Махамбет поэзиясы туралы оқу материалы

«… Махамбет бұрынғы, соңғы қазақ ақындарының ішіндегі ең бір күштісі деп саналуға тиіс. Махамбет жырлары өз заманындағы ең қанды, ең әсерлі сөз, көпшіліктің өз үні, өз тілі, өз арман талабы».

Махамбет Өтемісұлының туғанына 220 жыл

«Махамбет поэзиясы-ұлтына ұран болған рухы биік поэзия» атты қалалық колледж студенттері арасындағы тарихи- әдеби кештің

сценарийі

Шымкент қаласы.

Манап Өтебаев атындағы жоғары жаңа технологиялар колледжі

Оқытушы: Тулешова Сауле Жанабаевна

Тақырыбы: «Махамбет поэзиясы-ұлтына ұран болған рухы биік поэзия» Өтілу барысы: тарихи- әдеби кеш

Мақсаты: ХІХ ғасырдың бірінші жартысында сұрапыл жырлармен халықты күреске шақырып үндеген Махамбеттің ақындық дарынын өлеңдері арқылы жастарға түсіндіре отырып, өлеңмен ой салып, халық санасын оятуға күш салған ерекше қасиетін студенттер бойына дарыту. Өршіл жырлары арқылы ерлікті ту еткен Махамбеттің ерлігін қастерлеуге баулу, елінің адал азаматы болуға тәрбиелеу.

Көрнекіліктер: Махамбет Өтемісұлының өмірбаяны, көрме, бейнеролик, домбыра, ақынның суреттері, естеліктері бейнеленген слайдтар.

Жоспары

1. «Өнерпаз болсаң, өрлі бол» ұлттық мұраны насихаттау мақсатында колледж студенттерінен құралған домбыра оркестрі.

2. Ашылуы. Жүргізушінің сөзі.

3. «Махамбет – даланың дауылпаз жыршысы» ақын өмірі мен өлеңдері туралы бейнеролик.

4. «Махамбет поэзиясындағы өршіл рух» Махамбет өлеңдерін жатқа оқу.

5. Терме: «Қапездің қоштасуы»

6. «Махамбет Өтемісұлы туралы қазіргі жастар не біледі?» елінің азаттығы жолында асау жырымен де, ержүрек ерлігімен де күреске түскен ақын туралы сұхбат.

7. Көрініс. «Исатай мен Махамбеттің достығы»

8. Ән. «Махамбеттің жыры»

1. «Өнерпаз болсаң, өрлі бол» ұлттық мұраны насихаттау мақсатында колледж студенттерінен құралған домбыра оркестрі.

2. Ашылуы. Жүргізушінің сөзі.

-Қайырлы күн! Қадірменді «Көкірегі, көзі ашық, көңілі ояу» жыр сүйер қауым.

-Биыл Махамбет Өтемісұлының туғанына 220 жыл толып отыр. Бүгінгі «Махамбет поэзиясы-ұлтына ұран болған рухы биік поэзия» тақырыбында колледж студенттері арасында өтетін тарихи-әдеби кешке қош келдіңіздер!

Қазақ халқы талай қиын кезеңді басынан кешірді. Елін, жерін көзінің қарашығындай қорғаған, оның мүддесі үшін қабырғасы қайысып, қасық қаны қалғанша қорғауды мақсат еткен дара – тұлға батырлары болған. Олар сабырдың тәуекел мен арманның түлегі. Міне осындай көрнекі өкілдердің бірі - Махамбет Өтемісұлы. Махамбет Нарын өлкесінде өмір сүріп, «қара қаза, сары бала қамы үшін» ашық қимылға шыққан, халықты соңына ерте білген. Ол ерлікті, өрлікті өзі ғана жасамай, бүкіл поэзиясына ерлікті ту етті, оны кейінгі ұрпаққа өлмес мұра етіп қалдырды.

3. «Махамбет – даланың дауылпаз жыршысы» ақын өмірі мен батырлығы туралы бейнеролик.

(Экраннан бейнеролик көрсетіледі)

4. Махамбет! Бұл есім өмірдегі қасиеттің синониміне, өнердегі қасиеттің символына айналған аса аяулы ардақты ат.Махамбет өлеңі – қазақ сөзінің қайталанбас құдіреті. Әрбір буыны мен бунағы, тармағы мен шумағы мұншалық тап-таза қорғасын құйылған ап-ауыр асыл сөз қазақтан басқа жер бетіндегі ешбір елдің өлең- жырында жоқ. Оның өзге тілде оңай аударылмайтыны да сондықтан.

5. Туғанына 220 жыл толып отырған дауылпаз ақын, қазақ халқы үшін отқа да, суға да түскен есіл ер, даңқты батыр, көтеріліс сардары Махамбет сияқты ғажайып тұлғалар – біздің қалғып кеткен санамызда селт ететін, таптала бастаған рухымызды аспанға қылыштай қылпылдатып қоятын қасиетті бойтұмар сияқты екен-ау! Келесі «Махамбет поэзиясындағы өршіл рух» айдарындағы Махамбет өлеңдеріне…