Критериалды бағалау арқылы білім сапасын жетілдіру баяндамасы

«Науалы орта мектебі» КММ

Критериалды бағалау арқылы білім сапасын жетілдіру

Бастауыш сынып мұғалімі

Тоқажанова Тоғжан Бауыржанқызы

«Мұғалім ісі сырттай қарапайым болғанмен - тарихтағы ең ұлы істің бірі»

К.Д.Ушинский

Критериалды бағалау арқылы білім сапасын жетілдіру

Білім- мәңгілік ізденіс, өйткені ол ешқашан таусылмайтын бұлақ. Осы жолда жас буынның болашағы жарқын, еліміздің келешегі кемел болатындай заманауи талаптардың бір жүйеге асуы, басым бағыттарының болғаны білім берудің бағдаршамына айналды.

Бүгінде заман өзгерген сайын, қоғамда түрлі өзгерістер мен жаңа бастамалар пайда болып, білім саласындағы жаңа бағыттардың бірі-критериалды бағалау болып отыр. Ол-білімнің мақсаты мен мазмұнына сәйкес келетін, оқушылардың оқу-танымдық біліктілігін қалыптастыруға себепші болатын, айқындалған, ұжыммен шығарылған, білім процесінің барлық қатысушыларына алдын-ала белгілі критерийлермен оқушылардың оқу жетістіктерін салыстыруға негізделген процесс.

Критерилды бағалауды мектептерге енгізудің мақсаты оқыту сапасын жоғарлатудан, мектеп оқушыларының білімін халықаралық стандартқа сәйкестендіруден туындап келді. Өз тәжірибемде жаңа бағдарламаның жаңашылдығын, ерекшелігін және артықшылығын көріп келе жатқаныма биыл үшінші жыл. Әрине бұл жаңа бағдарлама болғандықтан өзіндік қиындықтары кездеседі. Американдық педагог Джером Брунердің пікірінше, ең күрделі материалдың өзі дұрыс құрылымдалып, дұрыс ұсынылатын болса, оны тіпті кішкентай балалар да түсіне алады. Критериалды бағалаудың басты ерекшелігі:

Алдын ала ұсынылған бағалау шкаласы;

Анық, айқындылығы;

Бағаның әділдігі;

Оқушының өзін бағалауына мүмкіндіктің берілуі.

Оқытуды , әдістерді және осы мүмкіндіктерді іске асыру түрлерін жақсарту мүмкіндіктерін анықтауға бағытталған қалыптастырушы бағалауды күнделікті сабақта пайданып келемін. Осы арқылы оқушылармен кері байланыс жүргізіп оқыту үдерісін уақытында түзетіп отыруға мүмкіндік аламын. Жаңа сабақты , тарауды қалай меңгеріп жатқандығын жүйелі түрде бақылап, қадағалап отырамын. Бұл жиынтық бағалау жұмысына дейінгі оқушының білім деңгейін қалыптастырады. Уақыт көлемі тапсыриа деңгейіне сәйкес 5-10 минут болады. Сабақ барысында қалыптастырушы бағалаудың формальді, формальді емес әдістерін қолданамын. Формальді бағалау әдісі нақты оқу мақсатына негізделіп жүргізіледі. Дескрипторлар мен бағалау критерийлері тапсырмаға сай құрылып, оқушы білімінің нәтижесі ауызша және жазбаша түрде бағалау бойынша қорытындыланады.Формальді емес қалыптастырушы бағалауда оқушы білімінің нәтижесі ауызша мадақтау немесе белгілі бір шартты қимыл арқылы қорытындыланады. Осы жаңартылған бағдарламаның мазмұны спиральділік қағидат бойынша құрылған оқу бағдарламасы моделіне негізделген.

Қалыптастырушы бағалау түрлері

Топтық жұмыста оқушының жеке қабілетін бағалау. Бағалайтын – топ лидері (бағалау критерийлері мен бағалау парағы ұсынылады).

Топтық жұмысты бағалау. Бағалайтын – мұғалім (бағалау критерийлері мен бағалау парағы ұсынылады).

Өзіңді-өзің бағала. Магниттік тақтаға бағалау критерийлерімен қоса берілген смайликтер ілінеді. Оқушылардың әрқайсысында өзінің тиісті кодтық номеріне сәйкес магниттері болуы керек. Кері байланыс немесе қалыптастырушы бағалау кезінде әркім өз сандық магнитін өзі байланыс беретін критерийге сәйкес жабыстырады. Нәтижесінде мұғалім өз уақытын және ресурстарын үнемдейді.