Математика ғажайып әлемі бойынша қосымша материал

Маңғыстау облысы, Бейнеу ауданы,

«Ә.Махутов атындағы мектеп-балабақша кешені» КММ-сі

математика пәні мұғалімі Атраубаева Жанат Жумабаевна

«МАТЕМАТИКА – ҒАЖАЙЫП ӘЛЕМ»

МАТЕМАТИКА АПТАЛЫҒЫНЫҢ ЖОСПАРЫ

( 18.11.2019-22.11.2019ж. )

1. 18.11.19ж. АПТАЛЫҚТЫҢ АШЫЛУЫ. ВИКТОРИНАЛЫҚ СҰРАҚТАР

2. 19.11.19ж. МАТЕМАТИКАЛЫҚ ЖҰМБАҚТАР

3. 20.11.19ж.«САНДАР СӨЙЛЕЙДІ» ГАЗЕТ ШЫҒАРУ

4. 21.11.19ж.ПОЛИГЛОТ

5. 22.11.19ж.МАТЕМАТИКАЛЫҚ РЕБУСТАР.

«ХХІ ғасырдың жас математигі» ҚОРЫТЫНДЫ КЕШ

18.11.19ж. ВИКТОРИНАЛЫҚ СҰРАҚТАР

8 – сынып:

Геометрияның жазықтықтағы денелерді зерттейтін бөлімі?

Кесінді деген не?

Қандай сандар қарама – қарсы сандар деп аталады?

Трапеция деп қандай фигураны айтады?

Қандай теңдік теңдеу деп аталады?

Санның жүзден бір бөлігі?

9 – сынып:

Геометрияның кеңістіктегі денелерді зерттейтін бөлімі?

Қабырғаларының ұзындықтарына қарай үшбұрыштың неше түрі болады?

Қандай сандар бүтін сандар жиынын құрайды?

Қандай векторларды өзара тең деп атайды?

Тік бұрышты үшбұрыш туралы теорема кімнің атымен аталады?

Екі санның қатынасы дегеніміз не?

10 – сынып:

Жазықтықта қиылыспайтын екі түзу?

Бұрыштарының шамасына қарай үшбұрыштар неше түрлі болады?

Қандай сандар рационал сандар жиынын құрайды?

Кеңістікте қандай түзулер айқас түзулер деп аталады?

Вектор деген не?

Пропорция дегеніміз не?

11 – сынып:

Тік бұрыш жасап қиылысатын екі түзу?

Қандай фигураны үшбұрыш деп аталады?

Қандай сан аралас сан деп аталады?

Тригонометриялық функцияларды ата?

Көпжақтың түрлері?

Параллелограмм деп қандай фигураны айтады?

19.11.19ж. МАТЕМАТИКАЛЫҚ ЖҰМБАҚТАР

Алды – артымыз шексіз де,

Жете алмайсың біздерге.

Сәуле менен кесінді

Шыққан тегін білсе де. (түзу)

Нүктеден, екі сәуледен

Құрылған, айтшы бұл не екен? (бұрыш)

Біз санбыз сызықпен бөлінген,

Математиканы ұқпас адамға

Құбыжық боп көрінген.

Дұрыс, бұрыс, аралас,

Ондық болып бөлінген. (бөлшек сан)

Шекер жейтін ақ құтан

Бір қазыққа байланды

Аузына тістеп шекерін

Оң қазықты айналды. (циркуль)

Дүкеннен мен сабын алдым,

Оның және қабын алдым,

Екі дәптер, бір қарындаш,

Тіс ысқышты тағы алдым.

Есептеші сонда бәрі

Қанша болды қолда бәрі? (6)

104 түйме

11 ине (есеп шот)

Үш ұлы әке сөзін жықпайды екен,

Ақылы бір тік мінез ұқпайды екен.

Қақ жарған қара қылды 2 ұлы

Әкенің уысынан шықпайды екен. (медиана)

Нәрселерді санағанда

Керек ол бізге ауадай

Айтыңдарщы бұл қандай сан

Жан – жағыңа қарамай. (натурал сан)

Бір – бірімен жарысқа

Төрт аю, бір арыстан

Екі қой мен бір түлкі

Бәрі нешеу кім білді? (8)

Оң сандарға қол шатырдай

Қалпақ болған беделі

Квадраттасаң егер оны

Жоғалтпассың сен оны. (квадрат түбір)

Кездесіп бір топ аңменен

Боды отыз бас малменен.

Олар кетті қоштасып,

Үш түлкімен достасып

Есепті ойлап тезірек,

Мал саны қанша шешіңіз? (33)

Бірдей санды бірнеше рет

Көбейтуден тұрады

Егер оны ықшамдасаң

Қандай атау болады? (Дәреже)

Атадан он баламыз,Бір-бір жастан арамызҚосылып кейде басымыз,Азайып кейде қаламызБөлініп кейде арамызКөбейіп те аламыз (цифр)

Айқасқан екі таяқ, тұрады жоқты сұрап?(х)

Түйе, бота маң басқан,Төрт аяғын тең басқан.Шұнақ құлақ бес ешкіҚос лақты қос ешкіТөрт қозылы екі қой Бәрін білсең санап қой. (17)

22.11.19ж. Қорытынды кеш

Тақырыбы: «ХХІ ғасырдың жас математигі»

Мақсаты: Математикалық ой-өрісін дамыту, білімді, дарынды, озық болуға тәрбиелеу.

