Мәнге толы өмір тақырыбындағы сабақ жоспары, 9 сынып

Сұптай орта мектебі қысқа мерзімді жоспар

Бөлім:

10.2 Заттардың тасымалдануы

Педагогтің аты-жөні

Абишова А.Т

Күні:

Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Адам гемоглобині мен миоглобинінің құрылысы мен қыз-меті.

Оқыту мақсаттары

10.1.3.1 - эмбрион мен ересек ағзаның гемоглобині мен миоглобині үшін оттектің диссоциациялануының қисық сызығын түсіндіру

Сабақтың мақсаты

Миоглобин мен гемоглобиннің құрылысы мен қызметін салыстыра алады

Адамның ересек және ұрық гемоглобині үшін оттегінің диссоциациялау қисықтарын анықтай алады

Адамның ересек және ұрық гемоглобині үшін оттегіге қатысты диссоциациялау қисықтарын ажырата алады

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

1Ұймдастыру кезеңі(3-минут

Оқушылармен амандасу, оларды сабаққа бейімдеу

(W) Миға шабуыл

Біз қалай тыныс аламыз?

Оттегі ағзамызда қалай тасымалданады?

Қызыл қан жасушаларында қандай ақуыз болады?

Бұлшықет ұлпалары қандай ақуыздан тұрады?

(W) Гемоглобин мен миоглобиннің құрылысын еске түсіру.

Миоглобин мен гемоглобиннің құрылысы туралы не білесіздер?

Миоглобин мен гемоглобиннің қызметі туралы не білесіздер

Миоглобин мен гемоглобиннің құрылысы мен қызметі туралы (00:00 – 2мин 36 сек) бейнебаян көрсету.

Гемоглобин

Миоглобин

Оттегімен байланысып, оны тасымалдайтын ақуыз

Оттегімен байланысады

Ұлпаларды оттегімен қамтамасыз етеді

Ұлпаларда оттегіні сақтайды, қажет кезінде ағза осы оттегіні қолданады

Эукариоттарда кездеседі

Қаңқа және жүрек бұлшықеттерінде кездеседі

4 гем тобы бар

1 гем тобы бар

4 оттегі молекуласы гемоглобинмен байланысады

1 оттегі молекуласы миоглобинмен байланысады

Оттегі ағзаға қызыл қан жасушалары арқылы тасымалданады, оның құрамында оттегімен байланысқан ақуыз гемоглобин бар.

Гемоглобиннің әрбір молекуласы 4 полипептидтік тізбектен құралады (глобиндер), басқаша айтқанда төрттік құрылымды тетрамера болып келеді. Әрбір глобин тізбегі (мономер) өзінің пигментті гем тобымен байланысады, қанға қызыл түс береді. Әрбір гемтобының құрамында бір валентті Fe (II) бар және оттегінің бір молекуласын өзімен тұрақсыз байланыстырады

Оксигемоглобиннің түзілуі - оттегінің гемоглобинге қосылуы, байланысуы оттегінің концентрациясы жоғары болғанда жүреді. мысалы: өкпенің альвиолаларлы капилярларда. Бұл концентрация түскен уақытында, дененің ұлпаларындағы капиллярлардың метаболизмі кезінде байқалады, оттегінің гемоглобинмен байланысы тұрақсыз болады, оттегі гемоглобиннен ажырайды және қоршаған жасушаларға еріген түрде диффузияланады. Оттегнің гемоглобиннен…