Мектепке дейінгі балаларға арналған серуен тәрбие сағаты

Серуен кезіндегі бақылау мен басқа да қызметтерді ұйымдастыру №1

Айы

Бақылау түрі

Мақсаты

Бақылау барысы

Зерттеу жұмысы

Еңбек

Қимылды ойын

Жаттығу ойындар

Халық болжамы

IX

І-ІІ апта күндері

Д

үйсенбі

Жыл мезгілдерінің өзгеруін бақылау

Жыл мезгілдерінің өзгеруі туралы түсініктерін қалыптастыру ;

Әр мезгілдің өз ерекшеліктері туралы түсініктерін тиянақтау.

Жұмбақ жасыру

Ақ киімді біреуі,

Сары киімді біреуі,

Көк киімді біреуі,

Әлем, жәлем киімі,

Тағы бірі жүреді. (жылдың төрт мезгілі)

-Өлеңде не жайлы айтылған? (жыл мезгілдері туралы әңгімелеу)

-Қазір жылдың қай мезгілі (күз жпйлы әңгімелеу)

Қыркүйек айының алғашқы күндері жылы болады. Ағаштарда ең алғашқы сары жапырақтар пайда болады. Жердегі шөптер сарғайып, гүлдер сола бастайды Үлкендер егіс даласындағы жиын-терін жұмыстарын аяқтауға, мал азығын мол етіп жинап алуға асығады.

Тәрбиеші сұрақтары.

Күздің қандай белгілерін білесіңдер?

Адамдар күзде не істейді?

Жануарлар күзгі тіршілікке қалай бейімделеді?

Күзде өсімдіктер қандай өзгеріске ұшырайды?

Д/О: «Күзге ең алғашқы дайындалған ағашты тап» (қайың, көк терек)

Д/О: «Қайың мен теректің ең әдемі күзгі жапырағын тап»

Ойын алаңындағы жапырақтарды жинау.

Мақсаты:

орындалған жұмыс нәтижесін көріп қуануға үйрету;

экологиялық мәдениеттерін тәрбиелеу

«Бәйге».

Мақсаты:

Тез жүкіруге, ептілікке жаттықтыру.

Жаттығу ойындары Қозғалыстарын қалыптастыру

Мақсаты: сапта жеңіл, бірқалыпты жүруге жаттықтыру.

Жаз жауынды, күз жылы болса, қыс ұзақ болады.

С

ейсенбі

Қайың ағашын бақылау

Күзгі қайың ағашын бақылауды жалғастыру;

Қайың ағашының басқа ағаштардан айырмашылығы мен ұқсастығын табуға үйрету

Көркем сөз

Сырғалы қайың, ақ қайың.

Сырыңды сенің жаттайын.

Өсе берші жайқалып,

Мен ерінбей баптайын.

Балаларға сұрақтар:

-Күзде ағаштар қандай өзгерістерге ұшырайды?

-Олардың жапырақтары неге сарғаяды?

-Ең алғаш қай ағаштың жапырағы сарғаяды?

-Ағаштардың өндірісте қандай пайдасы бар?

Қайың ағашының жапырағы мен басқа ағаштардың жапырақтарын салыстыру, айырмашылықтарын табу.

Гүлзарлардағы солған гүлдер дәнін жинау

Мақсаты: үлкендерге көмектесу, келесі көктемге гүл дәндерін әзірлеу

Қимылды ойын: «Допты ұста»

Мақсаты: қағып алуға және келесіге беруге үйрету.

Жаттығу ойындары:

Мақсаты: Қашықтан келген допты тез қағып алуға үйрету

Мақал-мәтелдер:

Қалың ну халық саулығы. Көк орман –Отан байлығы.

Орман-ел дәулеті, жер сәулеті.

Бір тал

кессең, он т ал ек.

С

әрсенбі

Аула тазалаушы еңбегін бақылау

Күз мезгіліндегі аула тазалаушы еңбегі туралы білімдерін молайту,

—аула тазалаушыға қажетті құрал-жабдықтармен танысу

Көркемсөз

«Тиме бізге керекпіз»-

Деп тұрғандай жарыса.

Жапырақты жұлып себепсіз,

Сындырмаймыз ағашты.

Күз келген соң амалсыз,

Жапырақтар түседі.

Жинап алып сыпырып,

Үй сыртына үйеміз,

Жапырақтар бақшаға,

Көң болады білеміз.

Сұрақтар:

Аула тазалаушы не істейді?

Аула тазалаушыға қандай құралдар қажет?

Аула тазалаушы күзде не жинайды?

