Мағжан Жұмабаев туралы мақала 7 сыныпқа арналған

« Қазақтың Пушкині атанған» Мағжан Жұмабаевқа 130 жыл!

Ақында адамзаттан дос болмайды,

Жалғыз- ақ сырын сөйлер қаламына.

М. Жұмабаев

Лирика- қазақ әдебиетінің ажырамас бөлігі. Онда автордың немесе кейіпкердің дүниеге көзқарасы, оның сезімін, нақты ойі көңіл-күйін суреттеу, әсерлеп бейнелеу арқылы көрсетіледі. Әлеуметтік толғаныстар ақынға лирикалық шығармаларды тудыруға итермелейді. Қазақ әдебиетінде де, лирика жанрында қалам тартқан ақындар көп. Солардың бірі әрі бірегейі, жаңа қазақ әдебиетінің негізін салушы – Мағжан Жұмабаев. Қазақтың бетке ұстар ақыны Мағжан Жұмабаев өзіндік орны бар ақын, аудармашы, ұстаз ретінде белгілі. Ақын тұңғыш өлеңінен бастап әлеуметтік тақырыпқа ден қойып, ағартушылық, ұлт-азаттық, демократияшыл бағытты ұстанды. Абай поэзиясының өшпес маңызын бірден танып, оны “хакім” деп атап, ұлы ақынның “мың жыл жұтса дәмі кетпес” сөзін жаңа жағдайда ілгері дамытты, Батыс пен Шығыстың рухани қазынасын сабақтастыру негізінде қазақ поэзиясын тақырып, түр мен мазмұн жағынан байытты. Бүгінде Мағжан Жұмабаевқа 130 жыл толып отыр. Бұл иісі қазақ алты алашқа үлкен мереке. Жұмабайұлы ел ішіндегі әлеуметтік мәселелерді көтеріп, халқын өнер-білімге шақырды. Оған “Ләззат қайда?”, “Жазғы таң”, “Өнер-білім қайтсе табылар”, “Балалық шақ”, “Қазағым”, “Қарағым”, “Осы күнгі күй”, “Мен сорлы” сынды өлеңдері дәлел

Бірқатар өлеңдерін махаббат тақырыбына арнады (“Жас келін, “Зарлы сұлу”, “Сүйгеніме”, “Алданған сұлу”). Өз поэзиясының алғашқы қадамдарынан бастап ақтық демі біткенге дейін М.Жұмабаев ұлт-азаттық тақырыбын үзбей толғанды, оны өз поэзиясының өзегі етті. Бүкіл халықты тап, топқа жіктемей, Қазақ елін әлемдік мәдени жетістіктерге қол жеткізуге қандай күш кедергі деген сауал қойып, оған басты кедергі – отаршылдық деген шешімге келді.

Бастапқы кезде бұл тақырып туған жердің табиғатын тамашалаудан барып қайран жердің ендігі күні не болады деген уайым-қайғыға ұласады, ақыры келіп кіндік қаны тамған нулы, сулы өлкені жаулап жатқан қара шекпенді отаршылдыққа қарсы наразылық оты болып тұтанды. Мағжан шығармаларындағы романтикалық сарын, әсіресе, оның символистік арнада жазған өлеңдерінен айқын көрінеді. Ақын символизмі болашақ пердесін ашатын жаңа мифология туғызды, келешек суретін салу саясатшылардың емес, ақындардың қолында деген сенімге айналды (“От”, “Пайғамбар”,…