Масштаб тақырыбына сабақ жоспары, 6 сынып

ҰМЖ тарауы: 6.1 А

Қатынас және пропорция

Күні:

Мектеп: Қарашоқат ЖОББМ

Мұғалімнің аты-жөні: Кенжеева Гүлбану Серікқали қызы

Сынып: 6

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Масштаб

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

6.1.1.5 масштаб ұғымын меңгеру;

6.5.1.3 картамен, сызбамен, жоспармен жұмыс барысында масштабты қолдану.

Сабақтың мақсаттары

Масштаб және оның түрлерін біле отырып, картамен, сызбамен, жоспармен жұмыс барысында масштабты қолдана алады.

Берілген масштабты қолдана отырып, объектінің сызбасын түсіре алады;

Масштабты өмірмен байланыстыра отырып есептер құрастыра алады.

Бағалау критерийлері

Масштаб ұғымы туралы түсінік қалыптасады;

Мартамен, сызбамен, жоспармен жұмыс барысында масштабты қолдана алады.

Тілдік мақсаттары

Оқушылар:

- масштаб түрлерін дұрыс айта алады;

- картаның масштабы мен сызбадағы арақашықтығы арқылы объектінің жер бетіндегі арақашықтықтығын, жер бетіндегі арақашықтық пен картадағы арақашықтығыы арқылы масштаб табу алгоритімін түсіндіре алады;

Пәнге қатысты лексика және терминология:

масштаб, сандық, сызықтық, атаулық, пропорция, қатынас, жер бетіндегі арақашықтық, географиялық карта, жоспар, ұсақ бөлшектер, үлкен өлшемдер.

Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер:

- масштаб.....түрлеріне бөлінеді;

- объектінің жер бетіндегі арақашықтығын табу үшін...керек;

- масштабты анықтау үшін...керек;

Құндылықтарға баулу

«Мәңгілік ел» жалпы ұлтық идеясының «Қазақстанның тәуелсіздігі және Астана» құндылығы негізінде оқушылардың еліне деген мақтаныш сезімін оята отырып, елін, жерін сүюге тәрбиелеу.

Пән аралық байланыстар

География

Алдыңғы білім

Мәтінді есептерді пропорцияның көмегімен шығарады, пропорцияның белгісіз мүшесін таба алады.

Сабақтың барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жосарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтыңбасы

(10 минут)

Сәлемдесу «Мен саған сәттілік тілеймін, сәлеметсіз бе!»

(оқушылар бір-біріне қарама-қарсы тұрып, саусақтарын әр сөзге сәйкес біріктіре отырып амандасады)

Үй тапсырмасы «Ақиқат-жалған»әдісі арқылы тексеріледі:

Әр оқушыға қызыл және жасыл белгі беріледі, жалған деп санаса қызыл белгіні, дұрыс деп есептесе жасыл белгіні көрсетеді.

Ал тақтада екі мәтін есепті орындай береді.

«Ақиқат-жалған» сұрақтары:

Пропорция деп қосу белгісімен жалғасқан екі қатынасты айтады (-);

Пропорцияның шеткі мүшелерінің көбейтіндісі оның орта мүшелерінің көбейтіндісіне тең (+);

Барлық мүшелері нольге тең емес пропорцияның шеткі мүшелері мен орта мүшелерінің орнын ауыстыруға болмайды (-);

Пропорцияның көмегімен санның пайызын табу үшін:

Ізделінді санды әріппен белгілейді (мысалы, х әріпімен) (+);

Пайыз табылатын сан 50%-ды құрайтыны ескеріледі (-);

1%-ға сәйкес санды табу кезінде шығатын пропорция қарастырылады (+);

Шыққан пропорциядан х табылады (+).

Қателескен оқушының қатесі талданып дұрысталады.

Мәтін есептері:

Саяхатшылар түске дейін 56 км қашықтыққа барды. Бұл жүруге тиісті межелеген қашықтықтың 6%-індей. Саяхатшылар неше километр қашықтықты жүруді межелеген еді?

Мектепте домбыра үйірмесіне 30 оқушы қатысады. Олардың 12-і бастауыш сынып оқушылары. Мектептегі домбыра үйірмесіне қатысатын оқушылардың неше проценті бастауыш сынып оқушыларын құрайды?

Дескриптор: білім алушы

- ізделінді санды х деп белгілейді;

- пропорцияны дұрыс құрады;

- дұрыс жауабын жазады.

Бағалануы: барлық дескрипторға сай орындалса жасыл, қатесі болса қызыл белгімен бағаланады, қателері талданып отырады.

Оқулық №450-451.

Сабақтың ортасы

20 минут

Топқа бөлу (аралас топ)

Оқушылар үш топқа сурет парақшалары арқылы топтасады:

1-ші топ Қазақстанның географиялық картасы бойынша;

2-ші топ үйдің жоспарлы кескіні бойынша;

3-ші топ кішкентай объектілердің үлкейтілген көрінісі бойынша

«Серпілген сауал»әдісін қолдана отырып оқушыларға сұрақтар қойылады:

мына суретте нелер бейнеленген?

олар қалайша парақша бетіне енгізілген?

қандай дәрежеде кішірейтілген?

қандай дәрежеде үлкейтілген?

Олай болса сабаққа қандай тақырып қоюға болады? Оқушылардың ойлары мен пікірлерін жинақтай отырып, сабақ тақырыбымен оқу мақсаттарын таныстырып өтемін.

1. Карта масштабын табу.

2. Берілген масштаб бойынша жер бетіндегі арақашықтықты масштабы берілген картадағы кесінді ұзындығын табу. Сонымен сабағымыздың тақырыбы «Масштаб».

Картадағы кесінді ұзындығының оған сәйкес жер бетіндегі қашықтыққа қатынасын масштаб деп атайды. Географиялық картаның масштабы 1:100000 болса, картадағы ұзындық 1 см кесіндіге, жер бетінде 100 000 см=1000 м=1 км қашықтық сәйкес келеді.Керісінше жер бетіндегі 1 км қашықтық географиялық картада 1 см кесіндімен кескінделеді. Масштаб неміс тілінен аударғанда «өлшем таяқшасы».

Жаңа тақырыпты өз бетімен меңгеру тапсырмалары:

«Білу» анықтаңдар

Мастаб деген не?

Егер дененің нақты өлшемі сызбада 100 есеге кемісе сызбаның мастабы неге тең.

Мына масштабтардың қайсысында сызбадағы өлшем нақты өлшемнен үлкен, қайсысы кіші?

А) 1:20 Ә) 100:1 б) 1: 20 000 в) 75:1

4. Масштабы а) 1:100 000 ә) 1:50 000 б) 1:25 000

Картада жер бетіндегі 1 км қашықтық неше см кесіндімен кескінделеді.

Жаңа тақырыпты өз бетімен меңгеру үшін «Ойлан-жұптас-бөліс» әдісі арқылы топқа талдауға 3 мысал беріледі: