі қадамға шоғырландым

2. ... бәрібір көмектеспейтінін біле отырып, бірнәрсе жасай бастадым, бастысы бірнәрсе істеу болды

3. ... жоғары тұрғандарды өздерінің көзқарастарын өзгертуге көндіруге тырыстым

4. ... жағдай туралы көбірек білу үшін, басқалармен әңгімелестім

5. ... өзімді сынадым және кінәладым

6. ... бәрін болғанындай қалдырып, артымнан көпірлерді өртемеуге тырыстым

7. ... ғажапқа үміттендім

8. ... тағдырыма көндім: жолым болмайтын кездер болып тұрады

9. ... өзімді ештеңе болмағандай ұстадым

10. ... өз сезімдерімді көрсетпеуге тырыстым

11. ... бұл жағдайдың жағымды бір жерін көруге тырыстым

12. ... әдеттегіден көп ұйықтадым

13. ... өз ызамды маған мәселе туындатқан адамдарға шығардым

14. ... біреуден аяушылық және түсінушілік іздедім

15. ... өзімді шығармашылық тұрғыдан көрсетуге деген қажеттілік туындады

16. ... бұның бәрін ұмытуға тырыстым

17. ... мамандарға көмек сұрап жүгіндім

18. ... тұлға ретінде жақсы жаққа қарай өзгердім немесе өстім

19. ... кешірім сұрадым немесе бәрін дұрыстауға тырыстым

20. ... әрекеттер жоспарын құрдым

21. ... өз сезімдеріме белгілі бір шығыс беруге тырыстым

22. ... бұл мәселені өзім шақырып алғанымды түсіндім

23. ... бұл жағдайда тәжірибе жинадым

24. ... бұл жағдайда маған нақты көмектесе алатын қандай да бір адаммен әңгімелестім

25. ... өз хал-жағдайымды тамақпен, ішімдікпен, темекімен немесе дәрі-дәрмектермен жақсартуға тырыстым

26. ... алды-артымды ойламай, тәуекел еттім

27. ... алғашқы ұмтылысқа сеніп, өте тез әрекет етпеуге тырыстым

28. ... қандай да бір нәрсеге жаңа сенім таптым

29. ... қайтадан өзім үшін жаңа бір нәрселер аштым

30. ... бәрі орнығатындай бір нәрсені өзгерттім

31. ... жалпы адамдармен қарым-қатынастан қашқақтадым

32. ... ол туралы көп ойланбауға тырысып, оны өзіме жақындатпадым

33. ... өзім сыйлайтын досымнан немесе туысымнан кеңес сұрадым

34. ... басқалардың менің жағдайым қандай қиын екендігін білмесін деп тырыстым

35. ... бұны өте маңызды қабылдаудан бас тарттым

36. ... өзімнің не сезінгеім туралы айттым

37. ... өз дегенімде тұрдым және қалаған затым үшін күрестім

38. ... оны басқа адамдарға шығардым

39. ... өткен тәжірибемді қолдандым – мен бұндай жағдайларға тап болғанмын

40. ... не істеу керектігін білдім және бәрін дұрыстау үшін өз күшімді екі еселедім

41. ... бұл шынымен болғандығына сенуден бас тарттым

42. ... келесі жолы бәрі басқаша болады деп уәде бердім

43. ... мәселені шешудің басқа бірнеше тәсілдерін таптым

44. ... менің эмоцияларым маған басқа істерде кедергі жасамасын деп тырыстым

45. ... өзімнің бойымда бірнәрсені өзгерттім

46. ... бәрі тезірек қалай да түзелгенін немесе аяқталғанын қаладым

47. ... өзіме бұл қалай болып кетуі мүмкін болғанын елестеттім, қиялдадым

48. ... дұға еттім

49. ... не айтатынымды немесе істейтінімді ойландым