Мен және біз тренингі педагог психологтарға арналған

Алматы облысы

Балқаш ауданы

Қарой ауылы

«Бөбек» балалар бақшасының

педагог – психологы Ф.Бейсенбаева

Тақырыбы: Мен және Біз

Мақсаты: ата-аналардың көңіл – күйді жақсарту, бірігіп жұмыс істеу жүйесін дамыту, ой қозғату, психологиялық көмектер беру.Қатысушылар: ата – аналарЖұмыс түрі: топтықБарысы:

І. Кіріспе

Сәлеметсіздер ме! Қымбатты ата – аналар! Бүгінгі «Мен және біз» тақырыбындағы тренингке қош келдіңіздер. Бүгінгі біздің отырысымыз ерекше болады деген үмітпен тренингті бастаймыз. Тренингіміздің ерекшелігі сол, тәрбие процесіндегі қиындықтарды біз боп, сіз боп пікірлесе отырып, ойымызды түйіндеп, өмір жолында пайдалану.Отбасы – Адам баласының алтын діңгегі. Өйткені адам ең алғаш шыр етіп дүниеге келген сәтінен бастап, осында ер жетіп, отбасының тәрбиесін алады. Сондықтан да отбасы – адамзаттың аса қажетті, әрі қасиетті алтын бесігі.Бала қанша тәрбие алып, балабақша табалдырығын аттағанымен, оның өмірінің көп бөлігі әке – шешесінің қасында өтеді екен. Ал сіздердің ата – ана, өміріңізде үш рет балабақшаға баратыныңызды әрқашан естен шығармаңыз. Бірінші рет – өзіңіз, екінші рет – балаңыз, ал үшінші рет – немереңіз барады екен. Ендеше бүгінгі тренингімізге қатысып отырған ата – аналарға әрдайым осы балаларыңыздың қорғаны болып, немере сүйіп балабақшаға келе беріңіздер демекпіз!

1.Танысу тренингі:Ата-аналарға сиқырлы қалпақты беріп,жалғастыру арқылы бір-бірімен танысу.Өз баласының,ата-анасының атын айту.

ІІ. Негізгі бөлім1. Жаттығу «Өз балаңызды жақсы білесіз бе?»Мақсаты: Ата – анамен баланың ортасындағы қарым – қатынасты анықтау.Әр қатысушыға доп лақтырып, төмендегідей сұрақ қойылады.

Балаңыздың жақсы көретін түсі қандай?

Қандай тағамды сүйсініп жейді? Балаңыздың атын еркелеткенде қалай атайсыз?

Балаңыздың ең жақын досының есімі кім?Сүйіп ойнайтын ойыны ?

Балаңыз балабақшада қай топқа барады?

Балаңыз қандай мультфильмді жақсы көреді?

Балаңыздың тәрбиешісінің толық аты-жөні?

Балаңыз қай жылдан бастап балабақшаға келді?

Балаңыздың тобында неше бала бар?

Балабақша меңгерушісі толық аты-жөні?

Балаңыздың жақсы көретін киімі?

2. Жаттығу«Бақыт деген не өзі»

Ортаға 5 ата – ана шығуыңыз сұралады. Кез келген адамнан өмірдегі ең қалаулы нәрсесі не екенін сұраңызшы. «Мен тек бақытты болғым келеді» дейді екен. Біз бәріміз де сол үшін өмірге келгенбіз. Бірақ бақыт деген не? Сұрағына жауап іздеп көрейікшіАта – аналар, қатысушылар өз ойларымен бөліседі.! 3.«Менің мінезім» әдістемесіМақсаты: Өзіне деген сенімділігін, өзін тануға деген қабілеттерін анықтау.Әрбір қатысушы білезіктей шеңбер сызып, оны төртке бөледі.

Осы төрт бөлікке :1.Үйде,Жұмыста,3.Дос-құрбы арасында,4.Өзіндік баға деп жазамыз.Әр бөлікке төмендегі жануар,аң, құстың қайсысын өзіңізге жақын деп ойлайсыз соның аттарын жазып шығады.Түйе, Жылқы, Сиыр, Қой, Ешкі, Ит, Мысық, Тауық, Қаз, Аққу, Қарлығаш,Үйрек, Бұлбұл, Арыстан, Қасқыр, Түлкі, Маймыл, Қоян, Тауешкі, Тасбақа,Жылан, Балық.