Ол кімдер үшін қызмет етеді?

Тазалық жұмысы кезінде жерден шаң ұшады, ал су сеуіп сыпырса шаң ұшпайды Себебі ылғал шаңның көтерілуіне кедергі жасайды

Аула тазалаушыға көмектесу

Мақсаты: Еңбексүйгіштікке,үлкендер еңбегін құрметтеуге тәрбиелеу

Қ/О: «Қармақ»

Мақсаты: ептілікке, жылдамдыққа тәрбиелеу:

Жаттығу ойындары:

Жүкіру техникасын жақсарту

Мақсаты: қозғалыстарын дамыту

Мақал: «Еңбек етпеген ішіп-жемейді»

Бейсенбі

Күн — жылу мен жарық көзі

Күннің жарық және жылу көзі екені туралы түсініктерін қалыптастыру;

Ойлау, талқылау, дәлелдеу дағдыларын дамыту;

Табиғатқа деген қамқорлық сезімге тәрбиелеу.

Психологиялық жаттығу:

«Күншуақ»

Мақсаты: Балаларға жақсы көңіл-күй сыйлау. Күн сәулесі адамға қуаныш, жылу беретінін сезіну

-Бәріміз көзімізді жұмып, күнге қол созамыз. Күннен жылу алып бір-бірімізге сыйлаймыз, қуанып қол соғамыз.

Сұрақтар:

Жануарлар мен өсімдіктер бойы өсуі үшін не керек?

Күн не береді?

Жер бетіндегі тіршілік үшін КҮН – жарық және жылу көзі. Одан жан-жаққа жарық Егер күн суық болса, онда жер беті суық болар еді де, суық пен қараңғылықтан жануарлар мен өсімдіктер өліп қалар еді.

Күннің қызуы өте күшті Күннің сәулесі жер бетіне 19 секундта жетеді, сондықтан күндіз әрі жарық, әрі жылы болады. Күннің сәулесі өте күшті, сондықтан оған тура қарай алмаймыз.

Сұрақтар:

♦Күнге бетіңді бұрғанда нені сезінесің?

Күнге тура қарауға бола ма, көзің ауырмай ма?

Екі тасты алып, біреуінің бетін жауып, біреуін ашық қою. Біраз уақыттан соң оларды қарап айырмашылықтарын табу. Тұжырым: ашықтағы зат тез қызады, көлеңкеде жылу аз.

Алаңды тазалауға кішкентайларға көмектесу.

Мақсаты: еңбексүйгіштікке, кішкентайларға көмекке келуге тәрбиелеу.

Қ/О: «Өрт сөндірушілер жаттығуда»

Мақсаты: қабырғаға өрмелеуге жаттықтыру

Жаттығу ойындары: «Шеңберге түсір»

Мақсаты: нысанаға көздеуге жаттықтыру

Ж

Ұ ма

Өрмекшіні бақылау

Өрмекшінің өмірі мен сыртқы бейнесінің ерекшеліктері туралы білімдерін молайтуды жалғастыру;

айнала қоршаған ортаға қызығушы

лықтарын арттыру.

Сенде айтшы өрмекші,

Неше аяқ, неше қол?

Жауап берші өрмекші

Неше аяқ, неше қол?

Табандарым жолға тисе,

Зымырайды аяқтай.

Табандарым өрмек тоқиды

Қолдармен өрнек салғандай,

Шіркейлерді ұстағанда,

Аяқтарым пышақтай.

Егер шыбын кездессе,

Қағып алам ұзатпай!

Тәрбиеші сұрақтары:

Өрмекшілердің қандай пайдасы бар? (шыбын-шіркей, құрт-құмырсқаларды жейді)

Өрмекші жәндіктерді қалай аулайды? (оларға өрмек құрады.)

Өрмекші өрмектерін жиі құра ма? (желмен, жаңбырмен тез бүлінеді, сондықтан күнде құрады.)

Өрмекшілер жыртқыштар ма?(Иә, олар басқа жәндіктерді жейді)

Өрмекші торын тауып, қарау.

«Бархат» гүлдерін аударып, ыдысқы орналастыру

Мақсаты: гүлдерге деген қамқорлыққа, әсемдікке тәрбиелеу

Қ/О: «Үнсіз өт»

Мақсаты: Жәй, нық, денені түзу ұстап жүруге жаттықтыру

Жаттығу ойындары Қимылдарын дамыту

Мақсаты: Гимнастикалық бөрене үстімен жүру, тепе-теңдікті сақтау.

Өрмекші бұрышқа тығылса жел болады.

Серуен кезіндегі бақылау мен басқа да қызметтерді ұйымдастыру №2

Айы

Бақылау түрі

Мақсаты

Бақылау барысы

Зерттеу жұмысы

Еңбек

Қимылды ойын

Жаттығу ойындар

Халық болжамы

IX

ІІІ-ІҮ апта күндері

Д

үйсенбі

Күз көрініс

терін бақылау

Күз туралы білімдерін молайту, күз көрністерін бақылауды жалғастыру.

Көркем сөз «КҮЗ» Қ . Ыдырысов

Күзім-ау, күзім-ау,

Мінезің бұзық-ау.

Жаңбырың сіркіреп,

Келгенің қызық-ау.

Жап-жасыл тал мынау,

Сары шапан киіпті-ау

Айнала тұнжырап,

Қабағын аспан түйіпті-ау.

Тәрбиеші сұрақтары:

Қазір жылдың қай мезгілі?

Неге күз деп ойлайсыңдар?

Күзде ауа-райы қандай болады?

Тағы қандай табиғат өзгерістерін білесіңдер?

Жапырақтарды, өсімдіктерді, тастарды ұстап көру. Олар қолға тигенде қандай әсер (суық немесе ылғал) береді

Неге? (өйткені күн салқын немесе жаңбыр)

Ойын алаңын тазалау

Мақсаты:

Еңбек тапсырмаларын орындауды үйрету;

Ұжыммен жұмыс істеуге баулу.

Қ/О:

«Ормандағы соқпақтар».

Мақсаты: жағдайға байланысты қозғалыстарды түрлендіру.

Қыркүйек

те күн күркіресе жылы күз нышанын білдіреді.

С

ейсенбі

Ағаштарды бақылау

Күз мезгілі туралы жалпы білімдерін қалыптастыру;

-қайың мен терек ағашын діңдері мен жапырақтарына қарап айыра білуге үйрету;

-ағаш бөліктері туралы білімдерін тиянақтау (діңі, бұтағы, тамыры);

-туған жердің табиғатын аялауға тәрбиелеу.

Көркем сөз:

Үйеңкі, қайың, қарағаш,

Самырсын, емен, қарағай.

Өседі бәрі аралас,

Бақшада өскен баладай.

Қаулап өскен ағаштар

Жеміс-жидек сайда да.

Хош иіске елітіп

Тынып қалған айнала

Қамқоршы болшы орманға

Орманды бәрің қорғаңдар!

Сұраққа жауап беріңдер:

♦Басқа ағаштар арасынан қайыңды қалай табамыз?

♦Қайың діңі қандай? (ақ қара дақтармен.)

♦Қайыңның тағы қандай бөліктері бар? (діңі, тамыры, бұтағы)

♦Ағашқа тамыр не үшін керек?

Күзде қайың жапырағының түсі қандай? (сары.)

Жазда қандай еді? (жасыл.)(терекпен де осындай жұмыс жүргізіледі)

Қысқа ең алғашқы дайындалатын қай ағаш? (қайың)

Д/О.«Аталған ағашта тап». «Бір, екі, үш, қайыңға (терекке) қарай ұш!».

Мақсаты: мәтінге сай қимыл жасауды үйрету, аталған ағашты табу

Гербарий үшін қайың және терек жапырағын жинау (айырмашылықтарын атау)

Ойын алаңындағы жапырақтарды жинау.

Мақсаты:

орындалған жұмыс нәтижесін көріп қуануға үйрету;

экологиялық мәдениеттерін тәрбиелеу

Қ/О: «Қасқыр қақпан»

Мақсаты: Жылдамдыққа, ептілікке баулу

Жаттығу ойындары: Қозғалысты дамыту

Мақсаты: Бөрене үстімен жүруге жаттықтыру

Тыйым сөздер:

Ағашты кеспе

Ағаш бұтағын сындырма

Ағаш жапыраған

С

әрсенбі

Арнайы көліктерді бақылау

Арнайы көліктер туралы білімдерін кеңейту;

Сөздік қорларын молайту

Көркемсөз

Үлкен болдым десем де,

Ешкім маған сенбейді.

«Жалғыз жүрме көшеде,

Кішкентайсың сен»-дейді.

Үлкенмін ғой міне мен,

Ойыншықтарды жинаймын.

Машинаға мінер ем,

Кабинаға сыймаймын.

Сұрақтар.

Қандай арнайы көлік түрлерін білесіңдер?(«Жедел жәрдем», өртсөндіру, қар жинайтын, су себетін, милиция машиналары.)

