Көркем еңбек пәніне арналған тоқсандық сабақ жоспарлары

1–2-сабақ

ҚЫСҚАМЕРЗІМДІ ЖОСПАР

1-бөлім. Менің Отаным – Қазақстан

Сабақтың тақырыбы: Қазақстанның табиғаты. Кеңістік перспективалы пейзаж саламыз. Кеңістік перспективасы. Түс қанықтығы. Туған өлке табиғатын бейнелейміз

Мектеп

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні

Сынып: 4

Қатысқан оқушылар саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Туған жерінің табиғатына сүйіспеншіліктері мен қызығушылықтарын ояту. Табиғаттағы әртүрлі құбылыстарды, әсіресе кеңістік перспективасын түсінуге ықпал ету. Түс қанықтығымен таныса отырып және алған білімдерін жұмыста қолданып, шығармашылық қабілеттерін дамыту.

Бағдарламалық міндеті

Мақсатқа жету үшін орындалатын міндеттер

Мұғалім үшін: туған жер табиғатына қызығушылық- тарын қалыптастыру. Кеңістік перспективасы құбылысымен, оны графика мен кескіндемеде көрсету тәсілдерімен таныстыру. Түстің тағы бір белгісі – қанықтығымен таныстыру. Туған өлкенің табиғатын бейнелеу барысында алған білімдерін пайдалана білу. Оқушылардың шығармашылық міндеті: кеңістік перспективасын көрсете отырып, еліміздің табиғат көрінісін бейнелеу.

№1 жұмыс дәптеріндегі тапсырманы орындау (3–8-беттер).

Оқушылардың міндеті

Қазақстанның табиғат нысандарын суреттеп, «кеңістік перспективасы» терминінің мағынасын түсіндіре білу, қанық және қанық емес түстердің айырмашылығын түсіндіру. Мұғалімнің және оқулықтағы сұрақтарға жауап беру.

Тірек сөздер: Қазақстанның табиғаты, еліміздің табиғи қорықтары, кеңістік перспективасы, сызықтық перспектива, қанық түстер, қанық емес қою, қанық емес ашық түстер.

Талқылауға арналған сұрақтар мен оған берілетін жауаптар:

Туған жер деген не?

Жауап. Туған жер – адамның туып-өскен жері.

Ата-анаң, өзің дүниеге келген жер туралы айтып бер.

Жауап. Оқушылар ата-аналарының және өздерінің туған жерлері туралы айтып береді.

Қазақстанның табиғаты бай ма?

Жауап. Иә. Қазақстанда таулар, теңіздер, өзен-көлдер, жазық далалар, шөл дала мен қорықтар бар

(негізгілерін атайды).

Сызықтық перспективасы туралы не білесіңдер? Айтып беріңдер.

Жауап. Сызықтық перспектива өлшемі бірдей заттардың көрерменнен алыстаған сайын алдыңғы қатардағы заттарға қарағанда кішірек көрінетін құбылыс. Суретші сызықтық перспективасын қолдана отырып, жазық қағаз бетінде кеңістік пен тереңдікті береді.

Қанық түстер дегеніміз не?

Жауап. Қанық түстер ақ және қара түстерінің қоспасынсыз таза түстер.

Қанық емес ашық түстерге қандай түстер жатады? Жауап. Қанық емес ашық түстер ақ түс қосылған түстер.

Қанық емес қою түстерге қандай түстер жатады? Жауап. Қанық емес қою түстер қара түс қосылған түстер.

Кеңістік перспективасы қалай байқалады? Жауап. Біз өзімізден алыстаған заттарды ауа қабаты арқылы көреміз, онда заттардың түсі ағарып, қанық емес ашық түстерге айналады да, суық реңкті болып көрінеді. Бұл құбылыс кеңістік перспективасы деген атауға ие болды.

Сызықтық және кеңістік перспективасы бір-бірімен тығыз байланысты ма?

Жауап. Сызықтық және кеңістік перспективалары тығыз байланысты. Бізге алыстағы заттар кіші әрі қанық емес бояулы боп көрінеді.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: кеңістік перспективасы не екенін, қанық және қанық емес түстерді, оларды кеңістік перспективалы сурет салғанда қалай қолдануға болатынын біледі.

