Мен мамандық әлеміндемін 11 сыныпқа арналған материал

Мен мамандық әлеміндемін

Мұғалім: Қайырлы таң, құрметті Қазақстанның жарқын болашақтары!

Ел президенті Нұрсұлтан Назарбаев айтқандай «Отанның болашағы, мемлекеттің келешігі жастардың қолында, олардың өрісті ойы, өркенді ісі, табанды тіршілігі тек біліммен ұштасқан біліктің арасында биік белестерге жетеді». Жақын арада әрқайсыңыз мамандық таңдау мәселесіне тап боласыздар, бүгін сабақта біздер осы маңызды тақырыптарға тоқталамыз.

Мамандық таңдау-жасөспірім жастағы ең маңызды шешімдердің бірі. Үлкен өмірге енді ғана аяқ басқан жасұланның алдында мыңдаған мамандықтан өзіне лайықты біреуін таңдау міндеті тұрады. Мамандық таңдауда оқушылар белгілі жазушы, ғалым Жүсіпбек Аймауытовтың «Жан жүйесі және өнер таңдау» еңбегінен не бір жақсы ақыл- кеңестер алуына болады. Автор «Мамандықтың жаманы жоқ, бірақ мұның кез келгеніне икемділік қажет, бұл жай күнелту, тамақ асыраудың ғана жолы емес, үлкен өнерді, зор шеберлікті қажет ететін нәрсе» дейді. Кейбір жастар мамандық таңдау ережесін білмегендіктен өзі қызықпайтын мамандықты таңдайды. Осыдан өз мамандығына қанағаттанбаушылық, реніш сезімдері болып, тіпті алдарына жоспар да құрғысы келмейді.

Жеке өмірге қадам басқан әрбір жас үшін мамандық таңдау мәселесі ең маңызды кезең болып табылады.

Кез келген жеке тұлға өзі шұғылданғысы келетін мамандықты армандағаннан гөрі алға өмірлік мақсат ретінде қойып жоспар құра білген жөн. Мамандық таңдау- белгілі бір деңгейде моральдық мәселе. Сондықтан әркім өзінің көңіл қалауына ерік беру керек. Алайда мамандықтың түрі көбейген сайын оны таңдау да қиынға соғатыны тағы бар. Өз ісінің бүге- шүгесін толық меңгерген кәсіби маман болу үшін икем, қабілет және мінез қажет.

Адамдар мамандықты жүрегінің қалауы бойынша таңдауы керек, өйткені әрбір адамның болашағы таңдаған мамандығына тікелей байланысты. Өз ісін жақсы көріп, үлкен жауапкершілікпен атқарғанда ғана бақытты болады. Ал жүрегі қаламаған мамандық иелері көп қиындытарға кездеседі.

Осы мақсатта біз «Мен мамандық әлеміндемін» пікірсайысымызды бастаймыз.

«Менен сұрақ, сенен жауап».

«Мен мамандық әлеміндемін».

«Ең жақсы» ойыны.

«Қазіргі заманның әрі тапшы, әрі табысты мамандары»

«Бұл кім?» кәсіби бағдар ойыны.

«Менен сұрақ, сенен жауап».

Өзіңнің болашақ мамандығыңды таңдадың ба?

Сен ол мамандық туралы не білесің?

Мамандық таңдауыңның себебі неде?

Сенің мамандық таңдауыңа кім әсер етті.

Қай жақта оқығанды ұнатасың?

Сен оқуға түскенне кейін оқудың қындығына төзе аласың ба?

Адамның мамандық таңдауы оның әлеуметтәк жағдайына әсер ете ме?

«Мен мамандық әлеміндемін».

Психологтар әр мамандыққа қандай құрал жақын екендігін анықтайды, мамандықты сипаттайтын құрал түрі үшеу болуы мүмкін. Бұндай әр түрлі бағалау берілген мамандық үшін қандай еңбек құралы екінші болып саналатындығына байланысты, бізге бір топ ішіндегі мамандықтары да айтуға мүмкіндік береді.

«Адам- табиғат». Кәсіптер: тұқым өсіруші, зоотехник, агроном, кинолог, химиялық- бактериологиялық зертханашы, мал өсіруші шебер және т.б.

Бұл ауыл шаруашылығымен, тамақ өнеркәсібімен, медицинамен, ғылыми (биология, география) зерттеулермен байланысты мамандықтар.

«Адам-техника». Кәсіптер: үңгуші, ағаш шебері, инженер- механик, сәулетші, электромонтаждаушы, құрылысшы, техник- металлург, радиомеханик, компьютер құраушы, телекоммуникациялар жөніндегі маман және т.б.

Әрине, бұл жерде жұмысшылардың еңбектері техникаға ғана емес, сонымен қатар кәсіби зейіннің жетекші пәніне (техникалық нысандар мен олардың қасиеттеріне) бағытталған.

«Адам- адам». Бұл жерде негізгі, жетекші еңбек құралы адамдар болып табылады. Осы типтегі мамандықтарға келесі жұмыс түрлері жатады:

Құжаттармен байланысты тіркеу жұмысын жасау, іс жүргізу, мәтіндерге талдау жасау немесе оларды өзгерту, қайта кодтау. Еңбек құралы сандар, топтық арақатынастар болып табылатын мамандықтар.

«Адам- шығармашылық бейне». Бұл жерде негізгі, жетекші еңбек құралы- шығармашылық бейне, оны құру әдістері. Кәсіптер: әртіс, суретші, музыкант, дизайнер, тас қашаушы, әдеби қызметкер.

«Ең жақсы» ойыны.

Ең ақшасы көп...................................(банк қызметкері, экономист).

Ең жасыл.........................................(эколог, географ, бақташы, гүл өсіруші).

Ең тәтті.......................................(аспаз, кондитер).

Ең күлкілі..................................(клоун, карикатурашы).

Ең жауапты.......................................(сот, бухгалтер).

Ең салмақты................................(мұғалім, заңгер).

Ең қарым- қатынасы күшті..................................(бизнесмен).

«Қазіргі заманның табысты мамандары».

Елбасы жарлығымен 2011 жыл «Қазақстан Тәуелсіздігінің 20 жылдығы» деп жарияланды. Мерей- тойдың ұраны: «Бейбітшілік пен жасампаздықтың 20 жылы». Ол мемелекетіміздің жаңа тарихындағы жарқын оқиға болмақ. Бұл тек бір ғана 2011 жылдың оқиғасы емес, тәуелсіз жылдарының айшықты жолдары. Сондықтан 20 жылдық…