Математиканың өмірдегі маңызы туралы мақала 11 сынып

Математика өмірде

Математика – тарихы ұзақ ғылым. Математика деген атау гректің «mathematike» деген сөзінен туындаған, оның мағынасы біздің тілде «Білім, ғылым» деген мағынаны береді. Математика- ұзақ тарихқа ие ғылым. Оның тарихы ежелгі дәуірден, бүгінгі күнге дейінгі мыңжылдық дамуды қамтиды. Енді оларға жеке-жеке тоқтала өтсем: 1) Ежелгі өркениеттер: Ежелгі өркениеттерде (Египет, Месопотамия, Үндістан, Қытай) математика жерді өлшеу, сауда және астрономия сияқты практикалық қажеттіліктер үшін қолданылған. 2) Ежелгі Греция: Грецияда негізгі математикалық ұғымдар мен теориялар тұжырымдалған, оның ішінде Евклид геометриясы мен Пифагор арифметикасы. 3) Орта ғасырлар және қайта өрлеу дәуірі: Орта ғасырларда араб және еуропалық ғалымдардың қосқан үлестерінің арқасында математиканың дамуы жалғасты. Қайта өрлеу дәуірінде алгебра, геометрия және математикалық физика салаларында жаңа жаңалықтар ашылды. 4) Жаңа тарих: XIX-XX ғасырларда математика көбірек формалды болды және жиындар теориясы, математикалық логика, топология және т.б. сияқты салаларда белсенді түрде зерттелді. Ал бүгінгі таңда математика бұрынғыға қарағанда екі есе дамып, адамзаттың ғылыми-техникалық жетістіктерінде шешуші рөл атқаруда.

Математика – объектілердің қасиеттері мен байланыстарын бейнелейтін математикалық моделді зерттейтін адамзаттық білімнің аймағы. «Математикалық модел адам ойынан туындай отырып, объективті зерттеу пәні ретінде жасалуы – керемет! Сонымен қатар, математика – ғылымдардың ең басты тілі ретінде нақты әлемнің құбылыстарын сипаттайтын әртүрлі тәсілдердің ең қолайлысын көрсетеді. Математика – бұл бір ерекше әлем. Сырт көзге ол тек мылқау сандар мен суық есептен ғана жаралған құрғақ дүние болып көрінеді. Бірақ оның ішкі сырларына сүңги білген адамға өзіндік айырықша әсемдіктері, пән сапалық түйіндері, қиялға қанат байлап, ойға қуат құятын құдіретті құбылыстары дайын тұр. Математиканы кез келген ғылым саласына енгізсеңіз, оған жан бітіп, бойына қан жүгіреді. Математикалық есептердің қағаз жүзінде ғана қалып қоймай, жан бітіп, іске асуын кез келген жерден көре аламыз. Мәселен, Итальян физигі, механигі, әрі математигі Галилео Галилей «Табиғат математика тілімен сөйлейді: бұл тілдің әріптері - дөңгелектер, үшбұрыштар және математикалық өзге де пішіндер... Табиғат өз заңдарын математика тілімен қалыптастырады»,- деп айтқандай біз күн сайын өзімізді қоршаған табиғаттан әр түрлі өрнектерді кездест

1) Жалпылау қабілеті. Белгілі бір оқиғаны жалпы тәртіптің көрінісі ретінде қарастыру Дербес құбылыстардың жалпы құбылыс барысындағы жеке рөлін анықтау.

2) Талдау қабілеті. Өмірлік қиын жағдайаттарда дұрыс таңдау жасап шешім қабылдау.

3) Алдын-ала жоспарлау қабілеті. Алдын-ала бірнеше қадамдарды жоспарлап шешім қабылдау.

Математиканың тағы бір құдіреті – онымен шұғылданған адамның бойында осы айырықша қабілеттердің біртіндеп қалыптасуына үлкен септігін тигізеді. Математика адамды ой еңбегіне тәрбиелейді..

Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні: математикалық есептеулердің арқасында, бүгінгі технологияларға қол жеткізіп, ғылым саласын, мәдениетімізді, өзімізді дамытудамыз. Сонымен қатар біздің пайымдауымызды, логикалық ойлауымызды дамытуға қоршаған әлемді түсінуге мүмкіндік береді. Егер, математика ғылымы болмағанда, әлем тіптен басқаша болар ма еді!