Мейірімді адам тақырыбы бойынша сабақ жоспары

Өзін - өзі тану сабағының жоспары.

Мектеп «Тауағаш орта мектебі» КММ

Мерзімі:

Сабақтың тақырыбы: Әдептілік – адамгершілік бастауы. №23- 24 сабақ.

Құндылық: «Сүйіспеншілік» Қасиеттер: жақсы көру және кішіпейілділік.

Мұғалімі: Балгожина Сандугаш Боранбаевна

Сынып – 9

Оқытуда қолданылатын әдіс-тәсілдер: Топтық жұмыс, тыныштық сәті, дәйексөз, әңгімелесу, шығармашылық жұмыс.

Модульдердің кіріктірілуі: Сыни тұрғыдан ойлау, оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдер, АКТ-ны пайдалану, бағалау, талантты және дарынды балаларды оқыту.

Оқып үйренудің нәтижесі: оқушылар ізетті, сыйлы, инабатты болуға дағдыланады.

Сабақтың мақсаты: - оқушылардың әдептілік, инабаттылық, сыйластық туралы түсінік беру;

Сабақтың міндеттері: : - әдептілік, инабаттылық, сыйластықтың адами қарым-қатынастағы мәнін ашу;

- ізетті, сыйластықты қарым-қатынас жасау іскерліктерін дамыту;

- әдептілікке, мәдениеттілікке, ізеттілікке тәрбиелеу.

Плакат, маркер, үлестірме қағаз.

Сабақтың барысы: а) Ұйымдастыру кезеңі.

-оқушылармен сәлемдесу.

- сынып тазалығына көңіл бөлу

- оқушыларды түгендеу. (4- топқа бөлу.)

Тыныштық сәті. «Теңіз түбіне саяхат»

2. Үй тапсырмасын тексеру: «Әдеп әлеміне барар жол» атты өлеңді жатқа сұрау.

Сабақ барысын талқылау, топқа бөлінеді.

(Тәртіп, талап, тазалық, тыныштық, татулық) сақтау керектігін еске түсіру.

3. Дәйексөз:

«Инабат – ердің азығы,

Бақыт пенен дәулеттің

Ұстайтұғын қазығы» - деген өсиет сөзіне оқушылардың назарын аударту.Жеке оқыту және жаттатып айтқызу.

- Өз іс-әрекетіңізден ұялған кезіңіз болды ма?

- Әдепті адам бойында қандай қасиеттер болуы мүмкін?

К. Әбубәкіров

4. Әңгімелесу (сұхбат) «Қызым саған айтамын» атты оқушылар назарына ұсынылады.

... Дүрілдеп той өтті. Қайтып кетуге көліктің жағдайы келмей, біраз кідіруімізге тура келді. Оңаша бір бөлмеге барып, көз шырымын алуға бекіндік. Әлден уақытта күбір-күбір үн құлағыма шалынғандай болды. Сөз ыңғайына қарасаң, осы үйге кеше түскен келін мен оның анасы сияқты. Ана жүрек тыншымай, сан рет айтқан сөзін тағы қайталап отыр. Мана жаңылмаған екенбіз, Алтынкүлдің сырткейпі қанша жылы болса, жүрегі де соншалықты жомарт жан болып шықты. Өзін біреудің естіп отыруы мүмкін-ау деген ой, әрине, оның қаперіне де кіріп шыққан жоқ. Сондықтан да әр сөзі көкірегіне түйген қылаусыз ниеті еді. Бұл әңгіме сонысымен құнды. Кейбіреулерге ой салар деген ниетпен, бір ауыз сөз қоспастан, әңгімелеп беруге бекіндім.

Солай қызым, сенің құтты орныңа қонғаныңды көрсем арманым жоқ деуші еді, атам жарықтық. Бүгін бір аунап түскен шығар. Шүкір тілегі ақ екен, адалынан ақ босаға аттадың. Бұрынғыдай емес, саған сын да көп, мін де көп болуы тиіс. Өйткені бір аылға, бір әулетке келін болдың.

Несін айтасың, осы уақытқа, осы уақытқа дейін әкең екеуіміз сенің жылт еткен ұшқары қылығыңды көрмеппіз. Қас-қабағымызға қарап, оймыздағыны айтқызбай-ақ біліп отыратын сезімтал боп өстің. Саған риза болып, ылғи да тәуба-тәуба дейтін едік. Соныңнан тайма, қарағым. Ата-енеңді ренжітпе, жерге қаратпа. Енеңнің қолынан бейнетін ал. Байқаймын олар да өзіміз сияқты момын адамдар көрінеді. «Отымның алды, суымның тұнығы» , - деп енең байғұстың көрген беттен-ақ саған еміренгенін айтсаңшы. Енді қайтсін, бұл шаңыраққа тұңғыш түскен келіні екенсің.сол ниетінен табыла көр, балам.

Мен еріксіз тыңдап қалдым.

Өсіп-өнген, барды-жоқтың бағасын білетін, қадіріңе жететін жерден дәм бұйырғанына қуанып жүрмін. Айдың-күннің аманында басы бірікпейтін, біріге қалса да, бір-бірінің артық-ауыс қылығын жіпке тізіп шығыса алмай жүретіндер аз ба? Содан сақтай гөр деген уайымнан ұйқым шайдай ашылатын еді. ата-енеңді көргелі бері көңілім едәуір жайланып-ақ қалды. Өздерімен баяғыдан бері сыралғы, сыйлас адамдардай үйренісіп те кеттік. Ана емес пе, енең менің көңіл күйімді де дөп басып біліп отыр. Тіпті, сені қимай, сәл жабырқау тартқанымды да байқап қалыпты. «Құдағи, біздің бар байлығымыз – балаларымыз. Оған енді Айнагүлім қосылды. Уайымдамай аттаныңыз», - деген лебізіне де іштей риза болып қалдым. Қайны-қайынсіңлілеріне де оң қабағыңмен қара. Ұсақ-түйекті терме. Олар енді сенің бауырларың. Тіл табыс, сыйлас, сырлас бол. Білмегені болса үйрет, жөні келсе үйрен. Түбі содан жамандық көре қоймассың. Ертеңгі өріс-қонысың да солар болады әлі.

Қорыту:

- Әдеп әріден басталады дегенді қалай түсінесің?

- Әдепті әдетке қалай айналдыруға болады?

Ж. Солтиева

5. Шығармашылық жұмыс, топтық жұмыс.

Оқушылар төменде берілген сөздерден өзіне ұнағанын таңдап алып, шағын әңгіме жаздыру. «Әдеп әлеміне барар жол» атты тақырыпта жазу.

Баяу әуен қойылады.

Постер, маркер, стикер.

6. Топпен ән айту. «Қыз сыны»

Сөзі: Қ. Қазыбеков әні: М. Омаров

Үкілі камшат, бүрмелі көйлек,

Тұрғандай өзі қимылсыз билеп.

Иықтан шашы төгіліп жерге,

Күмісті шашбау жарасып белге.

Қайырмасы:

Қиылған қасы,

Қарақат көзі,

Жүректі баурап,

Оятар сезім.

Тал бойың нәзік,

Қызғалдақ гүлдей,

Дидарың нұрлы,

Шуақта күндей.

7. Үй тапсырма беру. Оқу 114-118 бет

Келесі сабақ. № 2 «Мен оны пір тұтамын» атты мәтінді оқып келу.

8. Соңғы тыныштық сәті. Баяу әуен қойылады. Бүгінгі сабақтан игерген жақсы қасиеттерді есімізге түсіріп, жүрегімізге сақтайық. «Сүйіспеншілік, сүйіспеншілік бар жерде, сүйіспеншілік, сүйіспеншілік» бүкіл әлемде.

Пайдаланылған әдебиеттер тізім:

1. «Өзін-өзі тану» оқулығы 9 -сынып «Бөбек» Алматы, 2010жыл.

Өзін - өзі тану сабағының жоспары.

Мектеп: «Тауағаш орта мектебі» КММ

Мерзімі:

Сабақтың тақырыбы: Адам және отбасы. № 25-26 сабақ.

Құндылық: «Сүйіспеншілік» Қасиеттер: жақсы көру және кішіпейілділік.

Мұғалімі: Балгожина Сандугаш Боранбаевна

Сынып – 9

Оқытуда қолданылатын әдіс-тәсілдер: Топтық жұмыс, тыныштық сәті, дәйексөз, әңгімелесу, шығармашылық жұмыс.

Модульдердің кіріктірілуі: Сыни тұрғыдан ойлау, оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдер, АКТ-ны пайдалану, бағалау, талантты және дарынды балаларды оқыту.

Оқып үйренудің нәтижесі: оқушылардың отбасына деген сыйластық, сүйіспеншілік қасиеттерді дамиды.

Сабақтың мақсаты: - оқушылардың отбасы туралы түсініктерін кеңейту;

Сабақтың міндеттері: : - отбасының адам үшін маңыздылығын жан-жақты ашу;

- отбасындағы жарастықты, сыйластықты қарым-қатынасының дамуына ықпал ету;

- отбасындағы сыйластыққа, сүйіспеншілікке тәрбиелеу.

Плакат, маркер, үлестірме қағаз.

Сабақтың барысы: а) Ұйымдастыру кезеңі.

-оқушылармен сәлемдесу.

- сынып тазалығына көңіл бөлу

- оқушыларды түгендеу. (4- топқа бөлу.)

Тыныштық сәті. «Нұрға бөлену»

2. Үй тапсырмасын тексеру: «Көңіліңе ұстап, тоқып ал» атты өлеңді жатқа сұрау.

Сабақ барысын талқылау, топқа бөлінеді.

(Тәртіп, талап, тазалық, тыныштық, татулық) сақтау керектігін еске түсіру.

3. Дәйексөз:

«Отбасының өнегесі – Отан өнегесі» - деген өсиет сөзіне оқушылардың назарын аударту.Жеке оқыту және жаттатып айтқызу.

- Адам отбасындағы сыйластыққа қалай қол жеткізе алады?

- Ата-анаңызды қуанышқа бөлеген кездеріңіз болды ма?

Б. Момышұлы

4. Әңгімелесу (сұхбат) «Мен оны пір тұтамын» атты мәтінді оқушылар назарына ұсыну.

Өмір деген тақтайдай түзу жол емес қой. Оның ылдиы да, еңісі де, өткел бермес өзені де болады. Сол тағдыр жолы біздің отбасымызға да қабаққа мұң, көңілге қаяу ұялатар өз «сыйын» ұсынған еді. соның бәрін ойласам, әлдеқандай қорқынышты түс көріп оянған адамдай сезінемін өзімді. Тіпә, тіпә, өзімен кетсін. Ешкімнің басына бермесін.

Ыңқыл-сыңқылым көбейіп, белім ауыра бастаған соң, облыс орталығына барып, ауруханаға жатқан едім. Өз аяғыммен барған адаммын ғой, ем алайын деп орнымнан тұра бергенім сол еді, әлдене кілт ете түскендей болды да, бойымды билей алмай, құлап түстім. Көзімді ашсам, айналама дәрігерлер толып кетіпті. Жүрегім бір сұмдықты сезетін сияқты. Өз жайымның ауыр екенін олардың жүздерінен таныдым. Байқаймын, көкірегім сау, ес-ақылым орнында. Бірақ белімнен төмен қарай жансызданып қалыпты. Әрине, дәрігерлер мені алдарқатып, көңілімді аулаған болады. бірақ көкірек шіркін сезеді ғой. Бір кезде алқын-жұлқын болып Мұрат та жетті. Сөйтсе, оны дәрігерлер арнайы шақыртқан екен. Келе дәрігерлерге жолығады. Олар, әрине, Мұраттан менің жайымның қиын екендігін жасырмайды.

