Латын әліпбиі туралы ғылыми жоба 5 сыныпқа

Матжан Шаттық

Тақырыбы: “Латын әліпбиі ”

5 “а” сынып оқушысы

Информатика пәні

№ 42 Қ.Баймағанбетов атындағы мектеп - лицей

1.1 . Латын әліпбиіне көшу мәселесі .

КІРІСПЕ

НЕГІЗГІ БӨЛІМ

2.1. Латын әліпбиінің тарихы

2.2. Кодекс Куманикус кітабы .

ҚОРЫТЫНДЫ

3.1 . Сауалнама және оның қорытындысы.

3.2. Мәтінді латын әліпбиінің әріптері арқылы жазу .

3.3. « Латын әріптерімен жазып көр!» байқауының қорытындысы.

ТӘЖІРИБЕ БӨЛІМ

КІРІСПЕ.

Менің ғылыми ізденушілік тақырыбым

« Латын әліпбиін». Менің бұл тақырыпты

таңдаған себебім дәл қазіргі уақытта осы

тақырып ересектер мен оқушылар арасында

көп айтылуда . Мені де осы сұрақ ойландырды .

Яғни « Латын әліпбиіне көшу қажет пе ?»

деген бүгінгі күннің сауалы – ел келешегін

ойлаған әрбір азаматтың көкейкесті

мәселесі болып отыр .

Қолданылып келе жатқан әліпбиімізді латын

жазуына ауыстыру бізге не

береді , неден ұтамыз, неден ұтыламыз деген

секілді сұрақтарға жауап іздеп өз

жұмысымды бастап кеттім .

Енді сол зерттеулеріме тоқталайын.

2.1. Латын әліпбиінің тарихы.

Кодекс Куманикус кітабы.

XIII ғасырда жазылған « Кодекс куманикус» шығармалары латын әліпбиінде жазылған болатын:

1) kkce ulaxim kgnde semirir. Ol xowun (көкше ұлағым көгенде семірір. Ол ғоуұн. p.73)

2) Olturganim oba yer basqanim baqir canaq (Олтұрғаным оба йер басқаным иақыр шанақ. Ол үзеңгі.)

3) (CC, 120/145) Yazda yavli/yawli toqmaq yatir. Ol kirpi-dir. (Йазда йаулы тоқмақ йатыр. Ол кірпідір)

4) (CC, 119/143) aq kmening avzu yoq. Ol yumurtqa (Ақ кеменің аузы йоқ. Ол йұмұртқа)

5) (CC,120/145) burunsiz buz teser. Ol qoy bogu. (Бұрұнсыз бұз тесер. Ол қой богұ)

Қазақтың өлшемді латын әліпбиін жасауда ең алдымен осы « Кодекс куманикус» -қа көбірек мән берілді.

Тәжірибе бөлім

3.1. Сауалнама және оның қорытындысы

Мен осы жобамды жүргізу барысында өзімнің мектеп - лицейдің ұстаздары мен

жоғарғы сынып оқушылары арасында « Латын әліпбиіне көшу» туралы ойларын

білу мақсатында сауалнама жүргіздім. Сауалнама қорытындысы төмендегідей

болды . Тұжырым: Осы сауалнама қорытындысына қарап мен адамдар бірте-бірте