Соңында 1. Үйде, 2. Жұмыста, 3. Жолдастарының арасында, 4. Өзіндік баға деп бөлінген бөліктерге жазылған жануарлар, құстар адамның сол бөлікке қатысты мінездемелермен танысады.

Жауабы:1. Түйе- шыдамды2. Жылқы- тектілік3. Сиыр- өкпелегіш4. Қой- жайдарлылық5. Ешкі- ұйымдастырушылық6. Ит- адалдық7. Мысық- жалқаулық басым адамдар8. Тауық- шығармашыл9. Қаз- тазалық10. Аққу- сезімтал11. Қарлығаш- бауырмал12. Үйрек- ұқыптылық13. Бұлбұл- әнді жақсы көретін14. Арыстан- қайратты15. Қасқыр- жігерлі16. Түлкі- бейімделгіш17. Маймыл- әртістік қабілеті бар18. Қоян- елгезек19. Тауешкі- талғамы жоғары20. Тасбақа- мейірімді21. Жылан- салқынқанды22. Балық- еркіндікті қалайдыТалдау: жаттығудан алған әсеріңіз? Өзіңізді теңеу қиын болды ма?

4. Рыленковтың әдісі бойынша рефлексияДәптердің бетіне қолдарыңызды қойып суретін саласыздар. Өздеріңізге ұнаған бес саусақтың біреуін белгілеңіз. Әр саусақ сіздің айтылған пікірлеріңізбен көңіл-күйлеріңізді анықтайды.Бас бармақ- мен үшін маңызды және қызықты.Балаң үйрек- мен нақты өзіме ұсыныс, тәжірибе алдым.Ортан терек- маған қиын болда, ұнаған жоқ.Шылдыр шүмек- менің бағам психологиялық жаттығу жақсы ұнады.Кішкене бөбек- мен үшін жеткіліксіз болды.

Қортынды бөлім

Психологтың қорытынды сөзіАрдақты ата – аналар! Тал бесіктен, жер бесікке дейінгі адам өміріндегі тәрбиенің ұйытқысы ата – ана мен балабақша. Болашақ десек те, келешек десе де бала – ұрпақ деген мағынаны білдіреді.Адамның өзге тіршілік иесінен айырмашылығы – дүниеге перзент әкелген соң, оның болашағын ойлау, адам етіп тәрбиелеу.

Бала тәрбиесі – бір отбасының ғана емес, бүкіл қоғамның мемлекеттік абыройлы міндеті. Кезінде Әл-Фараби бабамыз «Ғылым емес, ең алдымен тәрбиеге көңіл бөлу керек, тәрбиесіз адамға ғылым баянды болмайды» – деген еді. Балаға жауапкершілікпен қарап, оқыту мен адамгершілікке тәрбиелеуде отбасының басым рөлін мойындап, бірлесе, ынтымақтаса әрекет етуіміз қажет. Бала тәрбиесінде шыдамды болып, өз балаларыңызға жылуыңызды бере біліңіздер! Сіздің өсірген балаларыңыз сіздерді ылғида қуантып, қуанышқа бөлей берсін! – дей отырып, біз сіздермен қоштаспаймыз, келесі кездескенше қош, сау болыңыздар!Бүгінгі тренингке қатынасқан ата-аналардың барлығына алғыс айтамын.

3. Жаттығу«Аяқталмаған сөйлем»5 – 6 қатысушы үлестірмелі қағаз таңдап алады. Берілген сөйлемді аяқтау қажет.Сәби бақыты, ол –Ата – ана бақыты, ол –Әйел бақыты, ол –Ер – азамат бақты, ол –Ұстаз бақыты, ол –

– Мен өз отбасымды жақсы көрем, себебі….– Отбасы бұл….– Отбасым бақытты болу үшін….– Отбасымда зорлық – зомбылыққа жол жоқ, себебі….– Мен қалар едім отбасымның….

Барлықтарыңыздың пікірлеріңізге көп – көп рахмет.

Ата – аналарға кеңес(оқылып, таратылады)

Рефлексия

Сабақ аяғындағы көңіл – күйімізді көрсетеміз.ІІІ. Қорытынды

ақсаты: Бала жанұясы мүшелерін бір-бірін түсіне білуге және жақсы қасиеттерге тәрбиелеу.