Барысы

Армысыздар құрметті ұстаздар мен оқушылар және ойынға қатысушы сайыскерлер! «Халықтың кемеліне келіп өркендеп, өсуі үшін, ең алдымен, азаттық пен білім қажет», «Ғылым майданының қатардағы жауынгері тек үнемі оқу, іздену, талпыну, тану, өмір мектебінен өту арқылы ғана оның ірі қайраткері дәрежесіне дейін көтеріледі» демекші, еліміздің болашағы тек қана білімді жастар екені даусыз.

Олай болса, 8 – 11 класс оқушылары арасында өткізгелі отырған

«ХХІ ғасырдың жас математигі» атты интеллектуалдық сайысымызды бастаймыз.

Ғылымдардың патшасы атанғансың,

Евклид, Фалес, Пифагордан бата алғансың.

Төзбейтін өтірікке, жалғандыққа,

Жасықтан емессің сен, қаталдансың.

Ақыл ойды тәртіпке келтіретін

Нағыз пән – математика атанғансың! – дей келе ортаға «ХХІ ғасырдың жас математигі» ойынына қатысушыларды шақырамыз.

Сайысымыздың әділ бағасын беретін әділқазы алқаларымен таныс болйық..

Алдымен қатысушы оқушыларды таныстыру.

Сайыс 5 бөлімнен тұрады.

І бөлім – «Бәйге»

ІІ бөлім – «Тіл - өнер»

ІІІ бөлім – «Дода»

ІҮ бөлім – «Кім шапшаң»

Ү бөлім – «Жорға»

Мәңгі бақи есте қалар,

Қызықты бір жиын болсын.

Білімдірек шәкірт озар

Сұрақтары қиын болсын – дей отырып, ойынымыздың «Бәйге» деп аталатын І бөлімін бастаймыз.

І бөлім «Бәйге». Бұл бөлімде ойыншыларға сұрақтар қойылады. Жауап нақты, тез болу керек. Қай оқушы қолындағы карточкасын бірінші көтереді, сол ойыншы жауап береді. Әр дұрыс жауапқа 10 ұпай беріледі.

Сұрақтар:

Геометрия сөзі грекшеден аударғанда қандай ұғымды білдіреді? (жер өлшеу)

Алгебра сөзі қандай сөзден шыққан? («Әл – жебр деген араб сөзі»)

Параллелепипедтің неше қыры, неше жағы бар?(12 қыры, 6 жағы)

Үшбұрыштың төбесі мен қарсы жатқан қабырғасының ортасын қосатын кесінді.(медиана)

Шеңбердің ең үлкен хордасы (диаметр)

Қай сан барлық санға қалдықсыз бөлінеді? (0)

2 ғасырда неше жыл бар? (200)

Бір нүктеден шығатын, екі сәуледен құралатын геометриялық фигура. (бұрыш)

Кез – келген екі нүкте арқылы не жүргізуге болады. (түзу)

Қандай түзулердің ортақ нүктесі жоқ. (параллель)

Бұрышты өлшейтін құрал. (транспортир)

Кез-келген барлық санға қалдықсыз бөлінетін сан? (1)

Тік бұрыш неше градусқа тең? (90 градус)

Екі нүкте арқылы неше түзу жүргізуге болады? (1)

Қандай өрнекті әріпті өрнек деп атайды? (құрамында әрпі бар өрнекті әріпті өрнек деп атайды)

Координаталық жазықтықта неше ширек бар? (4)

Геометриялық жазықтықтағы денені зерттейтін бөлімі. (планиметрия)

Үшбұрыштың ішкі бұрыштарының қосындысы (180 градус)

ІІ бөлім «Тіл - өнер».

Білім деген биік шың,

Бақытқа сені жеткізер.

Білім деген ақылшың,

Қиындықтан өткізер – дей келе, «Тіл - өнер» деп аталатын ІІ бөлімде жұмбақ, мақал – мәтел не өлең жолдарынан айтылмай қалған сөзді тауып, орысшаға, ағылшынға аударасыздар. Бір тілде жауап берсе 10 ұпай, екі тілде жауап берсе 20 ұпай, үш тілде жауап берсе 30 ұпай.

Осы бөлімнен кейін ұпайы аз екі оқушы ойынмен қош айтысады.

Жоқ өзінде бас та, қас та, мойын да,

Ұзындығы жазулы тұр бойында. (сызғыш, линейка, a ruler)

Түйеқұс таразыда бір аяғымен тұрғанда 12 кг. Тартады. Ал егер екі аяғымен тұрса, қанша тартады? ( он екі, двенадцать, twelve)

Өзі сөйлей білмейді, салған ізі сөйлейді.(қалам, ручка, pen)

Ел құлағы нешеу? (елу, пятьдесят, fifty)

Отыз тістен шыққан сөз – неше рулы елге тарайды? (отыз, тридцать, thirty)

Бір ғажап бар тілі жоқ,

Сөйлесем десең міні жоқ. (кітап, книга, book)

Бірде орақ, бірде доп,

Бірде бар да, бірде жоқ. (ай, луна, moon)

32 батырмыз,

Ел күзетіп жатамыз.