Медиасауаттылық бойынша авторлық бағдарлама

Жолсеитова Арайлым Галымбековна

Авторлық бағдарлама Медиасауаттылық-заман талабы

Тҥсінік хат

Авторлық бағдарлама оқу жоспарының вариативті бӛлігінің оқу бағдарламалары және элективті курстарды әзірлеу және әдістемелік қамтамасыз ет барысында барлық деңгейдегі мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарды басшылыққа ала отырып, «Оқу жоспарының вариативті бӛлігінің оқу бағдарламалары мен элективті курстарды сараптамадан ӛткізу және оларды жаңартылған білім беру мазмҧны аясындаәдістемелік қамтамасыз ету» туралы ереже ҚР-ң 2007 жылғы 27 шілдедегі №319-III «Білім туралы» Заңына (06.05.2020 жылы енгізілген толықтырулар мен ӛзгертулер негізінде) сәйкес әзірленді.

Қазіргі демократиялық қоғамда медианың (коммуникация қҧралдары) қоғамдық пікірді қалыптастырудағы рӛлі ӛте ҥлкен.

Медианың негізгі міндеті – азаматтарға елде және әлемде болып жатқан оқиғалар жайында ақпарат беру. Қазіргі заманда сауатты адамның оқи алуы, санай алуы және жаза алуы аздық етеді. Әртҥрлі медиа мен тҥрлі ақпараттық арналар арқылы ақпарат келіп тҥседі. Оқушылардың ақпаратты табу ҥшін, пайдалы қырынан пайдалану ҥшін, сыни тҧрғыда ойлап-қорыту ҥшін қабілет-қарымы жетпей жатады. Ол ҥшін медиа және ақпараттық сауаттылық деп аталатын дағдыны мықтап игеру керек.

Біздің ӛмірімізді ақпараттық және коммуникациялық технологиялардан бӛліп қарау мҥмкін емес. Медиасауатты адам болу ҥшін ақпаратпен және ақпараттық технологиялармен дҧрыс жҧмыс істеу дағдыларын қалыптастыру керек.

Жаңа ақпараттық технологиялардың ықпалынан коммуникация ҥрдісі де, адамдардың жҥріс-тҧрысы да біршама ӛзгерді. Қазіргі уақытта кез келген адам бҧқаралық ақпарат қҧралдарында және әлеуметтік желілерде контент жасауға қатыса алады, яғни ӛз бетін- ше ақпарат жазып, оны Интернетке жҥктей алады. Бҥгінгі таңда ең негізгі ақпарат кӛзі қызметін жаһандық желі атқарып отыр.

Интернеттің кӛмегімен:  Әртҥрлі кітапханаларды, анықтамаларды (географиялық, арнайы,

мекен-жай және т.б.), сӛздіктерді пайдалануға;  Хабарлама, хаттар, қҧжаттар, аудио-, фото- және видеоматериалдарды жолдау немесе алуға, соңғы жаңалықтардан хабардар болуға;

 Қашықтан шет тілдерін, информатика және басқа да салаларды

меңгеруге;  Білім саласындағы тҥрлі викториналарға, олимпиадаларға, конкурстарға, телеконференцияларға, ғылыми бірлестіктерге қатысуға;  Жеке сайт ашуға;  Электронды пошта қызметін пайдалануға;  Компьютерге қажетті пайдалы ақпараттарды, оқу бағдарламаларын

жҥктеп алуға және т.б. мҥмкіндік бар.  «Интернетте ӛскен балалар» ӛздерін ақпарат айдынында еркін

сезінеді, дегенмен олар мҧғалімнің кӛмегіне зәру. Педагогтар ақпаратпен дҧрыс жҧмыс жасауды және ӛз ойын медиа қҧралдары арқылы дҧрыс жеткізуді ҥйренуге кӛмектеседі. Медиасауаттылық – бейнелерді (образдарды), дыбыстарды және хабарламаларды алу, талдап-сараптау және бағалау қабілеті, со- нымен қатар медиа әлемде жеке мақсаттарда дҧрыс байланыс орнату қабілеті. Медиасауаттылыққа мына қҧзіреттер жатады:

 Эстетикалық және шығармашылық: медиаконтентті зерделеу, жасау

және тҥсіндіру қабілеті. Бҧл қабілеттерді оқушылар ӛз беттерінше медиаконтент жасау арқылы қалыптастыра алады.  Байланыс және коммуникация: медианың жәрдемімен қарым-

қатынас орнату және тҥрлі медиа рӛлдерді жобалай білу қабілеті, яғни ақпарат тҧтынушы және ақпарат жеткізуші болып кӛру. Оқушылар бҧған серіктестік орнату және тәжірбиелік тапсырмаларды орындау барысында ҥйренеді. Байланыс орнату дағдылары ӛз кӛзқарастарын білдіруге дағдылануға кӛмектеседі.  Сыни ойлау және талдау: медиаформаларды және олардың мазмҧнын

әртҥрлі талдау қҧралдарының кӛмегімен тҥсіну, тҥсіндіру және бағалау қабілеті.  Қауіпсіздік: мәселелерді шешу және жағымсыз жағдайлардан аулақ

болу. Интернеттегі қауіпсіздік туралы айтар болсақ, адамның жеке ӛміріне зиян келтіретін контенттен және қауіпті байланыстардан сақ болу керек.  Медиа және ақпараттық сауаттылық – медианы, бҧқаралық ақпарат

қҧралдарын және басқа да ақпарат кӛздерін (кітапхана, мҧрағат, мҧражай) тиімді пайдалану қабілеті. Бҧл сыни ойлау және ӛмір бойы оқу, іздену, білім алу дағдыларымен байланысты.

