Мектепалды даярлыққа арналған саусақ жаттығулары

Екі қырықаяқ ( Екі қол саусақтары бір-бірімен түйіседі.)

Жолмен жүгірді.

Жүгірді, жүгірді.

Бір-бірімен кезікті ( Екі алақанды қосады)

Құшақтасқандары соншалық (Сұқсаусақтарды айқастырады)

Құшақтасқандары соншалық ( Ортаңғы саусақтарды айқастырады)

(Алақандарды айқастырады)

Екеуін күштеп ажыраттық. ( Қолдарды жібереді)

«Қомағай» саусақ жаттығуы.

Әр қатысушы бет орамалдың ұшынан ұстайдыда біртіндеп жұдырығына жинайды.

Бұл кезде баланың екінші қолы көмектеспеуі керек.

Қарным менің қомағай

Бәрін- бәрін жұтады.

Қомағайдың қарны енді

Сусиырдай болып кетт

Санамақ

«Кел,санайық санамақ, (Бала қозғалыстарды қайталайды)

Саусақтарға қарап ап. (Балаға қарама-қарсы отырып,тәрбиеші ортан терек,

Басбармақ, балан үйрек, көрсетіп отырады, қолдарды құлыпқа ұқсатып Шылдыр шүмек түйеді)

Кішкене бөбек.» (Саусақтарын кезек-кезек создыра көрсетіп)

Саусақтар жүреді.

Екі саусақпен 5-ке дейін тура және кері санап, алға-артқа жүреді

Құстар қанат қағады

Құстар ұшып барады,

Көкте қанат қағады.

Барлық құстар қосылып,

Шиқ-шиқ-деп, ән салады.

Мысық

Пеш түбінде мысық отыр, (Басбармақ, ортантерек, шылдыршүмек үшеуі жұмылады)

Екі көзін қысып отыр. (Ортантерек пен кішкене бөбек көздері боп саусақтарды қимылдатады)

Тышқан етін жегісі кеп, (Басбармақ,ортантерек, шылдыршүмек

Тісі оның қышып отыр. үшеуі бір-бірін қашай қозғалтады)

Добым-добым домалақ

Добым-добым домалақ,

Тоқтамайсың домалап.

Үстел үстін бүлдірдің, (Саусақтарды ұштастыра отырып, доп кейпін жасау)

Тарелкені сындырдың. Өлең мазмұнына қарай қимылдар жасау)

Тентек болып кеттің, деп,

Тұрмын сені тепкім кеп.

Мысық пен тышқан

Тышқан қашты мысықтан (Еденде саусақтармен қашады)

Қатты –қатты жүгірді. (Жылдам жүгіреді)

Орын тапты қуыстан, (Екі қолының саусақтарын айқастыра жұдырықтайды)

Зәресін мысық ұшырды.

Қарады мысық тесіктен, (Көздерімен жан-жаққа қарайды)

Тышқанға бері шық,-деді. (Қабағын түйеді)

Еденді ұрды «Тук-тук» деп, ( Айқасқан жұдырығымен еденді ұрады)

Тырналады, кетпеді. ( Еденді тырналайды)

Былай-былай тартады. ( Айқасқан жұдырығын екі жаққа тартады)

Бұза алмады қамалды.

Амалы құрып мысықтың,

Үйіне қарай қайтады.

Қуанып тышқан есікті, (Айқасқан жұдырығына қарап үрлейді)

Жәй ғана кеп үрледі.

«Алақай, есік ашылды»,-деп, (Қолдарын айқара ашады)

Ініне қашып үлгерді. ( Еденде қайта жүреді)

Мысық

Пеш түбінде мысық отыр,

Аздап көзін қысып отыр

Тышқан етін жегісі кеп,

Тісі оның қышып отыр.

Добым-добым домалақ

Добым-добым домалақ,

Тоқтамайсың домалап.

Үстел үстін бүлдірдің,

Тарелкені сындырдың

Тентек болып кеттің, деп,

Тұрмын сені тепкім кеп.