«Біздің қолымыздан енді ешнәрсе келмейді. Тезірек үйіңізге алып кетіңіз» - дейді. Мұрат үрпиіп кіріп келгенде, мұңымды шаққандай жылап қоя бердім. Ол қайбір жетісіп тұр дейсін, әйтсе де сыр бермей жұбатқан болады. Сөйтіп, ол мені ауылға алып қайтты. «Үйде біраз күтіңіз. Содан кейін алып келесіз» - деп айтты дегенге, мен кәдімгідей иланып қалыппын.

Көп қиындықпен ауылға да жеттік-ау, әйтеуір. Өздігімнен жүре алмайтын болған соң үйге Мұрат көтеріп кіргізді. Сол жатқаннан мол жаттым. Науқас адамның жүйкесі де жұқарады екен. Көзім құрғамайтын болды. Кеше ғана жүгіріп жүрген адам бір күнде мүсәпір болып, өзгенің көмегіне ділгәр боп қалғаны қандай қиын. Оның үстіне, мені қараған дәрігер де, бақсы да, балгер де көп айналмай жөніне кетеді. Бір жағынан осы да жаныма батып, енді қайтіп, екі аяққа мініп, өздігімнен жүре алмай қалмасам жарады деген күдік те жегідей жеп барады. Балаларым жас. Менің күтімім де, үйдегі, түздегі тіршіліктің бәрі де бір Мұраттың мойнында. Оған күндіз де, түнде де бір тыным жоқ. Шіркін-ай десеңші, сонда да бір қабағын шытқан жоқ. Балалардың үсті басын да жүдетпеді. Уайым кімді оңдырсын, етім қашып, тірі әруақтай азып-тозып барамын. Жата берген адамның жамбасы да тесіледі екен. Айтуға оңай ғой. Жуындырып, шайындырып, жас баладай түн ұйқысын төрт бөліп күткен Мұратым болды. Жасамаған ем-домы да қалмады. Бірақ мұның бәрі еш нәтиже бермеді. Бір күні үйге менің көңілімді аулай келген құрбы келіншектер сонау Украинада тұратын әлдеқандай дәрігер жайында мақала оқығанын әңгіме арасында сөз еткен болатын. Оларды шығар

Ақжардан Өскеменге ұшатын ұшақ Мұрат екеумізді бүкіл ел болып шығарып салды. Зембілмен көтеріп, ұшаққа кіргізді. Өзім де осы сапардан аман-есен оралатыныма, шынымды айтсам, сенген жоқпын. Ел-жұрт та менімен тірідей қоштасып қала берді. Өскеменнен көп қиындықпен әзер дегенде Мәскеуге, Полтаваға, одан әрі Кобельяки қаласына жеттік. Дәрігер осында тұрады екен. Біздің бақытымызға қарай, оның ем қабылдап жатқан кезіне тап болыппыз. Бірақ дәрігердің түні бойы есігін бағып отырған адамдардың ұшы-қиыры жоқ. Оны көріп, еңсем түсіп кетті. Мұрат жүгіріп жүріп, ең алдымен оңаша пәтер тауып, мені жайғастырды да, өзі Касьянға жолығудың жолын іздеп кетті. Зыр қағып жүріп, әйтеуір ретін тауыпты. Түнгі сағат үш шамасында біз Касьянның қабылдау бөлмесінің алдында болдық.

Дәрігер өз кабинетіне тұп-тура таңғы сағат бесте келді. Көп сөйлемейтін, қабағы сұсты адам екен. Бұл мен үшін еш уақытта ұмытылмайтын сәт десем де еш артық болмас еді. несін айтайын, небәрі он минуттың ішінде ол мені аяғымнан тік тұрғызды ғой. Рас, көзімнің оты жарқ етіп, дүние төңкеріліп бара жатты.

Нағыз бақыт жұмыр басты пенде үшін екі аяғымен жер басып тұру екен ғой.

Қаншама уақыт төсекке таңылып, буынымнан әл кеткендікі ме, қол-аяғым қалт-құлт етеді. Сенерімді де, сенбесімді де білмеймін. Менің көңіл күйіммен санасып жататын дәрігердің уақыты бар ма, қос балдақты қолтығыма қыстырды да, арлы-берлі жүруге әмір етті. О, тоба, мен кәдімгідей сүйретіліп…