Латын әліпбиі қазақ тілінің жаңа көкжиегі баяндамасы

Қатысушы : Көшекпаева Жадыра Келінбайқызы

Мектебі: №170 орта мектеп

Лауазымы: қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі

Тақырыбы: Латын әліпбиі- қазақ тілінің жаңа көкжиегі

Латын әліпбиі- қазақ тілінің жаңа көкжиегі

Латын жазуы қазақ халқы үшін ойда жоқта ашылған жаңалық емес. «Білім беру саласында 1929 жылы қазақ жазуы ресми түрде латын әліпбиіне көшкен. Сонымен қатар, 1929- 1940 жылдар аралығында латын әліпбиі қолданыста болған. Ұлтымыздың басынан үш алфавит жүйесін өткергендігін білеміз. Олар: бірінші араб, екінші латын, үшіншісі кириллицаға негізделген қазақ әліпбиі.

Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақаласында айқындалған ел жаңғыруының басты бағыттарының бірі қазақ әліпбиін латын әріпіне көшіру мәселесі болатын. Осыған орай түрлі іс- шаралар өткізіліп, халыққа кеңінен түсіндірілуде.

Қазіргі таңда Елбасы Н. Назарбаевтың латын әліпбиіне көшу саясатын қолдаймын. Себебі, біріншіден, латын әліпбиіне көшудегі негізгі ұтымдылық – тіл ауыспай, таңбаның ауысуы.

Екіншіден, қарапайым тілмен жеткізсем, сөзді немесе дыбысты қалай естісек, жазылуын да солай жазамыз.

Жазу таңбамыз Латын әрпіне өзгереді дегеніне біраз жылдың жүзі болса да кейбіреулер әлі де «Орыс, Ағылшын тілімен қоса Латын тілін үйрену балаларға қиын болады» деп қобалжып жүр. Алайда, бұл сөз де, үн де ауысып жатқан жоқ, тек таңбалауымыз ғана.

Бүгінде латын әліпбиін дүниежүзі халқының 80пайызы қолданады. Сондықтан латын әріпін білген отандастарымыз жер шарының қай түкпірінде жүрсе де ақпар алып, хабар алмаса алады.

Осы мақсатта мен өзімнің сабақ беретін сыныптарымда қазақ тілі пәнінен латын әріпін тез жазуды меңгерту үшін түрлі әдістерді қолданамын. Мақсатқа жету- тынымсыз жасалған еңбектің нәтижесі болмақ. Міне, мен осы орайда латын әріпінде жазуды тез меңгерту үшін оқушыларыма қызықты ойын түрінде сыныптас тыс жұмыстар жүргіздім.

5 А сыныбына «Жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар» сайысында оқушыларым әр кезең бойынша сынға түсті. І кезең: Таныстыру бөлімінде сайыскерлер латын әріпінде толық аты- жөнін тақтаға жазып шықты. Kaden Janbolat . Латын әріпінде қате жазылған оқушының ұпайы кеміді. ІІ кезең: «Жалғасын тап» бөлімі латынша жазылған мақал- мәтелдерді тез оқып,…