Мысық пен тышқан

Тышқан қашты мысықтан

Қатты –қатты жүгірді.

Орын тапты қуыстан,

Зәресін мысық ұшырды.

Қарады мысық тесіктен,

Тышқанға бері шық,-деді.

Еденді ұрды «Тук-тук» деп,

Тырналады, кетпеді.

Былай-былай тартады.

Бұза алмады қамалды.

Амалы құрып мысықтың,

Үйіне қарай қайтады.

Қуанып тышқан есікті,

Жәй ғана кеп үрледі.

«Алақай, есік ашылды»,-деп,

Ініне қашып үлгерді.

Саусақтар шынжыр болады,

Үзілмейді тартсаңда.

Ал, піл келіп шынжырды,

Үзіп кетті басқанда.

Тұмсығымен доп іздеп,

Ойнағысы келіп тұр.

Достық үшін пілге мен,

Гүл сыйлағым келіп тұр.

Құстар ұшып барады,

Көкте қанат қағады.

Барлық құстар қосылып,

Шиқ-шиқ-деп, ән сал

Құлпы

Ілген есік сыртына ,

Ұқсайды ма құлпыға?

Ашқың келсе аямай, (айқастыр)

Қатты тарып жұлқыла.

Ешкі

Күнде тәртіп бұзылты,

Балаларды сүзіпті.

Жемістерді үзіпті,

Мүйізіне тізіпті.

Міне, осындай алыпты.

Атам көріп қалыпты.

Мазаны ала бердің деп-,

Мүйізін қағып алыпты.

Қоян

Ұзын құлақ сұр қоян,

Естіп қалып сыбдырды.

Ойлы-қырлы жерлермен,

Ытқып-ытқып жүгірді.

Қарап еді артына,

Қиығын салып көзінің.

Келе жатқан томпаңдап,

Көжегі екен өзінің.

Әтеш

Әдемі әтеш,

Таң атпай тұрыпты.

Ойқастап жүріпті.

Жан-жаққа қарапты.

Айдарын тарапты.

Қазым

Қазым, қазым қаңқылда,

Көлде жүзіп салқыңда.

Жем шашайын жейсің бе ?

Көмпит берші дейсің бе ?

Жоқ, жоқ, жоқ

Кәмпит тәтті болмайды ас,

Арпаменен бидай шаш.

Ақ тауық

Ақ тауық-ау, ақ тауық,

Ақ тауық неден қақсауық

Ертеменен қыт-қыттайды,

Ауламыздан шықпайды.

Шеп-шеп десем келмейді,

Берген жемді жемейді.

Ауруы қандай қауіпті,

Деп аяймын тауықты.

Деп жүрсем тауығым,

Ақ жұмыртқа тауыпты.

Құлып

Орманда бір үй тұр,

Есігінде құлып тұр.

Айтындаршы балалар,

Құлыпты кім ашады?

Торғай

Торғай, торғай, торғайсың,

Жақын келіп қонғайсың.

Жем шашайын тойып ал,

Сонда торғай тоңбайсың.

Қайық

Қайық суда жүзеді,

Сақинасын тізеді.

Доп

Айналдырған добынды,

Қытықтасын қолынды қойып (Сырты бүдір кішкентай доптарды партаға қойып, екі )

Енді көтер партадан алақанныңмен айналдыр)

Жаса солай қайтадан

Кірпі

Момақанмын, алайда, (Үш саусағыңды түйістіріп, кіріпінің жүрісін сал)

Тікенім көп, алайда. (Екі қолыңның саусақтарын айқастырып,

Кірпі кетсе қолыңа кіріпнің тікенектерін жаса

Өкпелеме, жарай ма?

Құлпы

Ілінген ексік сыртына,

Ұқсайды ма құлпыға? (Бір қолыңның саусақтарын құлпыға ұқсатып айқастыр.)

