Мәңгілік Ел идеясын жүзеге асыру туралы материал

Білім алушыларға тəрбие беруде Елбасының

"Мəңгілік Ел" идеясын жүзеге асыру

Баймағамбетов Ерлан Русланұлы

Адамды тəрбиелеу - демек оның ертеңгі қуанышқа ие болатын келешек жолын тəрбиелеу. А.С. Макаренко

Адамзат тіршілігінің қалыптасуына жəне дамуына барлық ғасырлар бойы

жəрдемдескен білім беру ортасы. Жас ұрпақты оқытатын үнемі ізденістегі, шығармашыл

мұғалім адами қоғамның бөлшегі болып табылады. Əр шəкірт дамуға лайықталған тұлға

жəне ол барлық жаңашылдықты қызығушылықпен қамтиды.

Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы Н.Ə. Назарбаев «Нұрлы

жол – болашаққа бастар жол» Қазақстан халқына Жолдауында: «Məңгілік Ел – елдің

біріктіруші күші, ешқашан таусылмас қуат көзі. Ол «Қазақстан-2050» Стратегиясының

ғана емес, XXI ғасырдағы Қазақстан мемлекетінің мызғымас идеялық тұғыры! Жаңа

Қазақстандық патриотизм дегеніміздің өзі – Мəңгілік Ел! Ол – барша Қазақстан

қоғамының осындай ұлы құндылығы», − деп атап көрсеткен болатын. «Məңгілік Ел»

жалпыұлттық идеясын жүзеге асырудың іргетасы білім беру ұйымдарында қалануы тиіс.

Бүкіл қазақстандық бірегейлік пен азаматтық принципті одан əрі нығайтуға,

«Мəңгілік

Ел»

идеясы

базасына

біріктірілген

құндылықтарды,

тілдердің

үштұғырлылығын, қазақ ұлтының негізі ретінде орта тапты дамытуға негізделген болашақ

біртұтас ұлт қана азаматтық орнықты жəне табысты мемлекеттің ең сенімді іргетасы

болады.

«Мəңгілік Ел» – бұл біздің бірлігіміздің қуатының қайнар көзі.

«Мəңгілік Ел» – барша қазақстандықтарды біріктіретін біздің Тəуелсіздігіміздің

сенімді рухани тірегі.

«Мəңгілік Ел» – бұл қазақстандық мемлекеттіліктің терең тарихын айшықтайтын

жалпыхалықтық идея!

«Мəңгілік Ел» – бұл өз атамекеніне деген сүйіспеншіліктің белгісі, қазақстандық

патриотизмнің жоғары деңгейі, рух күші, Отанға адалдық, еліне шынайы берілгендік,

азаматтық борыш!

Жалпы, біз ұлттың бірлігі, толеранттылық жəне еркіндік пен теңдік туралы

халқымыздың сан ғасыр бойғы армандарының орындалуына бағытталған Қазақстан

Республикасының Тұңғыш Президенті Н.Ə. Назарбаевтың саяси бағытын қолдауымыз

керек. Себебі, Қазақстан атты туған еліміз күннен-күнге көркейіп, гүлденіп келеді. Егер

биік белестерді бағындырамыз десек, алдымызға ұлы мұраттар мен асыл мақсаттар қоя

білгеніміз жөн. Сонда ғана Қазақстан дүниежүзінде беделді, белгілі, айшықты орынға ие

болары сөзсіз. Əрине, дамыған алпауыт елдердің қатарына қосылу үшін əлі де қажырлы

еңбек ету қажет. Алайда осы жолда бізге ешқандай кедергі келтірілмегенін ескерген жөн.

Бүгінде Қазақстан жастары əлемнің қай елінен білім аламын десе де өз еркі. Тек жиған

білімі мен талабы болса болғаны. Сол үшін ел болашағы жалынды жастардың қолында

екенін естен шығармаған жөн. Ал жас ұрпақ өз кезегінде сапалы білімнен нəр алып, алға

қойған мақсатына жету жолында аянбай тер төгуі қажет.

«Мəңгілік Ел» жалпыхалықтық идеясын жүзеге асыру жағдайында өскелең ұрпақтың

патриотизмін жəне тағаттылығын тəрбиелеу, рухани-адамгершілігін қалыптастыру

мақсатында қол жеткізуге белсенді қатысатын тұлға қалыптастыруға бағытталуы тиіс.

Елдегі орын алған оң өзгерістер білім беру ұйымдары қызметінің тəрбие жүйесінде

өз көрінісін тауып отыр. Тəрбие ісінде жалпы қазақстандық менталитетті, мəдени, ұлттық-

тарихи дəстүрлерді ескере отырып, ұлттың зияткерлік, рухани жəне шығармашылық

əлеуетін жаңғырту үшін жағдайлар жасалуда.

