М. Мақатаев кешіне арналған әдеби кеш сценарийі

Аққулар ұйықтағанда М. Мақатаев

1 - жүргізуші:

Өзен де жоқ сымаған арнасына,

Жылға да жоқ даламен жалғасуға.

Таста тұнған жаңбырдың тамшысындай,

Қалай біткен мына көл тау басына?!

Мөлдірейді, қарайды қарға, шыңға,

Жалғыздықтан жамандық бар ма, сірә.

Қанша ғасыр өтті екен, қанша заман?

Қанша ұрпақ кетті екен, қаншама адам?

Қанша шырша өсті екен, құлады екен;

"Жетім көлге" қараудан шаршамаған?

"Жетім көлден" су ішкен қанша марал,

Қанша киік қалды екен сай-салада?

Қанатынан үзіліп ән-самала,

Қаншама аққу кетті екен -аңсаған ән?

2- жүргізуші:

... Оралмады аққулар осы маңға,

Жылдар өтті байғұстар шошынған ба?

"Жетім көл" жетімсіреп қала берді.

Арман-ай, аққуымен қосылар ма?!

(шымылдық ашылады, тыныштық, музыка, төсекте жатқан бала, еденде жатқан әке, екі тізесін құшақтап түн күзеткен ана)

1-жүргізуші:

Бала жатыр төсекте албыраған,

Әке жатыр еденде қалжыраған.

Түн күзетіп ана отыр, қос жанары.

Ана: (әкеге қарап)

"Мана күндіз тәуіп шал не деп кетті?!

Әлде өтірік, әлде шын демеп кетті...

Тәуіп: (сахна сыртынан, ананың көзіне елестеп)

Аққумен баланы аластаңдар.

(саусағымен баланы көрсетіп).

2-жүргізуші: Деді дағы жәйімен жөнеп кетті..

Ана: (әкеге) Б аяу.

Тұрсаңшы, таяу қалды таң атуға,

Неткен жансың санасыз жаратылған?!

Манағы тәуіп шалдың айтқан сөзі,

Ұмытылып кеті ме санатыңнан? (үзіліс)

"Жетім көлге" барып қайт тау жамылып,

Таң атқанша қалайда таңға ілік.

Біреулердің көзіне түсіп қалып,

Дүрліктерме жұртыңды салма бүлік!

Әке:

Апыр-ай, қалай барам, қалай барам?!

Атармын аққу құсты қалай ғана?!

Бармаймын, бара алмаймын, қалай барам?!

Ана:(орнын ан атып тұрып, ашуланып, айқайлап, әкені жұлқып)

Жалғыз ұлдан артық па жалған бәрі!

Балам өлсе, бақыттың керегі не?!

Перзент сұрап несіне армандадың?!

Мылтықты әкел!

Атты ертте!

Жалған бәрі! (шымылдық жабылады.)

1-жүргізуші: (Жәй, баяу) сахна сыртынан күн көтеріледі.

... Оятып дүниені дел-сал қылып,

Тамыздың таңы да атты тамсандырып.

Сай-саладан бошалаған бозала таң,

Таудағы тіршілікке ән салдырып,

Еміндіріп, еріксіз қарсы алдырып,

Бұлбұлға дүниеге жар салдырып,

Тамыздың таңы да атты тамсандырып.

2-жүргізуші:

Аққулар ұйықтап жатыр тербетіле.

бас бағып жағада отыр жалғыз ана,

Таңданып тәккапар құс келбетіне.

Шымылдық ашылады, аққулар тұмсығын мамығына тығып отырады, шыршаның түбінде мылтық таянған ана.

1-жүргізуші: (Жәй, баяу, үзік-үзік)

Тығып ап тұмсықтарын мамығына,

Айдын-төсек, аспанды жамылуда.

Арша, шырша, жартастар жағадағы,

Сұғынып, бәрі көлге табынуда

Аласұрып, қан ойнап тамырында,

Ана жүрек тыпыршып, қабынуда,

Не қыларын біле алмай, жабығуда.

2-жүргізуші:(ызғарлы дауыспен)

Мерген отыр жағада,

Ей, ақша бұлт,

Жаулығыңмен оларды жасыр барып.

бас бағады шыршаның қалқасынан,

Қаруынан қолында қан сасыған.

(Аққулар қанаттарын қағып орындарынан қозғалып, би билейді).

1-жүргізуші:

... Ай, аққулар,

Аққулар тарануда,

Сусып түсіп, су моншақ арқасынан.

Қарайды ана шыршаның қалқасынан.

Ана: (Зарлап, айналаға таңдана қарап)

Сірә, сорлы жоқ шығар менен өткен,

Құлынымның қасынан неге кеткем?!

Ошақ қасы, от басы, көмеппін ғой.

Дүние-ау, сен осындай керемет пе ең?!

2-жүргізуші:

Ана отыр,

Озбыр ойлар қамалауда,

Қамалауда, әлдекім табалауда.

... Аққулар ақ айдынды қалдырды да,

Тартты кеп, ана отырған жағалауға.

Аққулар ақырын жылжып ана отырған жағалауға жылжиды.

1-жүргізуші:

Көзі тұнған бейбағың, топ аққуға,

Білмей қалды мылтықтың атылғанын.

Мылтық атылады. Құстардың шуы. Бір аққу құлайды.

2-жүргізуші:

Мөлдіреген "Жетім көл" көкке қарап,