Массив тақырыбына арналған зертханалық жұмыстар, 11-сынып

№1 лабораториялық жұмыс

Тақырыбы: Қарапайым таңдау әдісімен сұрыптау

Мақсаты: қарапайым таңдау әәдісімен массивті сұрыптауды зерттеу және осы алгоритмнің тиімділігін бағалау.

Жалпы мағұлмат

Қарапайым таңдау әдісімен сұрыптау келесі қадамдардан жинақталады: 1. Массивтің ең үлкен элементінің нөмірін орнату. 2. Массивтің соңғы элементін ең үлкен элементпен орын ауыстыру. 3. Соңғы элементті қалдырып, массивтің қалдығымен ауыстыру 1 және 2 пункті орындау (яғни соңғы элементсіз массивпен). Массив бір элементке дейін қысқарғанша 3-ші пункті қайталау.

Мысал

Бағдарламаны жобалау тілінде сұрыптау тілімен жазайық.

For i := n downto 2 do Begin а[1], ..., a[i] – дан максималды мәнін табу керек, ал оның индексін к айнымалысына сақтаймыз, егер i<>k онда a[i] и a[k] орындарын бір бірімен ауыстырамыз; End;

Міне бес элементті массив мәндері былай өзгереді (30,20,10,50,40)

Ең үлкен элементті іздеу өрісінің асты сызылған.

Бақылау сұрақтары

1. Массивті сұрыптау астарында қандай түсінік бар?

2.Кему бойынша сұрыптаудан жою бойынша сұрыптаудың қандай айырмашылығы бар?

Тапсырмалар

ЕСКЕРТУ!!! енгізілетін және шығатын мәліметтерді бүтін сандардан тұратын мәтіндік файл түрінде пішіндеу керек.

1. Сұрыптау элементтерді жою арқылы жүретіндей етіп, сұрыптау процедурасын өзгерту.

2. Берілген массивті сұрыптау және массивтегі бірдей сандарды санау.

3. і параметрінің мәні әр қадам сайын өсіп отыру үшін сұрыптау процедурасын өзгерту.

4.Қарапайым таңдау ккөмегімен массивтің жұп элементтерін сссұрыптау.

5. Қарапайым таңдау көмегімен массивтің қолайлы элементтерін сұрыптау.

№2 лабораториялық жұмыс

Тақырыбы: қарапайым айырбастау әдісімен сұрыптау

Мақсаты: қарапайым айырбастау әдісімен массивті сұрыптауды зерттеу және осы алгоритмнің тиімділігін бағалау.

Жалпы мағлұмат

Бұл алгоритм келесідегідей қадамдардан тұрады. Әр қадааамда массив басынан соңына дейін немесе жұптасқан көрші элементтерді салыстыру арқылы жүреді. Егер қос элементте сақталған талапты бұзса, оның элементтері орындарымен алмастырылады. Қадам әзірше бірде бір айырбас болмағанға дейін қайталана береді.

Мысал

5-элементті массивті өсуі бойынша қарапайым айырбастау әдісімен сұрыптайық: 5 1 8 4 9. n-k+i – ағымдағы массив бөлігінің ұзындығы, k – қарау нөмірі, i – қос немесе тексерілетін жұптар нөмірі, п - k – соңғы жұптар нөмірі. Сұрыпталған элементтер вертикальды болып орналастырылады.

бірінші қарау: барлық массив түгелдей қаралады

i = l5 4 8 2 9 ауыстырамыз i = 24 5 8 2 9 ауыстырамыз i = 44 5 2 8 9 ауыстырамыз

i = 34 2 5 8 9

ауыстырамыз i = 22 4 5 8 9

Ең кіші (2) элемент үшін тек бір оорын қалдырылады, яғни бірінші. Міне, біздің массив өсуі бойынша қарапайым айырбастау әдісімен сұрыпталды. Бұл әдіс сонымен бірге көпіршік деп те аталады («пузырька»).

Бақылау сұрақтары

1. массивтің екі элементінің орындарын қалай ауыстыруға болады?

2. Қарапайым таңдау мен қарапайым айырбастаудың айырмашылығымен ұқсастығы неде?

Тапсырмалар:

Ескерту!! Енгізілетін және шығарылатын мәліметтерді бүтін сандардан тұратын мәтіндік файл түрінде құру керек!

1. Орындалған салыстырулар мен орын ауыстырулардың жақсы, нашар және орташа мөлшерін санау.

2. Жою бойынша пузірлі сұрыптау процедурасын жазыңыз.