Ашқын келсе аямай, (Екі қолыңды екі жаққа күшпен тартып құлпыны ашуға тырыс)

Қатты тартып жұлқыла

Саңырауқұлақ

Саңырауқұлақ, расында (Бір қолыңменисаңырауқұлақтың қалпағын екінші қолыңмен

Естімей ме құлағын? (денесін келтір)

Шуласақ та қанша біз,

Меңірейіп тұрасың.

Күнге ұқсаймыз

Қол ұстасып дөңгелеп, (Екеуің дөңгеленіп қол ұстасыңдар.

Тұра қалдық екеуміз. (Сұқ саусақтарың мен бас бармақ)

Өзіміз де дөңгелек, (тарыңның ұшын бір -біріне тигізіп,

Күнге ұқсайды екенбіздөңгелек күн жасаңдар)

Жаңбыр

Бұлт қабағын түйіп ап,

Бүркеп алды аспанды. (Саусақтарыңмен бұлт жаса)

Тырс, тырс, тырс, тырс, (Сұқ саусағыңмен партаның бетін)

тырсылдап,

Жаңбыр жауа бастады. (Тырсылдатып, жауған жаңбырдың дыбысын келтір)

Моншақ

Саны болар оншақты,

Шашып алдым моншақты. (Саусақтарыңмен моншақтың санын көрсет)

Шымшып, теріп аламын,

Қорабына саламын.

Тыңдамайтын доп

Добым кетті домалап, (Екі қолынның саусақтарын бір- біріне тигізіп,

Тыным таппай жорғалап. дөңгелек допқа ұқсат)

Тыным таппай жорғалап. (Добың жарылып қалды)

Кетті мүлдем қағынып,

Қалмаса екен жарылып.

Өрмекші

Өрмелеген өрмекші,

Өнеріңді көрсетші. (Саусақтарыңмен парта бетінде өрмелеп жүрген өрмекшінің)

Қалай, қайтіп тоқыдыі (қимылын келтір)

Мынау ғажап өрмекті?

Күн көжек

Күн көжек ойнайды, (Парта бетінде күн көжек ойнап жүр деп ойла да, оны ұстауға

Секіріп қоймайды. тырыс.

Қолымнан аспайды, ( Қолыннан асып кетсе де, бәрібір ұстаймын деп ойла)

Ұстатпай қашады.

Мұз бұлақ

Мынау қатқан мұз бұлақ (Бір қолыңды парта бетіне жатқызып, мұз бұлақ жаса)

Қорықпаймыз біз бірақ. (Екінші қолыңмен өзіңнің жүрісіңді келтір)

Секіріп одан өтеміз,

Ары қарай кетеміз.

Қаз

Қаз қанатын жазады,

Ұзын мойнын созады. (Екі қолыңды қаздың қанатына ұқсатып жазып, мойныңды алға )

Жақын келген баланы қарай соз. )

Шоқып, тістеп алады. (Көршіңді қолдарыңмен ақырын «шоқы»)

Ботақан

Маңдайыңнан, ботақан, (Сұқ саусағыңмен және кішкентай аты жоқ саусағыңмен )

Сипайын деп келдім ғой. Бботаның құлағын жаса. екінші қолыңмен ботаны сипала.)

Ойнақтамай тоқтасың,

Дұрыс болар еді ғой.

Қошақан

Қошақаным монтиған, (Бір қолыңның саусақтарын түйістіріп, қозыға ұқсат.)

Топ- томпақ боп томпиған. (Қозыңның жем жеп жатқанын бейнеле)

Сені жақсы көремін,

Жем, суыңды беремін.

Күн мен гүл

Көтерілсе күнім,

Ашылады гүлім. (Қолдарыңды жақындатып, алақандарыңды гүлге ұқсатып аш)

Кешкісін күн батады, (Қолдарыңмен жабылған гүлді жаса)

Гүл ұйқыға жатады.