Кеңістік перспективасы мен қанық және қанық емес түстерге анықтама бере алады.

Оқушылардың көпшілігі: кеңістік перспективалы пейзаждарды суреттеп, табиғат нысандарының түстерін анықтап, №1 жұмыс дәптеріндегі тапсырманы орындай алады.

Кейбір оқушылар: кеңістік перспективалы табиғат көрінісін бейнелегенде қанық және қанық емес түстерді таңдап, өзінің шығармашылық ойын түсіндіре алады.

Бұрын алған білімдері

Оқушылар «Менің туған өлкем» (2-сынып), «Жанды табиғат» (3-сынып) тақырыптары арқылы және түстердің қасиеті, сызықтық перспектива, бейнелеу өнерінің түрлері мен жанрлары туралы меңгерген білімдерін пайдаланады.

Пәнаралық байланыстар

Бұл сабақта мына пәндермен байланыс орнайды: дүниетану, әдебиеттік оқу, музыка.

Сабақтың барысы

Сабақ кезеңдері

Жоспарланған жұмыс түрлері

Дереккөздер

Сабаққа кіріспе

Сыныпта жақсы психологиялық ахуал мен шығармашылық жағдай жасау. Сабақтың басында тақтаға кеңістік перспективасы айқын көрінетін еліміздің табиғат көріністерінің фотосуреттерін іліп қоюға болады. Қазақ халық музыкасын ақырын ойнатып қойған дұрыс. Оқушыларды олар тек еліміздің табиғатын ғана емес, сондай-ақ әсерлі табиғат көрінісін бейнелейтіндеріне бағыттау керек.

Қазақстандық пейзажшылардың жұмыстарының репродукциялары мен еліміздің табиғат көрінісінің фотосуреттері.

Алған білімнің өмірмен байланысы. Жаңа білім мен дағдыға қол жеткізу

Қазақстанның табиғаты, оның географиялық нысандары туралы меңгерген білімдері оқушыларға еліміз бойынша саяхат жасағанда керек болады.

Сонымен қатар басқа елдердің өкілдерімен қарым- қатынас жасағанда, әрбір адам елі, оның табиғат байлықтары туралы жақсы біліп, оны әдеміліп баяндай білуі тиіс. Кеңістік перспективасы, қанық және қанық емес түстер туралы меңгерген білімдері оқушылар мұражайға барғанда сауатты көрермен болып, әртүрлі суретшілердің қолынан шыққан жұмыстарды бағалауға мүмкіндік береді.

Материалды түсіндіру

Сабақтың басында еліміздің табиғатын талқылап болғаннан кейін, сызықтық перспектива дегеніміз не екенін, суретші пейзаж салғанда сызықтық перспекти- ваның қандай ережелерін пайдаланатынын еске түсіреді.

Одан әрі мұғалім оқулықтағы «Пейзаждағы кеңістік перспективасы» тақырыбындағы материалдарды пайдаланады. Мұғалім тақтада оқулықтағы сызықтық перспективасының мысалдарын сызып көрсетсе тіпті жақсы (оқулықтың 6-беті). Оқушыларға: «Суретші алыстағы заттар алдыңғы қатардағы заттардан үлкен болып көрінсе, кеңістік перспективасын қалай көрсетеді?» деген сұрақ қоюға болады. Ондай жағдайлар жиі болып тұрады. Бұл сұраққа жауап беру үшін кеңістік перспективасы анық көрінетін пейзаж фотосуреттерін көрсету керек (оқулықтағы суреттерді пайдаланып немесе көлемі үлкенірек суреттерді таңдап алуға болады). Бәлкім, балалардың ішінде кейбірі алдыңғы және артқы қатардағы суреттердің айырмашылығын анықтап қалар. Егер балалар сұраққа жауап беруге қиналса, онда мұғалім түс үйлесімі туралы сұрақ қояды, ал балалар алдыңғы және артқы қатардағы заттардың түсін анықтайды. Енді мұны істей алады, өйткені бұл кезге дейін қанық және қанық емес түстермен танысты (алыстағы заттар қанық емес суық түсті, ал жақындары қанық әрі жылы түсті болады). 7-бетте берілген кеңістік перспективасының құбылысы осы. Одан әрі кеңістік перспективасы анық көрінетін бірнеше пейзаж репродукцияларын көруге болады. Балалардың назарын тек

Оқулық.

