Менің жүрегім балалар деп соғады аттестаттау эссесі

Менің жүрегім балалар деп соғады....

«Ұстаздық ұлы нәрсе! Ұстаздық ету –

өзіңнің жаныңды, барыңды, уақытыңды

аямау, өзгенің бақытын аялау. Жарық

дүниеде бұдан асқан қиын, бұдан асқан

қиямет – қайым жоқ.

З. Қабдолов

Тәрбие, білім, өнеге... Бұлар – дүниеге адам баласымен бірге келген, адам адам болып тұрғанша онымен бірге болатын терең философиялық, дүниетанымдық, болмыстық ұғымдар. Ұстаз деген қазақ халқы үшін қашанда өте жоғары дәрежедегі кең де, қасиетті тұлға. Ұстаз көтерген жүк те жеңіл емес. Неше істі тыңдырып, талай ұрпақтар легін тәрбиелеп – бірін тауға аттандырып, бірің шыңға жеткізетін де, әрине, ұстаз. Соған орай, бар әлеумет қоғамға, айналаға тигізер лайықтылығыңды құрметтеп, өскен ұлан - шәкірттеріңе сіңірген еңбегіне, шынайы адалдығың мен адамдығыңа бас иіп, ілтипат етіп жатады. Біле білсек, ұстаз – білім беруші ғана емес, адамдық пен адалдыққа, мәдениеттілік пен сабырлыққа тәрбиелейтін жан. Меніңше, әрбір ұстаз оқушысының бойына адамгершілік – ізгілік қасиетті қалыптастыра отырып, ең бірінші кезекте « адам бол» деп артқан сенімі ақталуын зор бақыт деп санайды.

Елді ырысқа кенелтіп, барлық игілік қажеттіліктерді жасампаздықпен тарту етіп жатқан: - инженерлер, құрылысшылар, заңгерлер, өнер адамдары, тұрмыстық жарақты жасаушылардың бәрі де мұғалім туралы әңгіме қозғалса – ақ, әрқайсысы өз ұстаздарын ілтипатпен естеріне алары хақ. Олардың « ыстық жүректі, жылы сезімді ғажайып жандар санайтындары» қандай ләззат етерлік жай десеңізші?!

Иә, қасиетті ұстаз, сенің еңбегін басқа ештемемен емес, әр шәкірттіңнің « Ұстазым менің» деген шынайы ықыласынан шығатын бір ауыз сөзімен ғана өтелетініне қуанасың!

Иә, «оқыған мектебім, оқытқан ұстазым» демейтін ұрпақты табу да қиын шығар. Бұл сенің мәңгілік қалдырған ізің емес пе, бала жүректі, қасиетті мамандық иесі – ұстаз. Шыны керек, 1984 жылы астанамыз Алматы қаласына барып Қазақ Мемлекеттік қыздар педагогикалық институтынының табалдырығын аттағанда мұндай сезімде, әрине, болған емеспін. Ол кездегі балғын балалық көңілмен ұстаз болуды арман етсем де, құдіреттілігін өмірлік еңбек жолымда түсіндім.

« Сен де бір кірпіш дүниеге,

Кетігін тап та бар қалан...» - деп ұлы ақын Абай атамыз айтқандай, әр адам өмірден өз орнын табады, белгілі бір мамандық иесі атануға тырысады. Өмірден өз орнын тапқан «Ұстаз» деген ұлы атқа ие болу мен үшін зор мәртебе, зор ғанибет!

