Күшті және әлсіз электролиттер, 9 сынып

Тақырыбы: Күшті және әлсіз электролиттер.

Электролиттік диссоциациялану дәрежесі

Күні:

Мұғалім:

Сынып:9

Қатысқан:Қатыспағандар:

Сабақта меңгерілетін оқу мақсаттары

1. Білімділік – Оқушыларға диссоциациялану дәрежесі мен электролитердің соған байланысты бөлінулері туралы білім қалыптастыру;

2. Дамытушылық – Оқушылардың ойлау қабілеттерін, өз ойын еркін жеткізу сенімділіктерін дамыту;

3. Тәрбиелік – Оқушыларды ізгілік қасиеттеріне баулу..

Табыс критерийлері

Барлық оқушылар білуге тиісті: Оқушылар диссоциациялану дәрежесін табуды және күшті, орташа, әлсіз электролиттерді ажырата білу білігін меңгереді.

Оқушылардың көпшілігі: Элементтердің жіктелуіндегі заңдылықтарды тұжырымдайды

Кейбір оқушылар Элементтер жіктелуіндегі заңдылықтарды практика жүзінде іске асырып, болжамдар келтіреді

Тілдік мақсат

Негізгі терминдер мен сөз тіркестері: Элементтерд34 ж3ктелу3

Сабақта диалог/ жазылымға қажетті тіркестер.

Бұрыннан бар білімдері

Оқушылар периодтық кесте туралы біледі.

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Ресурстар

0-5 мин

6-10 мин

Ұйымдастыру

- Сыныптың санитарлық-гигиеналық жағдайын бақылау;

- Оқушылармен амандасу, түгелдеу.

- Топқа бөлу: Оқушыларды геометриялық фигуралар арқылы 4 топқа бөлемін.

-Үй тапсырмасын тексеруде жабық және ашық сұрақтар қойылып, тапсырмалар орындалады:

Тапсырма № 1.

1.Электролиттік диссоциация дегеніміз не?

2. Электролиттерге, бейэлектролиттерге қандай заттар жатады?

3. Натрий хлоридінің судағы ерітіндісі электр тогын өткізетіндігін, ал қант пен глюкозаның судағы ерітінділері неліктен ток өткізбейтіндігін түсіндіріңдер.

4. Мына заттардың электролиттік диссоциациялану теңдеулерін жазыңдар:

а) мыс ІІ сульфаты;

б) кальций хлориді;

в) натрий гидроксиді;

г) алюминий нираты.

Интерактивті тақта

Орта

11-20мин

21-35мин

Диссоциациялану қайтымды процесс екенін білдіңдер. Электролит молекуласындағы атомдар арасындағы байланыстың беріктігіне қарай диссоциацияланған молекулалар саны диссоциацияланбаған молекулалар санынан не көп, не аз болуы мүмкін. Электролит молекуласындағы байланыс әлсіз болса, диссоцоацияланған молекулалар саны көп болады. Керісінше, байланыс берік болғанда, иондарға айналатын молекулалар саны аз болады. Электролиттің қандай мөлшерде диссоциацияланғанын көрсететін шама – диссоциациялану дәрежесі деп аталады, ол α (альфа) әріпімен белгіленеді. Диссоциациялану дәрежесі дегеніміз – диссоциацияланған молекулалар санының ерітіндідегі жалпы молекулалар санына қатынасы. Ол мынадай формуламен өрнектеледі:

α=n/N *100%.

Мұндағы, n – диссоциацияланған молекулалар саны; N – барлық молекулалар саны.

Диссоциациялану дәрежесін процентпен көрсету үшін оның шамасын 100-ге көбейтеді. Мысалы, электролиттің диссоциациялану дәрежесі 60% болса, бұл оның 100 молекуласының 60-ы иондарға ыдырағанын білдіреді. Диссоциациялану дәрежесіне байланысты электролиттер 3 топқа жіктеледі.

Күшті электролиттер, олардың диссоциациялану дәрежелері 30%-тен жоғары болады. Мысалы НNO3-91%, NaCl-84%, НCl-92%, КОН және NaОН-84% болады. Күшті электролиттердің молекулалары сұйылтылған ерітіндіде иондарға толығымен ыдырайды.

Орташа электролиттер. Олардың диссоциациялану дәрежелері 3% пен 30% арлығында болады. Мысалы, Н3РО426%, НNО2 6,5%, т.с.с.

Әлсіз электролиттер. Олардың диссоциациялану дәрежелері 3%-тен төмен болады. Мысалы, СН3СООН (сірке қышқылы) 1,3%, NН4ОН (аммоний гидроксиді) 1,3%, Н2СО3(көмір қышқылы) 0,17%, Н2S (күкіртті сутек қышқылы) 0,07%, т.с.с.

Электролиттердің диссоциациялану дәрежесіндегі айырмашылықты олардың электрөткізгіштігі арқылы анықтауға болады. Ол үшін концентрлі сірке қышқылының ерітіндісіне электрөткізгіштікті тексеретін аспаптың электродтарын батырып, ток көзіне қосамыз. Электр шамы әлсіз жанады. Енді электродтарды дистилденген сумен жуып, концентрациясы сірке қышқылының концентрациясындай тұз қышқылының ерітіндісіне салып ток көзіне қосамыз, аспаптың шамы жарқырап жанады. Сірке қышқылында диссоциацияланған молекулалар саны аз, сондықтан электр шамы әлсіз жанады, яғни электрөткізгіштік ерітіндідегі иондар санына байланыты болады. Ал тұз қышқылының ерітіндісінде диссоциацияланған молекулалар саны өте көп болғандықтан электр шамы жарық жанады.

Видеоролик

Слайдпен жұмыс

Соңы

Жаңа сабақты бекіту кезеңі: Жаңа сабақты бекіту үшін оқушыларға төмендегідей сұрақтар қойылады:

1. Диссоциациялану дәрежесі дегеніміз не?

2. Диссоциациялану дәрежесіне байланысты электролиттер неше топқа жіктеледі және оларды атаңдар.

3. Күшті электролиттер дегеніміз не? Мысалдар келтіріңдер.

4. Орташа электролиттер дегеніміз не? Мысалдар келтіріңдер.

5. Әлсіз электролиттер дегеніміз не? Мысалдар келтіріңдер.

6. Диссоциациялану дәрежесі қандай формуламен өрнектеледі?

7) Формуланы пайдаланып, бір мысалды өрнектеңіз.

Қосымша мәліметтер

Саралау

(Дифференциация) –оқушыларға мейлінше қолдау көрсетуді қалай жоспарлайсыз?

Бағалау-оқушы білімін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

Пән-аралық байланыс

-Сөзді іздеуге тапсырма қабілеті төмен оқушылар үшін мына есеппен жұмыс жасау.

Рефлексия

Сабақтың мақсаты мен табыс критерийлері орындалды ма?

Бүгін оқушылар не үйренді?

Жеке және жұптық жұмыстар орындай отырып қорытынды жасайды.

Формативті деңгейлік жаттығулар орындау

Жоспарыма қандай өзгерістер енгізді және неге?

Қорытынды бағалау:

Ең жақсы өткен екі нәрсені көрсетіңіз (оқыту мен оқуға қатысты)

Қандай екі нәрсе немесе тапсырма сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді?

Тақырыбы: Күшті және әлсіз электролиттер.

Электролиттік диссоциациялану дәрежесі

Күні:

Мұғалім:

Сынып: 9

Қатысқан:Қатыспағандар:

Сабақта меңгерілетін оқу мақсаттары