Қатысқандар: Ата-аналар, тәрбиешілер, балалар.

Көрнекіліктер: Отбасы суреті, бояу қарындаштар, қалам, таза парақ, ватман, шарлар, қайшы, желім, жаңа технология, презинтациялар.

Кіріспе сөз: Қымбатты ата- аналар, сіздермен кездескеніме өте қуаныштымын. Алдымен өзіміз,отбасымыз туралы әңгімелеп, танысайық.

І.Танысу. Амандасу

Психологиялық жаттығу: «Үй»

Қажетті құралдар: А4 парағы, қарандаш.

Өтілу барысы: Ата-аналарға ақ парақ пен қарандаштар беріледі. Тапсырма: Параққа үйдің суретін сал. Салған үйіңіздің 6 терезесі болу шарт. Үйді салып болсақ , енді сол терезелерге өз отбасыларыңыздың мүшелерін орналастырыңыз. (Өз отбасыларын таныстырады)

Психолог: сіздердің отбасыларыңызбен біз толық таныстық

ІІ. Ата-аналарға балалардың балабақшаға бейімделуі туралы кеңес беру.

- Баланың әлеуметтенуі қашан қайда басталады? Әрине бірінші отбасында және балабақшаға келгенде. Балабақшада таныс емес үлкен адамдармен, балалармен танысады,мінез құлық ережелері мен нормаларын меңгереді. Жаңа жағдайға бала қалай үйренеді? Өкінішке орай балабақшаға бейімделу көбінесе қиын және ауыр өтеді. Бала тамақ ішпейді, ұйықтамайды, балалармен және үлкен адамдармен араласудан бас тартады да, қоршаған ортаға деген қызығушылығы төмендейді, ойыншықтарды ойынға қатыстырмайды.

Баланың балабақшаға қиын бейімделу себептері:

- Басқа адамдармен бұрын қалып көрмегендіктен,- Дәретке өзі отырып үйренбегендіктен.- Кейбір тағамдарды жеу дағдысы жоқ, мысалы қызылша, орамжапырақ, қатты тамақты шайнап үйренбеген (картоп, нан).- Балабақшаға келген алғашқы күндері бала 2 сағатқа қалу керек.Көбінесе ата-аналар жұмыс тәртібін айтып, баланы күні бойы балабақшада қалдырады.Осының нәтижесінде күрделі және созылмалы мәселелер пайда болады.- Балаңызбен үйде сөйлесесіз бе, оны мақтайсыз ба, оны жақсы көретіңіз туралы айттыңыз ба?

Ата-аналардың балаға эмоцияналдық әсері көбінесе жағдайды қиындатады.

Әр отбасында бейімделудің үш түрі бар.

- жеңіл түрі - баланың мінез-құлығы 10-15 күнде қалпына келеді;- орташа ауырлық бейімделу - 1 айдың ішінде;- ауыр бейімделу - 2 айдан 6 айға дейін өтеді.

Қобалжулары қатты ата-аналардың балалары да балабақшаға қиын бейімделеді, өткені ата-анасының қобалжуын көріп, баланың қорқынышы ұлғая бастайды.Осы кезде ата-аналар балаға көмек беруі керек.

Ертеңгілік қоштасуды жеңілдету тәсілдері:

- Баламен тез қоштасып үйреніңіз. Қоштасуды созбаңыз.

Бала сіздің қобалжығаныңызды көріп, тыныштануы ұзаққа созылады.

- Балаңыз сізге сенсін десеңіз, балабақшаға әкеліп, көрінбей қашып кетпеңіз.

- Балаңызға ұнайтын қоштасу рәсімін ойлап табыңыз және соны қатал ұстаныңыз.

Балабақшаға барғаны үшін жаңа ойыншық сатып алып, балаңызды алдарқатпаңыз.

- Балаға анық түсінік беру керек.

Бір рет болсын баланың дегенін істесеңіз әрі қарай баланы көндіру өте қиынға түседі.

2 -3 жастағы балалар үшін балабақшаға бейімделу күрделі құбылыс. Бейімделу уақытында баланың эмоциялық жағдайы көп өзгеріске түседі.

Сондықтан кеңес береміз:

- Үйдегі жағдайды балаңыз келетін топтың күн режимімен бірдей етіп ұйымдастыруға жұмыстаныңыз.