 Бҧлар – азаматтық қоғамда белсенді ӛмір сҥріп, әлеуметтену ҥшін

ӛте қажетті дағдылар. «Медиасауаттылық» курсы аптасына 1 сағат 8-сынып оқушыларына жылына 34 сағатты қамтиды.

Бағдарлама мақсаты: оқушылардың бойында коммуникация қҧралдарын қауіпсіз пайда- лануға қажетті қҧзіреттерді қалыптастыру; ӛз кӛзқарасын білдіруге, жеке таны- мын қалыптастыруға, ӛмір бойы ізденуге, оқуға, жаңа білім алуға машықтануға кӛмектесу.

Бағдарлама міндеттері:  Баспасӛзде жазылған, теле және радиобағдарламаларда, кинофильмдерде айтылған, интернетте және басқа да ақпарат кӛздерінде жарияланған ақпаратты зерделеп, талдап-сараптап, сыни бағалап және іріктей алатын болуы керек;  Әртҥрлі коммуникация қҧралдарындағы хабарламалардың шығу

мақсаты мен себептерін тҥсініп, осыған байланысты сенімді ақпарат- ты таңдай алулары керек;  Кӛпшілікке арналған ақпаратты, сондай-ақ ақпараттық технологиялардың мҥмкіндіктерін саналы тҥрде әрі тиімді пайдалана білулері керек;  Ақпараттық хабарламаларды әртҥрлі формада дайындай алулары

қажет;  Бҧқаралық ақпарат қҧралдары мен медианың рӛлін бағалап, олар

бетпе-бет келетін қатерлерді тҥсіне білулері керек. Авторлық бағдарламаның жҥзеге асыру формалары: Жҧмыс барысында оқушылар ҧсынылған мәліметтер арасынан ең қажеттілерін таңдап алып, қосымша материалдарды жинақтау арқылы курс бойынша қҧрастырылған тапсырмалар арқылы:

-Ӛз ойын ашық айта алады; -Ӛз іс-әрекетіне қорытынды жасай біледі; -Шығармашылықпен жҧмыс жасайды; Бағалау формалары: Оқушылардың білім деңгейі алға қойылған мақсат пен жас ерекшеліктеріне қарай бағаланады. Бағалау барысында: материалдың дҧрыс әрі сапалы баяндалуын, ҧғымдар мен заңдылықтардың толық ашылуын, оқушылардың дербес жауап беруін, материалдың дәлелді баян далуын, интеллектуалды, жалпы оқуға қатысты және ӛзіндік икемділік қалыптастырғанын ескеру қажет.

Кҥтілетін нәтиже:

 кӛпшілікке арналған ақпараттың жеке тҧлғаға, қоғамға, мәдениеттің

қалыптасуына ықпалын тҥсінеді;  сӛз бостандығына жауапкершілікпен қарайды, оның шегін біледі;  БАҚ таратқан ақпараттың мазмҧнын, оқиға мен қҧбылыстардың

берілуін сыни тҧрғыда қабылдай алады;  виртуалды және медиа ортада ӛзін әдепті, жауапты, салмақты ҧстай

алады, хабарламалар дайындап, оны бҧқаралық ақпарат қҧрал- дары арқылы тарата алады;  виртуалды ортада байланыс орнатқанда зиянды немесе біреуді

қорлайтын, кемсітетін сӛздерді пайдаланбайды;  кӛпшілікке арналған тиянақты дайындалған сапалы ақпаратты

тапсырыспен жазылған, жалған, асығыс дайындалған, сапасыз ақпа- раттан ажырата біледі;  неліктен бір ақпаратты әртҥрлі адамның әртҥрлі қабылдайтын

біледі, тҥсіндіре алады. АҚПАРАТТЫҚ-ӘДІСТЕМЕЛІК БӚЛІМ

Авторлық бағдарламада бағалау жҥйесінің негізгі мақсаты- білім сапасын арттыру болып табылады. Ал қазіргі заманғы білім сапасы дегеніміз ол білім алушының келешектегі ӛзінің әртҥрлі жеке мәселелерін шешуге керекті, қажетті қҧзіреттіліктерін қалыптастыратын білім беру нәтижесі. Әділ әрі жҥйелі бағалау арқылы мынадай нәтижеге қол жеткіземіз:  Оқушытің тҧлғалық бағытын белсенді позицияға бағыттау;  Қҧрылымдық бағалау мен нақтылы бағалаулар арқылы оқушытің еңбегін

анықтау;  Тҧлғаны ӛзіндік жауапкершілікке, тҧғырлы нәтижеге, бағытқа жеткізу;  Әртҥрлі жҧмыстардан алған бағаларды дифференциалдауға болады Білім

алушылардың дайындық деңгейі мен ӛсу динамикасын кез-келген кезеңде анықтау;  (Ӛздік жҧмысы, кҥнделікті баға, ҥй жҧмысы т.б);  Оқушытің бағалау жҥйесіне толық қанағаттануын аламыз.

Критерийлер Максималды деңгей

А Білу және тҥсіну 5

В Зерттеу 4