Ата – анамнан бойыма дарыған тәрбие білімділік, біліктілікпен қатар, парасаттылықты жоғары қою – ұстанымым. Бұл ұстанымымның мүмкіндігі шектеулі балаларды алғаш көрген сәттен – ақ қажет екендігін түсіндім. Өмірде тіршілікті ақыл – парасатымен мәнді еткен, жарқын істерімен сәнді еткен, кәсіби мәдениеттілікті жоғары ұстаған ұстаз ғана еңбегінің жемісін көреді. Ұстаз – зор тұлға, ол күннің шұғыласы сияқты әрдайым шәкірт бойына мейірім, ізгілік шапағатын себумен қатар, білім нәрін ұялатады. Меніңше, тылсым тыныштық әлемінде өмір сүріп жатқан біздің балаларға тәрбие мен білім беру - қызығы мен қиыншылығы қатар жүретін үлкен еңбек! Осындай қиын істі жол бастар шақта менің мақсатым не болды? Неліктен таңдадым? Нәтижесі қандай болмақ? сияқты сұрақтар мені қатты толғандырды. Ай өте, жыл өте шәкірттерімнің көз-жанарларындағы ұшқын, үйренгісі келген талпыныстарын көрген сәттен бұл сұрақтарымның жауабы өзімен – өзі табылғандай... Бұл ойымның мақсат-мүддесінен шыға білу үшін мен не істеуім қажет? Әр істің нәтижесіне дұрыс құрылған жоспармен жетуге болады. Ол үшін мүмкіндігі шектеулі балаларды жан – жақты зерттеу арқылы әр оқушыға жеке тұлға ретінде қарап, даму ерекшелігін басшылыққа ала отырып,

Жалпы білім беру саласында 2 жыл тәжірибе жинақтап 1990 жылы облыс орталығында орналасқан саңырау балалар мектеп интернатында тәрбиеленушілерге тәрбиеші болып келдім. Сол уақыттағы қоғам талабымен қазақ кластары ашыла бастады, есту қабілеті бұзылған балаларға ана тілінде білім алуларына алғашқы қазақ кластарының алғашқы мұғалімдері атандым. Қазіргі таңда оқытып отырған бүлдіршіндерім өз аттарың, әке-шешелерінің аттарын біліп, оларды дыбыстап айтуы маған да, ата-ана үшін де зор бақыт. Әр күн олар не білді, не үйренді, не білгісі келеді, қалыс қалған жәйттер бар ма? Сұрақтарына жауап іздеп, табуым керек... Әлде бұл аздық ете ме?... Мұндай шексіз сұрақтарын күн санап жұмысқа ынталандыра түседі. Әр күнгі әр сабағыма қуанышпен кіруім- өз мамандығымды ерекше сүйгендігімнің белгісі ғана емес, оқушыларымның да білімге, білуге деген көзқарастарының жоғары екендігінің белгісі болар?! Иә, небәрі әр сыныпта 5-6 оқушы және сырт ортадан мәліметі аз, сөздік қоры жеткіліксіз менің оқушыларым. Әйтсе де, олардың сабақ барысында топ ішіндегі жұмысы, бірімен- бірі жарыса есеп шығарғанын көрсем,білім алсам деген әрекеттері, белсенділіктері күнделікті тіршіліктің кейбір сәттерін ұмыттырады..

Ата-аналарынан жырақ интернат жағдайында оқып, тәрбиеленіп жатқан балалар таңмен жарыса кірген есту қабілеті бұзылған балалар мені көргенде «Сәлеметсіз бе, апай!» деп өздерінің ым-ишара тілінде амандасқандағы бет-жүздеріне қарасам, таңғы тәтті ұйқыны қимай тұрған баланы емес «Біз аман-есен тағы да келдік сіздің алдыңызға» деген кейіпті байқаймын. Байқаймын да, өзімнің де аман-есен осы шәкірттеріммен қайта қауышқаныма, қызықты да күрделі сабаққа тағы да енетініме қуанамын. Бұл, менің ойымша, нағыз бақыт! Игі өнеге қиын ерлік жасауды жеңілдете түседі. Иә, шын мәнісіндегі мұғалім болу үшін, бұл сөздің толық игілікті мәнісін анықтау үшін өте көп нәрсе керек... . Шынайы оқу іс - әрекеті – бұл бала мен мұғалімнің арасындағы бірлескен ізденіс нәтижесі, мұғалімнің шығармашылық жұмысының жемісі. Ізденіс жоқ жерде сылбырлық, енжарлық, бас көтеріп, оқу іс - әрекеттерінің мәні кетеді. Әрбір оқу іс - әрекеттері мүмкіндігі шектеулі балалар үшін өз…