Қорбаңдаған аю

Ну тоғайда, орманда (Сұқ саусағың мен аты жоқ кішкентай саусағыңды аюдың )

Аю жүрер қорбаңдап. (аяғы етіп, парта бетіне жүргіз)

Тікірейіп тікенін (Он саусағыңды жазып, қолдарыңды айқастырып, кірпі жаса)

Кірпі жүрер жорғалап.

Ұшақ

Ақ бұлттардан асатын, (Екі қолыңды жоғары көтеріп, аспандағы бұлтты жаса.)

Аппақ ұшақ жасадым. ( Бір қолыңның саусақтарын түйістіріп жоғары көтер де,

Алыс жерге енді ұшаққа ұқсат)

Жылдам ұшып барамын.

Тышқан

Тышқан, сенің тықырың, (Үш саусағыңды түйістіріп, тышқандардың жүрісін сал.)

Естілмесін, ақырын! (Алақандарыңды бір біріне жақындатып, тышқанның інін жаса)

Мысық кетіп қалғанша,

Мұнда келіп жасаырын.

Тордағы құс

Обал жасап құстарға,

Торға қамап ұстама! (Екі қолыңның саусақтарын бір- біріне тигізіп, құстың торын жаса)

Құс боп неге жаралды, (Қолдарыңды айқастырып, құстың қанатын жаса)

Еркін самғап ұшпаса?

Аққала

Мынау тұрған аққала

Айнымайтын ақ бала. (Екі қолыңның саусақтарын жазып, аққаланы ауада бейнеле)

Мұрны сәбіз сорайған, (Екі саусағыңмен аққаланың сәбіздің жасалған мұрнын көрсет)

Көзі көмір қап -қара

Қолшатыр

Ылғал етіп ауаны,

Жаңбыр жиі жауады. (Саусақтарыңмен парта бетін тырсылдатып, жауған жаңбырдың)

Алда алыс жол жатыр, (дыбысын келтір)

Кел, ұстайық қолшатыр.

Ара

Ара гүлден гүлге ұшып,

Бал жинауға асығады. (Алқандарыңды жазып, араның қанатын келтір.)

Аю ұрлап кетпесін деп, (Саусақтарыңды аюдың аяғы деп ойла да, парта бетіне жүргіз)

Ұясына жасырады.

Алыптар мен балықтар

Теңіздегі алыптар Екі алақаныңды бір-біріне қаратып, саусақыңды жазып, )

Ауыздарын ашады. (аузын қатты ашқын үлкен китке ұқсат)

Кіп - кішкентай балықтар

Жүзіп жылдам қашады

Шынжыр

Түрлі түсті қағаздан (Түзу ұстаған екі саусағыңды бір -біріне жақындатып, алыстату

Қиып алып аз -аздан, ( арқылы қайшының кескен қимылын келтір)

Бір- біріне жалғаймын (Бас бармағыңа сұқ саусағыңды тигізіп, жасаған дөңгелекті жаса) Ұзын шынжыр жасаймын

Қарсақ пен түлкі

Қарсақтарды түлкімен (Алақаңдарыңды бір -біріне тигіз, ортаңғы екі саусақғыңды бүк ,)

Шатастырып жүрдім мен. (сұқ саусағың мен кішкентай саусағыңды түйістір, сөйтіп,

Әзер, әзер айырдым, түлкінің құлағын жаса)

Қарадым да дүрбімен.

Үй

Қазықтарды қағамын, (Екі қолыңның саусақтарын түзу ұста да, бір- бірінің үстіне )

Кірпіштерді қаладым.

Салып алып үлкен үй, (қойып, кірпіш қалағандай қимыл жаса)

Сүйсініп көп қарадым.

Гүл тереміз

Балалардан қалмайық

Біз де тауға барайық (Екі қолыңды тауға ұқсат та, екінші қолыңның саусақтарымен )

Қызыл, жасыл гүлдерді ( тауға шығып бара жатқан өзіңнің жүрісіңді сал)

Теріп, теріп алайық.

Тоқылдақ

Тоқ, тоқ, тоқ, тоқ, тоқылдап, (Сұқ саусағыңды тоқылдақтың тұмығыдеп