Мақал-мәтелдер бастауыш сыныпқа арналған сабақ жоспары

Білім беру саласы: таным

Бөлімі: этнопедагогика

Тақырыбы: «Мақал - мәтелдер»

Мақсаты: 1. Мақал-мәтелдер туралы түсіндіру, мағыналарын ашу, ұғындыру. 2. Ана тілін сүюге, құрметтеуге, сөз арасында мақалдарды орынды қолдана білуге үйрету. 3. Ана тіліне қызығушылығын арттыру.Ұжымдық жұмыс жасауда белсенділіктерін арттыру.

Әдіс – тәсіл: Мақал- мәтелдер, жеке карточкалар

Қос тілділік: Мақал – мәтелдер – пословицы

Отан – Родина

Өнер – искусство

Денсаулық – здоровье

Ас – пище

Қызметтің кезеңдері

Тәрбиеші әрекеті

Балалардың әрекеті

Ұйымдастырушы қозғаушы қызмет

Ұйымдастыру кезеңі.

Сәлемдесу.

Шаттық шеңберіне тұрғызу

Мынау -менің жүрегім,

Бәрі осыдан басталған.

Мынау – менің басым,

Бәрін осы басқарған.

Мынау – менің оң қолым,

Мынау – менің сол қолым,

Жақсы іске басталған.

Сәлеметсіңдер ме балалар? Біз өткен сабақта не істеп едік қане есімізге түсірейікші?

Иә, дұрыс айтасыңдар өткен сабақта біз өткен сабақта жаңылтпаштар өткен болатынбыз.

Бүгінгі сабақта біз сендермен мақал- мәтелдермен танысамыз.

Қане балалар, кім қандай мақал –мәтелдер біледі?

Өте жақсы балалар, енді осы мақалдар туралы толық мағлұмат айтып өтейін.

Мақал — нақыл сөз. Ол өмірдегі түрлі құбылысты жинақтап, түйіп, ықшамдап беріп, бір не екі тармақтан тұратын, алдыңғы жолдарында пайымдап, соңғы жолдарында қорытылған ой айтатын халықтық бейнелі поэтикикалық жанрдың бір түрі, ғасырлардан екшеліп жеткен терең мазмұнды, тақырып аясы кең сөз мәйегі. Мақалдар көбіне өлең үлгісінде кейде қара сөзбен де айтылады. Мысалы: (“Бір жеңнен қол шығар, бір жағадан бас шығар”), (“Ырысқа қарай ұл өсер, Қонысқа қарай мал өсер”), (“Ел — ырыстың орманы, ер — ырыстың қорғаны”), (“Ер жігіт үш ақ үй тігеді, үш қара үй тігеді”).

Мәтел — өзінің негізгі түйіндеуін кесіп айтпайтын, бір-бірімен кереғар шендестіруі жоқ, қорытындысы тұспалды, қысқа да нұсқа нақыл сөз. Мақалға өте жақын. Мәтел сыңар тармақ болып келеді. Сөз үстемелене келіп, мақалға айналады. Мысалы, “Қаңбақтан қашсаң, дөңбекке” — мәтел. “Қаңбақтан қашсаң, дөңбекке жолығасың” — мақал. Мәтел тура, ауыспалы, астарлы мағынада қолданылады. Мәтел адамның айтқан пікіріне ой қосады, сезімін әсерлі де айшықты жеткізеді. Ақын–жазушылардың