4-сыныпқа арналған CD- диск.

Әр елдегі пейзажшылардың жұмыстарының репродукциялары мен еліміздің табиғат көрінісінің фотосуреттері.

перспективасына да аудару керек. Егер мүмкіндік болса, онда бірінші сабақтың соңын таза ауада өткізіп, оқушыларға нағыз зерттеушілер тәрізді арақашықтық түстің өзгеруіне қалай әсер ететінін тексеруді тапсырады. Табиғат аясында оқушылар табиғат нысандары шынымен де алыстаған сайын түсін өзгертетініне көздері жетеді. Егер сабақта мұғалім бәрін түсіндірсе, онда экскурсияда оқушылар өздері тәжірибе жасайды. Олар ағаш діңінің, таулар мен жоталардағы, ғимараттардың түсі қандай болатынын өздері айтсын.

Өздік жұмысты орындау

Мұғалім материалды түсіндіргеннен кейін оқушыларға алдымен №1 жұмыс дәптеріндегі тапсырмаларды орындауды тапсырады. Тапсырманы орындап болғаннан кейін өздік шығармашылық жұмысына кіріседі.

№1 жұмыс дәптері, сурет салатын альбом, акварель және гуашь бояулары, қылқалам, палитра, түрлі түсті қарындаштар, фломастерлер, қағаз парағы, қанықтығы әртүрлі сұр түсті қағаз, қайшы.

Сабақтың қорытын- дысы

Оқушылар еліміздің табиғат нысандары, кеңістік перспективасы не екенін білді. Түстің жаңа белгісі – қанықтығы туралы, түс қанықтығының кеңістік перспективасымен байланысын білді.

Пейзажда кеңістік перспективасын беру үшін қанық және қанық емес түстерді пайдаланып үйренді.

Қосымша ақпарат

Дифференциациялау Оқушылардың бәрі кеңістік перспективасы, қанық және қанық емес түстер, оларды перспекти- валы сурет жасағанда пайдалануды білді.

Оқушылардың көпшілігі кеңістік перспективалы пейзаждарды сипаттап, табиғат нысандарының суретін анықтап білді. № 1 жұмыс дәптеріндегі тапсырмаларды орындады.

Кейбір оқушылар кеңістік перспективалы пейзаж салғанда қанық және қанық емес түстерді таңдай алды.

Оқушылардың тақы- рыпты меңгергенін қалай тексересіз?

Оқушылардың мұға- лімге берген жауабы- нан (оқулықтағы);

жасаған жұмыстары- нан (жақсы жасалған жұмыстарды ғана бағалаңыз);

жасаған жұмысты талқылауларынан.

АКТ-мен байланыс Сабақтың барысында мұғалім СD-дискідегі материалдарды, сондай-ақ интербелсенді тақтаны да қолдана алады.

Мұғалім өздік жұмыстың басында қауіпсіздік ережесін сақтауды оқушылардың есіне салады.

Оқушыларға қалай қолдау көрсетесіз?

Сабақтың барысында оқушыларды бағалайды: Жарайсың, сен сұрақтарға толық жауап бересің! Сен өте байқампазсың! Сен табиғат нысандарын жақсы суреттейсің (суретшілер туындыларын)! Сен тапсырманы жақсы орындауға тырыстың! Сен жұмыстарды талқылауға белсене қатыстың! және т.б.

Бағалау

Сабақта оқушыларды бағалау:

оқушылардың мұға- лімнің және оқулықта- ғы сұрақтарға жауабы;

жұмысты талдап, талқылауға қатысуы;

жұмыс дәптерінде орындалған тапсырма- лар (жақсы жасалған жұмыстарды ғана баға- лаңыз).

Құндылықтармен байланыс Адамгершіліктік- құндылықтық қасиеттерін қалыптастыратын пейзаж

жанрындағы әлем мәдениеті жауһарлары, еліміздің табиғат көрінісінің фотосуреттері.

