Меншікті булану: сегізінші сыныпқа арналған таныстырылым

Тақырыбы :

Қайнау .

Меншікті булану жылуы

Мен білемін

Бүгін білдім

Білгім келеді

Қандай процесс

булану деп аталады ?

2. Буланудың қандай екі түрі бар?

3. Кебу деген не?

Қайнау .

Меншікті булану жылуы

1. Неліктен таразы тепе-теңдігі бұзылады ?

2. Неліктен бірнеше күннен кейін сұйықтар деңгейі әртүрлі болады ?

Сұрақтарға жауап беріңдер

3. Неліктен тарелкедегі су тез буланады ?

Булану кезінде сұйықтың

температурасы

қалай өзгереді ?

Неліктен сұйықтың булануы

кезінде температурасы

төмендейді ?

Сұйықтың булануы кезіндегі салқындауы ылғалдылықты өлшейтін құралдарда қалай қолданылады ?

Ауа ылғалдылығын өлшеу

Ылғалдылықтың маңызы

Ауа райын

болжау

Мата, қағаз ,

конфет т.б өндіру .

Кітапханалар

Мұражайлар

Қалыпты ылғалдылық

Көкөніс,жемістерді және

сақтау т.б.

Аурухана,

дәріханалар

1. Қандай процесс

конденсация

деп аталады ?

2. Конденсация кезінде энергия жұтылады ма , бөлінеді ме ?

Қайнау

Қайнау – бұл сұйықтың тек үстіңгі бетінен ғана емес , сонымен бірге оның ішінде де бу көпіршіктерінің пайда болуымен жүретін қарқынды булану процесі .

Қайнауды жалғастыру үшін сұйықтыққа сырттан энергия беріп отыру керек .

Қайнау әрбір сұйық үшін қайнау температурасы деп аталатын температурада жүреді .

Неліктен бу көпіршіктері ұлғаяды және жоғары көтеріледі ?

Жауабы :

Ауа көпіршіктерінің іші су буымен толады да, олардың өлшемдері үлкейе береді , сонымен бірге сұйық тарапынан әрекет ететін ығыстырушы күш те артады да бу көпіршіктері жоғары көтеріле бастайды .

Булану

F ы

F ау

Неліктен шу естіледі ?

Жауабы :

Көпіршіктер ыдыс қабырғасынан ажырайды да , жоғары көтеріледі.

Осыған сәйкес қайнар алдында ызыл естіледі .

булану

конденсация

Р Қаныққан бу

Р сұйық

Қайнау температурасы сұйықтың еркін бетіне түсетін

сыртқы қысымға тәуелді болады .

Қысым төмендегенде сұйықтың қайнау температурасы

төмендейді .

Қысым артқанда қайнау

температурасы артады .

Меншікті булану жылуы .

Сұйықтықтың бірлік массасын қайнау температурасында буға айналдыруға қажетті жылу мөлшерін меншікті булану жылуы деп атайды .

Меншікті булану жылу r әрпімен белгіленеді , өлшем бірлігі Дж/кг