Мәшһүртану арнаулы курсының оқу бағдарламасы, 10 сынып

10-сыныпқа арналған «Мәшһүртану» арнаулы курсының оқу бағдарламасы

2014 жыл

Құрастырған қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі А.С. Шарпекова

«Мәшһүртану» арнаулы курсына арналған оқу бағдарламасына

Түсінік хат

«Мәшһүртану» курсы 10 - қазақ сыныбына арнайы әзірленген. 10 - сыныпта - аптасына 1 сағат, оқу жылында - 34 сағатты құрайды. Бұл бағдарламада оқушылар ұлы ойшылдың өмірі мен шығармашылығымен танысады. Мәшһүрдің рухани мұрасы адамдарды, әсіресе жас ұрпақты имандылыққа, адамгершілікке, саналылыққа, салауатты өмір сүруге тәрбиелеудегі баға жетпес маңыздылығына айрықша көңіл аударылады.

Мақсаты:

- Кемеңгер, ойшыл Мәшһүрдің рухани мол мұрасын жаңа көзқарас тұрғысынан жан - жақты терең талдап - тану.

Міндеттері:

- Оқушыларға Мәшһүрдің рухани бай мұраларындағы көркем сөз құдіретін, эстетикалық, танымдық тәрбиені бойларына сіңіру.

- Мәшһүрдің ұлттық ерекшелігін, идеялық мазмұнын ұғындыру.

- Ойын еркін, шешен жеткізе алуға талпындыру.

- Мәшһүр мұрасын жаңаша саралауға, соның негізінде оның рухани дүниесін тереңінен ашып көрсетуге талпыныс жасау.

Оқыту үдерісінде жүзеге асырылатын пәнаралық байланыс оқушының дүниетанымдық деңгейін арттырып, өзге ғылым салаларын игеру мақсатында пайдалануға мүмкіндік береді:

1. Қазақ тілімен: «Мәшһүртануда» берілген туындылардың мәтіндерінен стильдің түрлерін, кірме сөздерді, архаизм, жаңа сөздерді табуға бағыт беріледі.

2. Әдебиетпен: бұл пәнмен тікелей байланысты, себебі бұнда да Мәшһүр - Жүсіп Көпейұлы кең ауқымды түрде қарастырылады.

3. Қазақстан тарихымен: оқиғалардың тарихи факторларымен тығыз байланыста болатындығын түсінуінде, тарихи деректерді орынды пайдаланып, өзіндік ой - тұжырымдар жасай білуіне жол ашады.

4. Жаратылыстану циклді пәндерімен: танымдық бағытта берілетін материалдар жаратылыстану пәндерінің мазмұнымен тығыз байланысты.

5. Музыка: ұлттық әуеннің қазіргі әндермен ұқсастықтары мен айырмашылықтарын, көркемдік ерекшеліктерін түсінуге мүмкіндік береді.

«Мәшһүртану» курсынан күтілетін нәтижелер:

1. Қазақ әдебиетінің өсіп - өркендеуіне үлкен үлес қосқан - Мәшһүр - Жүсіп Көпейұлы жайында оқушылар мол ақпарат алады.

2. Ақынның шығармаларына қызығушылықтары оянады, өз еріктерімен сабақтан тыс кездерінде басқа туындыларын оқи бастайды.

3. Мәшһүрдің қолтумаларын саралай келе, оқушылар өз пікірлерін, ойларын еркін, жүйелі, көркем тілмен жеткізуге дағдыланады.

4. «Мәшһүр - Жүсіп» оқуларына белсенді қатысады, орын алуға деген ынта көбейеді.

5. Тілге, дінге, өмірге, қоршаған ортаға деген көзқарас өзгереді, себебі ақынның қолтумалары өнеге мен тәрбиеге толы.

6. Сөздік қор молаяды.

«Мәшһүртану» курсының 10 - сыныптағы базалық мазмұны

«Мәшһүртану» курсының базалық мазмұны төмендегідей тақырыптарды қамтиды:

1. «Кіріспе» (1 сағат). «Мәшһүртану» курсының өтілу мақсаты мен міндеттері.

2. «Мәшһүр мұрасы - рухани білім» (7 сағат). Кемеңгердің өмірі. Зерттеген адамдар. Сыртқы және ішкі себептер. Өзіндік ізденіс жұмысы: «Мәшһүрді қоршаған адамдар» тақырыбына мектепішілік газетке мақала.