- Балабақшаның тамақтану ас мәзірімен танысып баланың үйдегі тамақтануына балабақшада ішетін тамақтар түрін қосыңыз

- Үйдегі жағдайда баланың өзіне - өзі қызмет етудің алғы шарттарына үйрете беріңіз: жуыну, қолын сүрту, шешіну, өз бетімен тамақтану, тамақ ішкенде қасықты пайдалану, горшокқа сұрану. Киімдері міндетті түрде өзіне ыңғайлы болуы шарт: шалбар не болмаса шорты замоксыз, белдеушесіз.

- Баланың «социалдық көкжиегін» кеңейтіңіз, ауладағы өзімен құрдас балалармен көбірек ойнатыңыз, жолдастарына қонаққа барсын, әжесінде қонуға қалсын т.с.с. Осындай тәжірибе жинақтаған бала өз құрдастары мен үлкендер арасында тез үйренісіп, тіл табысатын болады.

- Баламен жағымды эмоционалдық жағдайлар жасау қажет, ол көбіне ата – ана жағынан болуы қажет, балабақша туралы, оның өзіне керектігін түсіндіріп балаңызды сүйіп, аймалап, жиі оған өз мейіріміңізді көрсетіңіз. Есіңізде болсын Сіз көбірек осындай жылылық білдірсеңіз Сіздің балаңыз балабақшаға тез бейімделеді.Балаңыздың көзінше балабақша туралы өзіңізді толғандыратын мәселені айтудан аулақ болыңыз.

- Бірінші күні балабақшаға серуенге келген дұрыс, тәрбиешімен танысып, балаңызға жаңа достар табуға. Сондай–ақ балаңыздың сүйікті ойыншығын балабақшаға беріп жібергеніңіз абзал.

- Жоспарлаңыз, балабақшаға бірінші келген мезгілінде балаңызды бірінші күні – ақ күн ұзағына қалдырмауды.Балабақшаға жаңадан келген балалар алғашқы аптада 3 – 4 сағат, одан әрі түске дейін, айдың аяғына таман егер тәрбиеші кеңес берсе күні бойына қалдырылады.

- Кейбір балалар үшін аптаның ортасында жүйкесін тоздырмау үшін «демалыс» алуға болады.

- Бейімделу мерзімінде үйде демалыс кезінде баламен көп шұғылдануды қажет етеді, серуен жасау, күн режимін сақтау, эмоциялық жүктемесін түсіру қажет.

- Бала балабақшаға тек ауырмайкелуіқажет. ОРЗ, ОРВИ сақтану үшін түрлі витаминдер пайдалану қажет, мұрын қуыстарын оксолин мазмен сылап тұру қажет.

Егер Сіздің балаңыз көпшіл, өз жақындарыңызбен бірге бөтен адамдарды жатырқамаса, ойын кезінде өздігімен ойнай білсе, мінезі ашық, өз құрдастарымен мейрімді болса балабақшаға келген күннен бастап–ақ үйреніп кететіне сеніңіз.

Баланың балабақшаға барлық бейімделу уақытында психологпен балабақшаның медика – педагогикалық қызметі бақылауға алады.

ІІІ. Кеңес соңында сұрақтар беріп, өзара пікірлесу.

ІҮ. Ойын « Ата-ана мейірімі».

Ата- аналар ақ параққа гүлдің суретін салып, гүлдестерге баласына деген сүйіспеншілігін жазып, өз ой-пікірлерін айтады.

Ү. Жағдаят.

Ата-аналар жағдаятты оқып, өз ойларын айтады.

І топқа: Балаңыздың өнері, қандай да бір іске қызығушылығы, бейімділігі байқалса, не істер едіңіз?

ІІ топқа: Баламен сөйлесе білу де үлкен өнер. 4- 6 жастағы бала күніне көптеген сұрақ қоятын көрінеді. Сіздің балаңыз осындай сауалдарды көп қойса, жауап беруге тырысасыз ба, жоқ әлде елеусіз қалдырасыз ба?ІІІ топқа: Кейбір ата- аналардың баласының әрбір істеген іс–әрекетіне көңілі толмай: «Сен сала алмайсың, сен істей алмайсың»,- деп айтып жататынын байқаймыз. Бала іс- әрекетіне теріс баға беруге қалай қарайсыз?