Көру мүшесі және көз гигиенасы 8 сынып ашық сабағы

№36 мектеп – гимназиясының биология пәні мұғалімі Рахимова Альмира

Сабақтың тақырыбы: Көру мүшесі. Көздің құрылысы мен қызметі

Сабақтың мақсаты:

Білімділігі: Көздің құрылысы мен қызметі,оның бөліктері,көздің қоршаған әлемді қабылдау ерекшеліктері мен көру гигиенасы туралы білім беру.

Дамытушылығы: Оқушылардың ерікті түрде тұрақты зейін қоюын дамыту.Салыстыру мен қорыту біліктілігін дамыту.

Тәрбиелілігі:Оқушылардың диалектикалық-материалистік көзқарастарын қалыптастыру.Өз бетінше ойлануға тәрбиелеу.Салауатты өмір сүру әдеттерін тәрбиелеу.

Сабақтың типі: Жаңа сабақ

Сабақтың түрі: Музейге саяхат (Сырттай экскурсия)

Сабақтың көрнекілігі:Интербелсенді тақта,«Көздің құрылысы » суреті,көз макеті, видео көрсетілім

Пәнаралық байланыс: медицина,тарих,қазақ әдебиеті

Сабақтың жүру барысы:

I.Ұйымдастыру.

Оқушылар біз айналаны қандай мүше арқылы көреміз?

Бүгінгі сабағымыз «Көз» жайында болмақ.

«Офтальмология» музейінің бағыт бетшесі.

1.Музейді араламас бұрын мынадай ережелерді есте ұстайық.

- шуламау

- сөйлеуге болмайды

- сұрақ қоюларыңызға болады

-экспонаттарды бүлдірмей қарауларыңыз сұралады

2.Музейде жүрген уақытта міндетті түрде назар аударыңыз:

- құрылысына

- көздің қызметіне

- терминдерге

3.Музейді аралап болғасын:

- шығармашылық жұмыс орындау

Музейді араламас бұрын міндетті түрде ішке кіруге жолдама ұтып алу керек.Ол үшін мынадай кабинеттерден өтіп,берілген тапсырмаларды орындау ұсынылады.

II.Үй тапсырмасын сұрау.

Топпен жұмыс.

Әр топқа тапсырма беріледі. Оқушылар топтық жұмысты постерлерге түсіреді. Постерлер қорғалады.

1 топ: Анализаторлар

2 топ: Сезім мүшелерінің маңызы

3 топ: Рецепторлар

4 топ: Сезім мүшелерінің орталықтары

Әрбір топ мүшелері музейге кіруге жолдама алады да, музейге кіреді.

Музейдің директоры: Қасайынов Расул - анатомия кафедрасының профессоры.

Музейдің директоры: Біздің жаңа ашылған музейдің экспонанттары сіздерді қызықтырғанына қуаныштымын.Біздің музейдің аты«Офтальмология».Офтальмология - медицинаның бір саласы,көздің қызметі және көз ауруларын, аурулардың алдын алу жолдарын +зерттейді.Музейіміз 2013 жылы № 36 орта мектептің 8 а сынып базасында құрылған болатын.Сіздерді музейді таныстыратын қызметкерлермен таныстырайын.

Рахимова Альмира-анатомия кафедрасының доценті.

Тоқтаров Дәурен-аспирант

III.Жаңа сабақты меңгерту.

Экскурсия жетекшісі:

Көздің құрылысы

1.Көз алмасы

2.Көздің қосымша мүшелері

1.Ақ қабық

Қасаң қабық

Қас, қабақ, кірпік, көз жасы бездері,бұлшықеттер

2.Тамырлы қабық

Нұрлы қабық Қарашық Көзбұршақ

3.Торқабық

Құтышалар Таяқшалар

Көз - оптикалық жүйе. Жарық адамдардың айналадағы нәрселерді көруіне мүмкіндік беретін энергияның бір түрі. Алайда көру арқылы ғана біз қоршаған әлемді танимыз. Көру мүшесі – біздің көзіміз.

Көз өзінің құрылысы жағынан оптикалық жүйе ретінде фотоаппаратқа ұқсас, бірақ көздің оптикалық жүйесі әлдеқайда күрделі. Адам көзінің пішіні шар тәрізді, шамалы қысыңқы , диаметрі 23-25 мм. Көз сыртқы жағынан үш қабықтан қапталған . Сыртқы ақ түсті қатты және мықты қабығы склера немесе ақ қабық деп аталады. Ол көздің ішін механикалық зақымданудан сақтайды. Склераның алдыңғы мөлдір бөлігі – қасаң қабықша деп аталады. Көздің қалған бөліктеріндегі склера мөлдір емес , ақ түсті, ол белок деп аталады.

Склераның ішкі жағынан көзді қоректендіретін күрделі өрімделген қан тамырларынан тұратын тамырлы қабық жанасқан. Бұл екінші қабық – көздің алдыңғы бөлігіндегі әр адамда әр түске боялған сұр, қоңыр, көгілдір және т.б. түсті қабыққа өтеді. Көздің сыртқы мөлдір қабығының ортасында қарашық деп аталатын тесік болады. Жарық қарашық арқылы көз алмасының ішіне өтеді. Түсту қабық – күрделі тамырлы бұлшықет тарамдары. Ол деформациялану арқылы қарашықтың диаметрун өзгерте алады. Көздің қарашығы – ерекше келген тірі диофрагмалар.

Тамырлы қабықтың ішкі бетінде торлама немесе торламалы қабық орналасқан. Ол көздің алдыңғы бөлігінен басқа түбін толық жабады. Артқы жағынан қабық арқылы көзді мимен жалғайтын көру жүйкесі кіреді.Торлама негізінен көрі жүйкесі мен олардың ұштарындағы талшықтардың тармақталуынан тұрады және көздің жарық сезгіш бетін құрайды.