Бұл машиналар не үшін керек? (адамдарға көмектесу үшін.)

Өрт болғанда неге «Жедел жәрдемді» қоса шақырады? (зардап шеккендерге көмектесу үшін.)

Сиренасы қосулы машиналарға өзге машиналар жол беруге тиіс пе? (иә)

♦Неге? (Олар адамдарға көмекке асығады.)

♦Оларды атаңдар. («Жедел жәрдем», өртсөндіружәне милиция.)

Тәрбиешімен бірге сынған, құлаған құрғақ бұтақтарды жинау

Мақсаты:

Жұмыс уақытында ұқыпты болуға баулу.

Қ/О:

«Аюлар мен аралар», «Допты бер».

Мақсаты:

— гимнастикалық қабырғамен аяқты алмастыра отырып өрмелеу;

— допты лақтыруға және қағып алуға жаттықтыру

Жаттығу ойындары:

Секіргіш жіппен секіру жаттығулары.

Мақсаты; алға, артқа айналдыра отырып секіруге жаттықтыру.

Мақал: «Сақтықта қорлық жоқ»

Бейсенбі

Тастарды бақылау

Тастардың өлі табиғат мүшесі екендігі жайлы түсініктерін

молайту, олардың әртүрлілігі мен пайдасы туралы білім беру.

Балаларға сұрақтар.

♦Табиғат нешеге бөлінеді? Қандай-қандай?

♦ Өлі табиғатқа нелер жатады?

- Тастардың қандай түрлері болады (үгілмелі, қатты)

Үгілмелі тастарды атаңдар? (бор, көмір, графит)

Қатты тастарды атаңдар?

Қандай таспен асфальтқа сурет салуға болады? (бормен)\

Неге? (ол жұмсақ, жұғады)

Көмір қандай тасқа жатады? (үгілмелі)

Көмір не үшін керек? (отынға)

Асыл тастар деген не? (қымбат тастар)

♦ Қалай ойлайсыңдар, адамдар тастарды қолдана ма? Қай жерлерде? (асыл тастарды әшекей бұйымдарға, жәй тастарды құрлысқа т.б.)

Зерттеу жұмысы

Бор таспен қатты тасты салыстырып көру, ұру, сындыру (бор үгітіледі, тас сынбайды )

Ауладағы тастарды жинау және олардан композиция құрау.

Мақсаты:

Бірігіп жұмыс істеуге үйрету;

Шығармашылық қиялын дамыту.

Қ/О«Ұшты-ұшты».

Мақсаты:

Тәрбиешіні мұқият тыңдауға үйрету;

Жаттығу ойындары

Қозғалысты дамыту.

Мақсаты:допты нысанаға лақтыруға жаттықтыру

Балалармен асфальтқа түрлі-түсті бормен сурет салу

«Күзгі табиғат»

Мақал-мәтел

Асыл тастан шығады,

Ақыл жастан шығады.

Ж

ұ ма

Ұшып кететін құстарды бақылау

Ұшып кететін құстар туралы түсініктерін кеңейту;

Құстарға деген танымдық қызығушылығын арттыру.

Көркем сөз

Қайтқан құсты көрдің бе?

Қаптай ұшқан әуелеп.

Күткен күзім келдің бе,

Сыңсып бағың мәуелеп.

Жаз қызығы өтті енді,

Құстар қайтып кетті енді.

Қол бұлғап қоштасамыз,

Төбеден құстар өткенде

Балалармен әңгімелесу, сұрақтар:

-Күз келгенде құстар тіршілігі қалай өзгереді?(құстар жемі азаяды, күн суытады, құстар ұшып кетуге дайындалады, балапандарын ұшуға жаттықтырады)

-Бұрынғы бақылағандар бойынша жазғы және күзгі құстар жайлы айтыңдар?(жазда жем көп, олар балапандарына жем тасиды, қоректендіреді)

-Құстар жемі күзде қайда кетеді? (жәндіктер жоқ болады, өсімдіктер қурайды, дәндер мен тұқымдар азаяды)

-Құстардың ұшу мерзімі неге байланысты деп ойлайсыңдар, ең әуелі қандай құстар ұшып кетеді? (Ең әуелі жәндәктермен қоректенетін құстар, сонан соң дәнмен, тұқыммен, астықпен қоректенетін құстар ұшып кетеді)

-Құстар ұшуға қалай дайындалады? (олар үйір-үйір болып жиналады, ұзақ жолға ұшуға дайындалады, тамыздың аяғынан бастап ұшып кете бастайды)