Математикадан шығармашылық қабілетті дамыту баяндамасы

Бастауыш сынып оқушыларының математика пәнінен шығармашылық қабілеттерін дамыту.

Қазіргі кездегі ғылым мен техниканың даму деңгейі әрбір адамға сапалы және терең білім мен іскерліктің болуын, оқушылардың белсенді, шығармашылық пен жұмыс істеуін және кеңінен ойлауға қабілетті болуын талап етеді. Сондықтан да мектептегі оқу үрдісінің негізгі мақсаты – жүйелі түрде оқушылардың интеллектік, шығармашылық ойлау қабілетін дамыту, ғылыми көзқарасы мен белсенділігін қалыптастыру, өз бетінше білім алу дағдыларының дамуына негіз салу болып табылады. Бүгінгі таңда білім беру жүйесінің шығармашыл, техника мен экономикада жаңа жолдар мен таба алатын, жаңашыл, ақыл-ойы дамыған тұлға даярлау талап етеді. Сондықтан математиканы шығармашылықпен оқыту технологиясы оқыту үрдісін жетілдіру, оқушылардың ізденімпаздығы мен белсенділігін арттыруға негізделген. Оқу танымдық барысында оқушылар қажетті көлемдегі білімді игеріп қана қоймай, танымдық қабілеті мен шығармашылық ойлауы дамытылады. Елбасы «Қазіргі заманда жастарға ақпараттық технология мен байланысты әлемдік стандартқа сай, мүдделі жаңа білім беру қажет» деп атап көрсеткендей инновациялық әдіс-тәсілдерді мектеп өміріне енгізу, жаңаша білім берудің бір шарты. Жаңа педагогикалық технологияны қолдану дегеніміз- келешек ұрпақтың е

1. Қарама-қарсы ұғымдарды, әрі өзара байланысты операцияларды қатар оқыту.

2. Тура есепке кері есеп ойлап табу, шығаруды кеңінен қолдану. 3. Деформацияланған жаттығуларды пайдалану. 4. Өзбетінше шығармашылыққа берілетін тапсырмалардың үлес салмағының артуы. Оқыту практикасы қосу мен азайту, көбейту мен бөлу бұрынғыдай төрт бөліп, тақырып етіп өтілмей, қатар ұсынылуының тиімділігін көрсетіп отыр. Бұл арқылы оқу уақыты үнемделеді. Үнемделген уақыт білімді тереңдетуге қажет. Ойлау операциялары арқылы баланың дамуы жеделдейді. Оқытудың гумандық ізгіліктік принциптеріне сәйкес оқушы мен мұғалім арасында жаңаша қарым- қатынас қалыптасады. ДБІ –технологиясының басты ерекшеліктерінің бірі кері есептерді шығару. Кері есептерді шығару, тура есепті кері есепке айналдыру арқылы баланың белсенділігі артады, шығармашылық дербестігі пайда болады. Жаңа буын оқулыққа бес түрлі қосындыны табуға, қалдықты, бірнеше бірлікке артық не кем санды табуға, айырмалық салыстыруға берілетін есептердің кейбіріне кері болып табылатын есеп ретінде белгісіз қосылғышты, азайғышты табуға байланысты есептер 1-ші сыныптан бастап енгізілген. 3-ші сыныпта «көбейту мен бөлу» өзара кері амалдар тақырыбын өткенде 1 амалды есепке кері есептер құру қажет. Кері еесептер құру үшін, оқушылардың уақыты

15:5=3 ( оқушы саны) 5*5=15 (барлық кітап)

1 оқушы алған кітап

Оқушы саны Барлық кітап саны ? 3 15 5 ? 15 5 3 ?

Деформацияланған жаттығуларды шешу –ДБІ технологиясындағы басты ерекшелік. 18: +65=67 түрінде «әйнекшелермен» берілген мысалдарды шығару психологиялық тұрғыдан алып қарасақ, оқушы бірнеше қайтара салыстырудан тұратын әрекет барысында

логикалық операциялардың жаңа түрлерін меңгере отырып, ойлаудың жоғары сатысына көтеріледі. Деформацияланған жаттығулар бірте-бірте күрделене түседі. Оқушы талдау, жинақтау, салыстыру, байқау арқылы өз пайымын айтуға, ортаға салуға машықтанады. Математика сабақтарында деформацияланған жаттығуларды кеңінен қолданамын. 1-жағдай. Салыстыруды төмендегідей етіп жүргізу сұралады:

16 10+6 16 20-4 16 8+8 16 9+7 2-жағдай Әйнекшелермен берілетін теңсіздіктер: 8> 11< <17

3-жағдай. Математикалық заңдарға негізделген теңсіздіктерді шешу. 10+6 6+10 10+4=4+ 17 -7 17-10 15-4> 15- 9 +4 9+5 7+8< 7+ 4-жағдай. Атаулы сандарды қосу, азайту салыстыруға берілетін есептеулер: 6 м 60 м 6 м 600 2м+5= дм

Шығармашылық тапсырмалар баланың интеллектісін, қабілеттерін, шығармашылығын дамытады. Шығармашылық тапсырмаларды шешу балалардан ойлылықты, байқампаздықты талап етеді. Оқушының шығармашылығы қалыптасады. Математика сабақтарында жоғары деңгейге үнемі шығармашылық тапсырмалардың мынадай түрлерін