Рефлексия. Мұғалім сабақта кері байланыстың әртүрлі формаларын пайдалана алады: а) символдық (жылдың басында әрбір оқушыға бірнеше смайлик дайындап қою керек.

Оқушыларды сабақ барысында смайликтермен бағалайды. Мысалы: «Өте қызық!», «Мен көп жаңа нәрсе білдім!», «Мен көп нәрсе үйрендім!», «Маған қиындау болды!», «Мен бәрін орындап үлгермедім!», «Мұның маған пайдасы бар!» және т.б. Оқушылар сабақтың соңында смайликтерін көрсетеді);

ә) ауызша (бұл балаға ойын жинақтап жеткізе білуге, логикалық ойлауына, жасаған жұмысының нәтижесін көре білуге көмектеседі);

б) жазбаша (оқушылар сабақта кесте, анкета толтыру арқылы ойларын жазбаша жеткізеді). Жазбаша немесе ауызша жүргізуге болатын рефлексия үлгілері: оқушылар сөйлемдерді аяқтауы тиіс.

Мен бүгін … білдім.

… қызықты болды.

… қиын болды.

Мен … тапсырманы орындадым. Мен ... түсіндім.

Енді мен ... аламын. Мен ... сездім.

Мен ... жинақтадым. Мен ... үйрендім.

Мен ... жасай алдым. Менің ... қолымнан келді. Мен ... жасап көремін.

Мен ... таңғалдым.

Бұл сабақ маған өмірде ... көмектеседі. Мен ... жасағым келді.

Рефлексия баланың эмоционалды ахуалын (сабақтың басында не соңында өткізуге болады, оған символдық форманы таңдаған дұрыс); сабақтағы іс-әрекетін (бала өзінің іс-әрекетін бағамдай алатын ауызша және жазбаша формалар сәйкес келеді), сабақ мазмұнына қатынасын ( мұны да ауызша не жазбаша өткізу керек, бала өзіне не қызықты, түсінікті, қиын, таныс болғанын айтады) көрсетеді.

Рефлексияны ұжымда, топта және жеке өткізуге болады. Оны мұғалім сабақ түріне қарай өзі шешеді.

Рефлексия формаларының үлгілерін мына сайттардан таба аласыздар:

3–4-сабақ

Сабақтың тақырыбы: Еліміздің тарихи- мәдени мұралары. «Ежелгі қала» көлемді панносын жасаймыз. Таныстыру, талдау және бағалау

Мектеп

Күні:

Мұғалім:

Сынып: 4

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Оқу мақсаттары

Еліміздің өткен тарихына оқушылардың қызығушы- лықтарын қалыптастыру, тарихи-сәулет құрылыс- тарымен таныстыру. Көлемді бейне жасату арқылы жаңа тәсілмен таныстыра отырып, шығармашылық қабілеттерін арттыру.

Бағдарламалық міндеті

Мақсатқа жету үшін орындалатын міндеттер

Мұғалім үшін: еліміздің сәулет ескерткіштерімен таныстыру, қағаз массасынан көлемді панно жасап үйрету.

Оқушылардың шығармашылық міндеті: жұмыс дәптеріндегі тапсырманы орындау және «Ежелгі қа- ла» көлемді панносын жасау.

Оқушылардың міндеті

Еліміздің сәулет ескерткіштерін сипаттау. Өзінің жасап жатқан жұмысын айта білу: жасалу кезеңдері мен ерекшеліктері, идеясымен таныстыру. Жасаған жұмысын таныстыру.

Тірек сөздер: еліміздің тарихи-мәдени өткен жолы, Ұлы Жібек жолы, сәулет өнері, еліміздің сәулет ес- керткіштері, көлемді панно, ежелгі қалалар.

Талқылауға арналған сұрақтар мен оған берілетін жауаптар:

Ұлы Жібек жолы туралы не білесің?

Жауап. Ұлы Жібек жолы – Азиядан Европаға созылған ежелгі сауда жолы. Саудагерлер осы жол арқылы тауарларын Азиядан Европаға тасыған. Бұл жол қазіргі Қазақстанның аумағын да кесіп өткен.