Сонымен қатар, балалар мен жастардың азаматтық позициясы, патриоттық сезімі мен

адамгершілік қасиеттерінің қалыптасу деңгейі жеткіліксіз болып отыр. Балалар мен

жасөспірімдер арасындағы қылмыс жоғары, нашақорлық, суицид, жастар ортасына

экстремистік жəне радикалдық идеялар мен көзқарастардың енуі жəне тағы басқа келеңсіз

құбылыстар байқалады.

Мектебімізді таза, сау, берік Һəм өз жанымызға қабысатын, үйлесетін негізге құра

білсек, келешегіміз үшін тайынбай-ақ серттесуге болады. Сондай негізге құра алмасақ,

келешегіміз күңгірт», - деп келешек ұрпақты ұлттық құндылықтар жүйесінде тəрбиелеуге

ой салады жəне де бұл педагогикалық аса маңызды мəселе екенін меңзейді. Бүгінгі

жаһандану үрдісінде əр ұлт, əр мемлекет өзіндік менталитетін, өзіндік бет-бейнесін сақтап

қалуға тырысуда.

Бізді де осы үрдістен алып шығар-ежелден қалыптасқан ұлттық құндылықтарымыз

жəне білімді ұрпақ. Сол себептен жас ұрпақты тəрбиелеуде басты ұстанар бағытымыз -

ұлттық құндылықтар болуы қажет.

Жалпы адамзаттық жəне ұлттық құндылықтар негізінде жан-жақты жəне үйлесімді

дамыған тұлға, Қазақстанның патриоты-азаматын тəрбиелеуде ата-аналармен қатар

мектептің, оның ішінде класс жетекшілерінің ықпалы зор.

Баланың бойына ұлттық құндылықтың нəрін сеуіп, азамат қылып өсіру ұстазға да

байланысты. Тəрбиенің түп қазығы мұғалімнен бастау алады. Сондықтан да ұстаздың

білімді де білікті болуы керек. «Білім туралы» заңда «Педагогикалық қызметкер

мəртебесі» бөлімінің енгізілуі бізді қуантады əрі үлкен жауапкершілік жүктейді.

Бүгінгі таңда жас ұрпақты өз халқының тарихын, тегін, салт дəстүрін, тілін білімін,

адамзаттық мəдениетті, адами қасиетті мол терең түсінетін шығармашыл тұлға етіп

тəрбиелеу өмір талабы, қоғам қажеттілігі. Қазақстан Республикасы Білім туралы заңында

жас ұрпаққа жан-жақты білім мен тəрбие берудің мемлекеттік саясатының негізі

ұстанымдарын айқындап берді. Олар: Қазақстан Республикасының барлық адамзатының

білім алуға тең құқылығы, əрбір адамзаттың интелектуалдық дамуы, халық үшін білімнің

барлық деңгейіне кең жол ашылуы. Яғни, білім заңында əрбір азаматтың білім алуға

құқықтығын негізге ала отырып, оқушы бойына ұлттық құндылық қасиеттерін

қалыптастырып, құрметтеуге тəрбиелеуде дидактикалық шарттар яғни оқыту, тəрбиелеу,

дамыту, қалыптастыру үрдісін жан-жақты қамту қажеттілігі туындайды.

Оқушы бойына ұлттық тəрбиенің құндылықтары жəне жалпы адамзаттық құндылық

қасиеттерді қалыптастыру үшін ұлттық мəдениет, салт - дəстүр, халық тағылымдары жəне

т.б. мəселелеріне тоқталып өткеніміз жөн. Қазақ мəдениеті - ғасырлар бойы қалыптасқан

ұлттық мəдениет. Ол ұлттық тəлім-тəрбиенің негізінде дамып, қалыптасты. Жалпы

адамзаттық құндылық қасиеттер ұлттық тəрбиемен ұлттық мəдениеттің дамуындағы

қозғауышы күші болып табылады. Əрбір халықтың тарихы тіршілігі мен рухани

тəжірибесі бар. Халықтың тұрмыс – тіршілігіндегі рухани тəжірибелері арқылы

қалыптасқан тəрбиелік жəне дүниетанымдық көзқарастарын біз халық педагогикасы

дейміз. Халық педагогикасы – халық мəдени мұрасы. Халық педагогикасы сол халықтың

(ұлттың) этностық ерекшеліктеріне байланысты дамып, қалыптасқан.

Ал, қазіргі тəрбие беруде жалпы адамзаттық құндылық қасиеттерінің мəселесі –

адамзат тарихынан өн - бойына ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқан ұлы мақсат. Бұл

адамзаттың өркениеттің өзгеше биігіне көтерілген, үшінші мыңжылдыққа қадам басқан

кезеңінде де жас мемлекетіміз үшін рухани асыл мұрат болып Қазақсатандық патриотизм,

азаматтық парыз, тұлға бойындағы ұлттық құндылықтар мен ар тазалығы жəне жалпы

адамзаттық қасиеттерді жатқызамыз.

Жас ұрпаққа ұлттық тəрбие берудің бағдарлы идеялары Елбасы Н.Ə.Назарбаевтың

«Қалың елім, Қазағым» атты жинағында мемлекеттік идеология мəселесін ұдайы есте